breathe

[bri:ð]

1.

v.i.

1) ды́хаць

2) перадыхну́ць, адсапсьці́ся, адпачы́ць

At last there is time to breathe — Нарэ́шце знайшо́ўся час перадыхну́ць

3) лёгка дзьмуць, ве́яць (пра ве́цер)

4) жыць, быць жывы́м

2.

v.t.

1) удыха́ць, ды́хаць

to breathe poisonous fumes — удыха́ць атру́тныя выпарэ́ньні

2) дава́ць адпачы́ць

The rider breathed his horse — Ко́ньнік даў адпачы́ць каню́

3) шапта́ць; каза́ць

not to breathe a word — не прагавары́цца ні сло́вам, ня пі́скнуць ні сло́ва, трыма́ць у сакрэ́це

4) перадава́ць; ды́хаць чым

5) Figur. удыха́ць, натхня́ць

to breathe new life into an organization — ажыві́ць арганіза́цыю

•

- breathe a vein

- breathe easy

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Rat I m -(e)s, -Räte

1) ра́да, нара́да;

~ hálten*, zu ~e géhen* [sítzen*] ве́сці нара́ду, ра́іцца, засяда́ць

2) дара́дца, ра́дца, саве́тнік;

der gehéime ~ та́йны саве́тнік

3) -(e)s, -schläge пара́да (указанне);

(éinen) ~ gében* [ertéilen] ра́іць, дава́ць пара́ду;

j-m mit ~ und Tat zur Séite stéhen* [béistehen*] дапамагчы́ каму́-н. сло́вам і спра́вай;

◊

Hitz im ~, Eil in der Tat bringt nichts als Schad паспе́х лю́дзям на смех;

gúter ~ kommt über Nacht пераначу́ем, то бо́лей [ле́пей] пачу́ем;

kommt Zeit, kommt ~ што было́, то́е ба́чылі, а што бу́дзе – паба́чым

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

háben

1. vt

1) мець;

ich hábe у мяне́ ёсць

2) атрыма́ць, прыдба́ць, здабы́ць;

da hast du ein Buch вось табе́ кні́жка;

was hast du? што з табо́ю?

3) у спалучэнні з zu і Infinitiv мае значэнне павіннасці:

er hat noch étwas zu tun* ён паві́нен [му́сіць] яшчэ́ сёе-то́е зрабі́ць

4) у спалучэнні з Infinitiv без zu:

du hast gut réden табе́ до́бра каза́ць

2. дапаможны дзеяслоў, асобным словам не перакладаецца:

wir ~ gelésen мы чыта́лі;

j-n zum bésten ~ абдуры́ць каго́-н.;

j-n herúm ~ разм. перакана́ць каго́-н.;

wer will ~, der muss gráben* ≅ хто працу́е, той і ма́е

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

für

1. prp (a)

1) для, за, на;

das ist ~ Sie гэ́та для Вас

2) за (пры абазначэнні паслядоўнасці);

Schritt ~ Schritt крок за кро́кам;

Wort ~ Wort сло́ва за сло́вам

3) за, заме́ст;

~ j-n etw. tun* рабі́ць што-н. для каго́-н.; рабі́ць што-н. за(ме́ст) каго́-н.

4) на (пры абазначэнні часу);

~ zwei Táge на два дні

5) па (або перадаецца беларускім родным склонам);

Léhrbuch ~ Mathematík падру́чнік па матэма́тыцы [матэма́тыкі]

6) (пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова);

~ j-n sórgen клапаці́цца аб кім-н.;

es ~ séine Pflicht hálten* лічы́ць гэ́та сваі́м абавя́зкам;

◊

was ~ ein [éine, ein]..? was ~..? што за..?, які́ [яка́я, яко́е], які́я..?;

(an und) ~ sich сам [сама́, само́] па сабе́;

jéder ~ sich ко́жны сам за сябе́, ко́жны сам па сабе́;

das ist éine Sáche ~ sich гэ́та асо́бная спра́ва;

ich ~ méine Persón што ты́чыцца мяне́

2. adv:

~ und ~ ве́чна; бесперапы́нна, пастая́нна, ста́ла, заўсёды, уве́сь час

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

gut (comp bésser, superl best)

1. a до́бры, харо́шы, дабрая́касны, прыда́тны;

~en Ábend! до́бры ве́чар!;

~en Mórgen! до́брай ра́ніцы!;

~e Nacht! дабра́нач!;

~en Tag! до́бры дзень!;

~en Erfólg! жада́ю по́спеху!;

~e Réise! шчаслі́вай даро́гі!;

Séien Sie so ~! бу́дзьце так ласка́вы!;

der ~e Hírt(e) до́бры па́стыр, Хрысто́с;

éine ~e Haut und ~e Séele до́брая душа́, дабра́к;

◊

~e Míene zum bösen Spiel máchen рабі́ць до́брую мі́ну пры дрэ́ннай гульні́;

éiner ist so ~ wie der ándere ≅ або́е рабо́е

2. adv до́бра;

~! до́бра!;

kurz und ~ адны́м сло́вам;

schon ~! до́бра!, ну, до́бра!, у зго́дзе!;

möglichst ~ найле́пшым чы́нам;

so ~ wie ама́ль, ні́бы;

so ~ wie nichts ама́ль (што) нічо́га;

er hat es ~ яму́ жыве́цца до́бра;

du hast ~ réden табе́ до́бра гавары́ць;

~er Dínge sein быць у до́брым настро́і [гумо́ры];

j-m ~ sein любі́ць каго́-н., до́бра ста́віцца да каго́-н.;

~ zwei Dútzend по́ўныя два ту́зіны;

◊

wer ~ sitzt, rücke nicht ≅ ад дабра́ дабра́ не шука́юць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

сло́ва н.

1. Wort n -es, Wörter i Wórte;

заме́жнае сло́ва Frémdwort n;

2. (мова) Réde f -, -n, Ánsprache f -, -n;

усту́пнае сло́ва Eröffnungsansprache f;

вало́даць да́рам сло́ва rédegewandt sein, Rédnertalent besítzen*;

прасі́ць сло́ва ums Wort bítten*, sich zum Wort mélden;

даць сло́ва das Wort ertéilen;

узяць сло́ва das Wort ergréifen*;

заклю́чнае сло́ва Schlússwort n;

3. (абяцанне) Wort n -es, -e, Verspréchen n -s, -;

чалаве́к сло́ва ein Mann von Wort, ein Éhrenmann;

сло́ва го́нару! Éhrenwort!;

пару́шыць сло́ва sein Wort bréchen*;

стрыма́ць сло́ва (sein) Wort hálten*;

ве́рыць на сло́ва aufs Wort gláuben;

да сло́ва apropos [-´po:], übrigens, nebenbéi geságt;

сло́ва ў сло́ва Wort für Wort;

сло́ва за сло́ва ein Wort gab das ándere;

гу́чныя сло́вы gróße Wórte [Phrásen];

ця́жка сказа́ць сло́вамі es lässt sich schwer in Wórte fássen [in Wórten wíedergeben*];

не даць сказа́ць сло́ва nicht zu Wort kómmen lássen*;

не спыта́ць ні сло́ва пра што-н. mit kéiner Sílbe nach etw. (D) frágen;

з яго́ слоў séinen Wórten nach, séiner Áussage nach;

гульня́ слоў Wórtspiel n -(e)s, -e;

крыла́тыя сло́вы geflügelte Wórte;

4. (сказанне) Mär f -, -en;

«Сло́ва пра пахо́д І́гаравы» «Die Mär vom Héereszug Ígors», «Das Ígorlied»;

◊

кіда́ць сло́вы на ве́цер in den Wind réden;

ні сло́ва! kéinen Laut!, still!;

адны́м сло́вам mit éinem Wort, kurz und gut;

на сло́вах in Wórten;

у яго́ сло́вы не разыхо́дзяцца са спра́вай er steht zu séinem Wort

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Wort II n -(e)s, -e

1) сло́ва (мова);

j-m gúte ~e gében* угаво́рваць [супако́йваць] каго́-н.;

die ~e káuen мя́мліць;

etw. in ~e kléiden вы́казаць што-н. сло́вамі;

er braucht nicht lánge nach ~en zu súchen ≅ ён за сло́вам у кішэ́нь не пале́зе;

díeses ~ ist mir entschlüpft гэ́тае сло́ва сарва́лася ў мяне́ з языка́;

kéines ~es mächtig sein стра́ціць мо́ву (ад страху);

ein ~ fállen lássen* прамо́віць сло́ва;

j-n (nicht) zu ~e kómmen lássen* (не) даць каму́-н. гавары́ць [сло́ва сказа́ць];

ein (gútes) ~ für j-n, für etw. (A) éinlegen замо́віць за каго́-н., за што-н. сло́ўца; вы́ступіць у падтры́мку каго́-н., чаго́-н.;

j-m, éiner Sáche (D) das ~ réden стая́ць за каго́-н., за што-н.; падтры́мліваць каго́-н., што-н.;

j-m ins ~ fállen* перарыва́ць [перапыня́ць] каго́-н.

2) сло́ва (выступленне);

ums ~ bítten*, sich zum ~ mélden прасі́ць сло́ва;

das ~ ergréifen* [néhmen*] узя́ць сло́ва;

das gróße ~ führen ігра́ць вяду́чую ро́лю

3) (чэ́снае) сло́ва (абяцанне);

das ~ hálten* (с)трыма́ць сло́ва;

das ~ bréchen* пару́шыць сло́ва;

ein Mann von ~ чалаве́к сло́ва;

ein Mann, ein ~! сумле́нны чалаве́к сло́ва трыма́е!;

◊

j-m das ~ aus dem Múnde néhmen* прадугада́ць чые́-н. сло́вы

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

спра́ва​II ж.

1. (праца, занятак) Árbeit f -, -en, Werk n -(e)s;

у яго́ спра́ў па го́рла er hat vóllauf zu tun;

узя́цца за спра́ву ánpacken vt;

2. (галіна, рамяство) Hándwerk n -(e)s;

ба́нкаўская спра́ва Bánkwesen n -s, Bánkfach n -(e)s;

выдаве́цкая спра́ва Verlágswesen n -s;

будаўні́чая спра́ва Báuwesen n -s;

ве́даць сваю́ спра́ву sein Hándwerk verstéhen*, séine Sáche gut máchen;

3. (прадпрыемства) Unternéhmen n -s, Geschäft n -(e)s;

4. (учынак) Tat f -, -en, Hándlung f -, -en;

до́брая спра́ва éine gute Tat;

Вы зрабі́лі вялі́кую спра́ву Sie háben ein gróßes Werk vollbrácht;

спра́ва чыіх-н. рук j-s Werk;

◊

сло́вам і спра́вай in Wort und Tat;

5. (збор дакументаў) канц. Ákte f -, -n, Áktenstück n -(e)s, -e;

асабі́стая спра́ва Personálakte f;

сакрэ́тная спра́ва Verschlússsache f -, -n;

архі́ўная спра́ва Archívakte f, Archívstück n;

падшы́ць да спра́вы zu den Ákten héften;

6. (пытанне, якое патрабуе вырашэння) Sáche f, Ángelegenheit f -, -en;

асабі́стая спра́ва persönliche Ángelegenheit;

службо́вая спра́ва díenstliche Ángelegenheit, Díenstangelegenheit f;

прыва́тная спра́ва Privátangelegenheit [-´vɑ:t-] f, Privátsache f;

бягу́чая спра́ва láufende Ángelegenheiten pl;

у мяне́ да Вас спра́ва ich hábe ein Ánliegen an Sie;

гэ́та мая́ спра́ва das ist méine Sáche;

спра́ва яго́ жыцця́ sein Lébenswerk;

7. юрыд. Sáche f -, -n, Verfáhren n -s, -, Prozéss m -, -es, -e;

грамадзя́нская спра́ва Zivílsache [-vi:l-] f;

судо́вая спра́ва Geríchtssache f, Geríchtsverfahren n;

крыміна́льная спра́ва Stráfsache f, Kriminálfall m -(e)s, -fälle;

узбудзі́ць спра́ву ein Verfáhren éinleiten, éinen Prozéss ánstrengen;

8. (з’ява, выпадак) Sáche f; Fall m -s, Fälle;

гэ́та і́ншая спра́ва das ist étwas (ganz) ánderes, das steht auf éinem ánderen Blatt;

гало́ўная спра́ва Háuptsache f;

увайсці́ ў спра́ву sich ori¦entíeren, sich zuréchtfinden* аддз., sich áuskennen* (in D);

з ве́даннем спра́вы fáchgerecht, fáchgemäß;

як спра́вы? разм. wie geht es?;

спра́вы паляпша́юцца es steht bésser (um die Sáche);

у чым спра́ва? worúm hándelt es sich?, worán liegt es?;

спра́ва не ў гэ́тым das ist nicht der Punkt [nicht entschéidend]; es liegt nicht darán;

спра́ва ідзе́ пра … es geht um (A) …, es hándelt „ sich um (A).,.;

гэ́та спра́вы не даты́чыць das tut nichts zur Sáche;

стано́вішча спра́ў Sáchlage f, der Stand der Dínge;

ход спра́вы Geschäftsgang m -(e)s;

мне няма́ да гэ́тага спра́вы das geht mich nichts an;

памі́ж спра́вай béiläufig, im Vorübergehen, únter ánderem, gelégentlich;

зако́нчаная спра́ва éine ábgeschlossene Sáche;

спра́ва дрэнь разм. das ist éine fáule Geschíchte [Sáche];

гэ́та спра́ва гу́сту das ist Geschmáckssache;

спра́ва выгляда́ла так die Sache verhíelt sich so, das ist der Sáchverhalt;

бліжэ́й да спра́вы! zur Sache!

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)