ві́цца
1. (пра валасы) sich lócken, sich kräuseln; sich wéllen;
2. (вакол чаго-н.) sich schlíngen*, sich wínden*; sich ránken (пра расліны);
3. (падымацца віхрам) áufwirbeln vi (s);
пыл віе́цца der Staub wird áufgewirbelt;
4. (кружыцца) kréisen vi;
пту́шкі ўю́цца [вію́цца] над ле́сам die Vögel kréisen über dem Wald;
5. (мець звілісты напрамак) sich schlängeln;
руча́й уе́цца [віе́цца] der Bach schlängelt sich;
6. (развявацца) wéhen vi, fláttern vi (пра сцяг і г. д.)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
культу́рны
1. (адукаваны) kultiviert [-´vi:rt], gebíldet;
культу́рны чалаве́к ein gebíldeter Mensch, ein Mensch von Kultúr;
культу́рныя зно́сіны kulturélle Bezíehungen;
2. (які адносіцца да культуры) kulturéll, Kultúr-;
культу́рны ўзро́вень Kultúrniveau [-vo:] n -s, -s;
культу́рны цэнтр Kultúrzentrum n -s, -tren, Míttelpunkt der Kultúr;
культу́рны абме́н Kultúraustausch m -es, -e;
культу́рныя ўстано́вы Kultúrstätten pl;
хро́ніка культу́рнага жыцця́ (у газеце) Kultúrnotizen pl;
прадме́ты культу́рнага ўжытку Gégenstände für den kulturéllen Bedárf;
3. с.-г. ángebaut, Kultúr-;
культу́рныя раслі́ны Kultúrpflanzen pl
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
báuen
1. vt
1) будава́ць
2) апрацо́ўваць (поле)
2.
1) vi (auf A) усклада́ць надзе́і, разлі́чваць (на каго-н., на што-н.);
auf sein gútes Glück ~ спадзява́цца на сваё шча́сце;
Schlösser in die Luft ~ будава́ць паве́траныя за́мкі
2) разво́дзіць (расліны);
Wein ~ разво́дзіць вінагра́д
3) (auf D) грунтава́ць (на чым-н. – меркаванне і г.д.);
auf Sand ~ будава́ць на пяску́, тс. перан.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
разве́сці
1. (адвесці куды-н.) hínführen vt; fórtbringen* vt;
2. (разняць, аддзяліць адно ад другога) trénnen vt, aus¦einánder bríngen*;
3. (адвесці ў розныя бакі) aus¦einánder néhmen*; aus¦einánder bríngen* vt; dréhen vt, áufziehen* vt (мост);
4. юрыд. (мужа і жонку) schéiden* vt; éine Éhe áuflösen;
5. (жывёл, птушак) züchten vt; ánbauen vt, ánpflanzen vt (расліны);
6. (разбавіць) verdünnen vt; áuflösen vt; zergéhen lássen* (растварыць);
разве́сці фа́рбу Fárbe ánrühren;
разве́сці рука́мі die Árme áusbreiten;
разве́сці аго́нь Féuer ánmachen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
прабі́цца
1. dúrchdringen* vi; dúrchschimmern vi, schímmern vi (цераз што-н. durch A) (аб промні і г. д.); sich dúrchhauen*, sich dúrchschlagen* (вайск.);
прабі́цца праз нато́ўп sich durch die Ménge drängen; sich (D) den [éinen, séinen] Weg durch die Ménge báhnen;
2. перан. sich dúrchsetzen; sich (D) Bahn bréchen* (пракласці сабе дарогу); sich (D) Géltung verscháffen (дамагчыся прызнання);
3. разм. (прамучыцца над чым-н.) sich (áb)plágen, sich ábrackern (mit D);
4. (пра расліны) (áuf) spríeßen* vi (s), heráuskommen* vi (s)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
чапля́цца
1. (зачэплівацца) sich ánhaken, sich ánklammern (за што-н. an D); ránken vi, kléttern vi (пра расліны);
2. (спатыкацца, натыкацца) stólpern vi (s) (за што-н. über A);
3. перан. (імкнуцца зберагчы) sich klámmern (за што-н. an D);
4. перан. разм. гл. чапіцца
2.чапля́ць
1. (кранаць, датыкацца да чаго-н.) berühren vt, ánrühren vt (чым-н. mit D);
2. (захопліваць, зачэпліваць) éinhaken vt;
3. (прымацоўваць) ánhängen vt, ánhaken vt;
◊
чапля́цца саба́к на каго-н. разм. j-m álle Schuld zúschreiben*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
éinsetzen
1. vt
1) устаўля́ць, уса́джваць; упраўля́ць;
etw. in die Zéitung ~ памясці́ць што-н. у газе́це
2) садзі́ць (расліны)
3) (zu D, als A) прызнача́ць (кім-н.)
4) напру́жваць (сілы);
sein Lében ~ рызыкава́ць сваі́м жыццём
5) вайск. уво́дзіць у бой
6) укла́дваць (грошы ў прадпрыемства);
etw. zum Pfand ~ дава́ць што-н. пад зало́г
2. vi
1) пачына́цца (пра музыку, хваробу і г.д.); надыхо́дзіць (пра мароз і г.д.)
3. ~, sich (für A) заступа́цца (за каго-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
zíehen*
1. vt
1) цягну́ць; валачы́
2) выця́гваць, выма́ць; выдзёргваць, вырыва́ць, дастава́ць;
éinen Zahn ~ вырыва́ць зуб
3) право́дзіць (лінію, баразну і г.д.)
4) прыця́гваць (каго-н. да ўдзелу ў чым-н.);
zur Verántwortung ~ прыця́гваць да адка́знасці
5) гадава́ць, выхо́ўваць (дзіця); разво́дзіць (жывёл, расліны)
6) стро́іць (грымасу)
2. vi
1) (s) ісці́, ру́хацца, цягну́цца (масай, гуртам);
die Ménschen zógen auf die Stráße лю́дзі вы́йшлі на ву́ліцу
2) (s) пераязджа́ць (куды-н.); ляце́ць, пералята́ць (пра птушак)
3) цягну́ць, прадзіма́ць;
der Ófen zieht печ ма́е ця́гу
4) (mit D) шахм. рабі́ць ход
3. ~, sich
1) цягну́цца; распасціра́цца
2) (in A) праніка́ць (у што-н.)
3):
die Sáche zieht sich in die Länge спра́ва заця́гваецца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
stécken
1. vt
1) утыка́ць; со́ваць; укла́дваць, устаўля́ць;
den Rest stéckte er sich in die Tásche рэ́шту ён су́нуў сабе́ ў кішэ́нь;
den Ring an den Fínger ~ надзе́ць пярсцёнак на па́лец;
j-n ins Gefängnis ~ кі́нуць [пасадзі́ць] каго́-н. у астро́г [турму́]
2) садзі́ць (расліны)
3) разм. укла́дваць, змяшча́ць (грошы ў прадпрыемства)
4):
sich (D) ein Ziel ~ паста́віць сабе́ мэ́ту
2.* vi знахо́дзіцца, быць, тарча́ць?;
wo steckst du (wíeder)? дзе ты зноў тарчы́ш [падзе́ўся]?;
dahínter steckt étwas за гэ́тым што́сьці ма́ецца [хава́ецца];
bis in die Óhren in der Árbeit ~ по́ўнасцю пагрузі́цца ў рабо́ту;
ich möchte nicht in séiner Haut ~ разм. мне не хаце́лася б быць у яго́ ску́ры [на яго́ ме́сцы];
~ bléiben* 1) засе́сці, затрыма́цца; 2) запіна́цца;
~ lássen* пакі́нуць, не выця́гваць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
sétzen
1. vt
1) (па)садзі́ць, паста́віць; устана́ўліваць; кла́сці; змяшча́ць (што-н., куды-н.);
ein Dénkmal ~ паста́віць по́мнік;
j-n an Land ~ вы́садзіць каго́-н. на бе́раг;
den Hut auf den Kopf ~ надзе́ць капялю́ш;
sich (D) etw. in den Kopf ~ убі́ць сабе́ што-н. у галаву́
2) садзі́ць (расліны)
3) рабі́ць ста́ўку (у гульні)
4) палігр. набіра́ць
5) у розных словазлучэннях:
j-n matt ~ шахм. паста́віць мат каму́-н.;
éiner Sáche (D) ein Énde ~ пакла́сці кане́ц чаму́-н.;
gróße Hóffnungen auf j-n, auf etw. ~ усклада́ць вялі́кія надзе́і на каго́-н., на што-н.;
Vertráuen auf j-n ~ давяра́ць каму́-н.;
sich (D) ein Ziel ~ паста́віць сабе́ мэ́ту;
es wird Híebe ~ бу́дзе наганя́й
2. vi (h, s) (über A) пераско́чыць це́раз што-н.:
über éinen Fluß ~ перапра́віцца це́раз раку́
3. ~, sich
1) садзі́цца
2) асяда́ць, адсто́йвацца, апада́ць
3):
;
sich in den Besítz von etw. (D) ~ авало́даць чым-н.;
sich mit j-m in Verbíndung ~ звяза́цца з кім-н.;
sich zur Rúhe ~ пайсці́ на адпачы́нак [на пе́нсію]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)