Verbum

Luft f -, Lüfte паве́тра;

frísche ~ schöpfen ды́хаць све́жым паве́трам;

an der fríschen ~ на адкры́тым [све́жым] паве́тры;

die ~ ánhalten* затрыма́ць дыха́нне;

an die frísche ~ géhen* выхо́дзіць на све́жае паве́тра;

er ist für mich ~ ён для мяне́ пусто́е ме́сца, ён не існу́е для мяне́;

séinem Hérzen ~ máchen адве́сці душу́; вы́казаць усё, што набале́ла;

◊

(es ist) dícke ~! разм. ува́га!, небяспе́ка!; марск. палу́ндра!;

etw. aus der ~ gréifen* вы́смактаць што́сьці з па́льца;

die ~ ist rein разм. небяспе́кі няма́;

na, gúte ~! разм. што ж, дай Бо́жа!;

in die ~ flíegen* вы́бухнуць, узляце́ць на паве́тра;

es liegt in der ~ гэ́та но́сіцца ў паве́тры

2) тэх. зазо́р, люфт

groß

1. a

1) вялі́кі, буйны́;

ein ~er Búchstabe вялі́кая лі́тара

2) вялі́кі, даро́слы

3) ве́лічны, высакаро́дны;

éinen ~en Herrn spíelen уяўля́ць ва́жнага па́на

4) зна́чны, ва́жны;

ein ~er Tag вялі́кі [урачы́сты] дзень;

◊

Groß und Klein стары́ і малы́;

~e Áugen máchen вы́трашчыць [вы́лупіць] во́чы (ад здзіўлення);

das ~e Wort führen ≅ задава́ць тон, ігра́ць пе́ршую скры́пку;

der Gróße Teich жарт. Атланты́чны акія́н;

auf ~em Fuß lében жыць на шыро́кую нагу́

2. adv:

im Gróßen und Gánzen уво́гуле і ца́лкам;

etw. ~ schréiben* піса́ць што-н. з вялі́кай лі́тары; надава́ць чаму́-н. вялі́кае значэ́нне;

im Gróßen geséhen разгляда́ючы (што-н.) у агу́льным пла́не

schlíeßen*

1. vt

1) зачыня́ць

2) запіра́ць, замыка́ць;

j-n in die Árme ~ абня́ць каго́-н.

3) рабі́ць высно́ву, выво́дзіць;

was ~ Sie daráus? яку́ю высно́ву Вы ро́біце адсю́ль?;

daráus ist zu ~, dass… адсю́ль мо́жна зрабі́ць высно́ву, што…

4) змыка́ць (рады)

5) заключа́ць (шлюб, дагавор, умову);

éinen Vergléich ~ прыйсці́ да пагадне́ння

2. vi

1) зачыня́цца (пра дзверы і да т.п.)

2) зака́нчвацца, канча́цца (пра заняткі, спектакль);

die Schúle schließt um zwei (Uhr) заня́ткі ў шко́ле канча́юцца ў дзве гадзі́ны

3. ~, sich

1) зачыня́цца (пра дзверы)

2) (an A) далуча́цца, прымыка́ць (да чаго-н.), межава́ць (з чым-н.)

Stand m -es, Stände

1) ме́сца, месцазнахо́джанне;

ein Sprung aus dem ~ скачо́к з ме́сца [без разбе́гу];

éinen gúten ~ bei j-m háben мець до́брую рэпута́цыю ў каго́-н.

2) стано́вішча, стан;

éinen schwéren ~ háben быць у ця́жкім стано́вішчы;

etw. (gut) im ~e erhálten* захо́ўваць што-н. у до́брым ста́не;

er ist im gúten ~e у яго́ до́бры стан здаро́ўя

3) узро́вень;

éinen hóhen ~ erréichen падня́цца на высо́кі ўзро́вень;

den ~ hálten* захо́ўваць узро́вень (тс. перан.)

4) курс (акцый)

5) гіст. сасло́ўе; перан. зва́нне, прафе́сія;

der drítte ~ трэ́цяе сасло́ўе;

ein Mann von ~ und Würden уплыво́вы [зна́тны] чалаве́к

6) кіёск, ларо́к

7) канто́н (Швейцарыі)

Stélle f -, -n ме́сца, пункт;

etw. an die ríchtige ~ stéllen паста́віць што-н. на ме́сца;

an ~ (G, von D) заме́ст (каго-н., чаго-н.);

an j-s ~ tréten* замяшча́ць каго́-н.; стаць [заня́ць] чыё-н. ме́сца;

sich an j-s ~ versétzen паста́віць сябе́ на чыё-н. ме́сца;

nicht von der ~! ні з ме́сца!;

die Zahl 100 hat drei ~n 100 – трохзна́чны лік

2) ме́сца, уры́вак, ча́стка; мо́мант; паса́ж

3) ме́сца, паса́да, рабо́та, слу́жба;

sich um éine ~ bewérben* дабіва́цца ме́сца

4) шта́тная адзі́нка

5) інста́нцыя, устано́ва

6):

auf der ~ неадкла́дна;

an Ort und ~ sein быць на ме́сцы;

zur ~ sein вайск. прыбы́ць, з’яві́цца

warm

1. a цёплы (тс. перан.);

~e Spéisen гара́чыя стра́вы;

~e Ánteilnahme гара́чае спачува́нне;

es ist ~ цёпла;

es wird ~ стано́віцца цёпла, наступа́е пацяпле́нне;

für etw. (A) ~ wérden заціка́віцца чым-н.;

noch nicht ríchtig ~ sein не зусі́м асво́іцца (з новай работай);

bei j-m ~ sein разм. карыста́цца сімпа́тыяй [даве́рам] у каго́-н.;

etw. ~ stéllen паста́віць што-н. у цёплае ме́сца

2. adv цёпла (тс. перан.);

er wúrde mir ~ empfóhlen мне яго́ го́рача рэкамендава́лі;

j-n ~ sétzen іран. пасадзіць каго́-н. у турму́;

~ sítzen* разм. до́бра ўладкава́цца, мець цёпленькае ме́сца;

j-m den Kopf ~ máchen маро́чыць [дуры́ць] каму́-н. галаву́

zählen

1. vt

1) лічы́ць

2) налі́чваць;

die Stadt zählt éine Millión Éinwohner го́рад налі́чвае мільён жыхаро́ў

3) (zu D) лічы́ць (каго-н. кім-н., што-н. чым-н.); прылі́чваць, адно́сіць (каго-н. да каго-н., што-н. да чаго-н.)

2. vi

1) лічы́ць;

von eins bis húndert ~ лічы́ць ад аднаго́ да ста

2) лічы́цца, ісці́ ў лік;

das zählt nicht гэ́та не лі́чыцца

3) (zu D, unter A) лічы́цца (кім-н., чым-н.);

er zählt zu den bésten Schülern ён лі́чыцца адны́м з ле́пшых ву́чняў

4) (auf A) разлі́чваць (на каго-н., на што-н.)

Zeit f -, -en

1) час;

zur ~ у цяпе́рашні час; цяпе́р;

es ist höchste ~ даўно́ пара́, са́мы час;

die gánze ~ über уве́сь час;

von ~ zu ~ ча́сам; раз-по́раз; зрэ́дку;

die ~ drängt час падганя́е;

das hat noch ~ на то́е яшчэ́ ёсць час;

◊

kommt ~, kommt Rat пераначу́ем – бо́лей [ясне́й] пачу́ем;

die ~ bringt Rósen час прыно́сіць свой плён;

die ~ heilt (álle) Wúnden час – са́мы ле́пшы ле́кар

2) час, перы́яд, эпо́ха;

das war éine glückliche ~ гэ́та была́ шчаслі́вая пара́;

in álter ~ у старажы́тны час;

er war zu séiner ~ ein gróßer Künstler у свой час ён быў вялі́кім мастако́м;

mit der ~ géhen* кро́чыць у нагу́ з ча́сам