Verbum

áusgehen* vi (s)

1) выхо́дзіць

2) канча́цца

3) патуха́ць

4) ліня́ць (пра фарбу)

5) выдава́цца, апублікава́цца

6):

auf etw. (A) ~ пуска́цца на што-н., імкну́цца да чаго́-н.;

sein Plan geht daráuf aus… яго́ план разлі́чаны на то́е каб…

7) (von D) выхо́дзіць, пахо́дзіць (ад каго-н., з каго-н.);

der Gedánke geht von ihm aus ду́мка пахо́дзіць ад яго́

áusschlagen*

1. vt

1) выбіва́ць

2) (mit D) абіва́ць, абшыва́ць (чым-н.)

3) адхіля́ць, адмаўля́ць;

j-m etw. ~ рэ́зка адмо́віць каму́-н. у чым-н.

2. vi

1) (h) брыка́цца

2) (s) распуска́цца (пра пупышкі)

3) (s) канча́цца;

die Sáche schlug zu séinem Gúnsten aus спра́ва павярну́лася на яго́ кары́сць

4) (s) прабіва́цца (пра полымя); выступа́ць на паве́рхню; мед. высыпа́ць

zúgehen*

1. vi (s)

1) ісці́, накіро́ўвацца;

auf j-n, auf etw. (A) ~ падыхо́дзіць [набліжа́цца] да каго́-н., чаго́-н.

2) зачыня́цца (пра дзверы і г.д.); сыхо́дзіцца, зашпі́львацца (пра вопратку)

3) дахо́дзіць па прызначэ́нні; прыхо́дзіць, прыбыва́ць;

ein Brief ging mir zu я атрыма́ў ліст [пісьмо́]

4):

spitz ~ завастра́цца, канча́цца вастрыём

2. vimp (s) адбыва́цца, быць, здара́цца;

es ging da lústig zu там было́ ве́села

verfállen* vi (s)

1) прыхо́дзіць да заняпа́ду;

in éinen Féhler ~ памыля́цца;

auf den Gedánken ~ прыйсці́ да ду́мкі

2) слабе́ць (пра хворага)

3) фін. канча́цца (пра тэрмін);

der Wéchsel ist ~ тэ́рмін вэ́ксаля ско́нчыўся

4) (D) перахо́дзіць ва ўлада́нне (да каго-н.), дастава́цца (каму-н.);

er ist séinem Freund ganz ~ ён ца́лкам пад ула́дай [уплы́вам] свайго́ ся́бра

5) (D) быць асу́джаным (на смерць і г.д.)

6) (in A) упада́ць (у роспач і г.д.);

in Zorn ~ прыйсці́ ў лю́тасць, раз’ю́шыцца

Loch n -(e)s, Löcher

1) дзі́рка, адту́ліна

2) нара́

3) халу́па

4) лу́за (більярда)

5) разм. куту́зка, турма́;

◊

sich (D) ein ~ in den Bauch láchen падарва́ць жываты́ ад сме́ху;

j-m ein ~ in den Bauch frágen заму́чыць каго́-н. пыта́ннямі;

ein ~ in die Luft gúcken глядзе́ць у адну́ кро́пку адсу́тным по́зіркам [по́глядам];

j-m zéigen, wo der Zímmermann das ~ gelássen hat вы́ставіць каго́-н. за дзве́ры, прагна́ць каго́-н.;

auf dem létzten ~ pféifen кана́ць, дахо́дзіць, канча́цца, паміра́ць;

aus éinem ánderen ~ pféifen пець на другі́ лад [мане́р];

ein ~ mit dem ánderen zústopfen плаці́ць стары́я даўгі́ за кошт но́вых

schlíeßen*

1. vt

1) зачыня́ць

2) запіра́ць, замыка́ць;

j-n in die Árme ~ абня́ць каго́-н.

3) рабі́ць высно́ву, выво́дзіць;

was ~ Sie daráus? яку́ю высно́ву Вы ро́біце адсю́ль?;

daráus ist zu ~, dass… адсю́ль мо́жна зрабі́ць высно́ву, што…

4) змыка́ць (рады)

5) заключа́ць (шлюб, дагавор, умову);

éinen Vergléich ~ прыйсці́ да пагадне́ння

2. vi

1) зачыня́цца (пра дзверы і да т.п.)

2) зака́нчвацца, канча́цца (пра заняткі, спектакль);

die Schúle schließt um zwei (Uhr) заня́ткі ў шко́ле канча́юцца ў дзве гадзі́ны

3. ~, sich

1) зачыня́цца (пра дзверы)

2) (an A) далуча́цца, прымыка́ць (да чаго-н.), межава́ць (з чым-н.)

um

1. prp (a)

1) вако́л;

éine Réise ~ die Welt падаро́жжа вако́л све́ту;

~ den Tisch (herúm) вако́л стала́

2) у, каля́;

~ zwei Uhr у дзве гадзі́ны

3) на (пры абазначэнні колькасці, часта пры параўнанні);

~ drei Jáhre jünger на тры гады́ маладзе́йшы

4) за, праз (аб паслядоўнасці);

Wóche ~ Wóche ты́дзень за ты́днем

5) за, на (у абмен);

~ zwei Éuro káufen купі́ць за два е́ўра;

~ Geld spíelen гуля́ць на гро́шы;

~ nichts und wíeder nichts ні за што, ні пра што

6) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:

wie steht es ~ ihn? як яго́ здаро́ўе?

7):

~ déinetwillen дзе́ля цябе́

2. adv:

rechts um! напра́ва! (каманда);

~ und ~ з усі́х бако́ў;

~ sein канча́цца, міна́ць (пра час)

3. cj:

um… (zu + inf) (дзе́ля таго́) каб;

er kommt, ~ es mítzuteilen ён ідзе́ сюды́, каб гэ́та паве́даміць;

◊

~ so bésser тым лепш;

~ so mehr тым больш [бо́лей]

néhmen* vt

1) браць, узя́ць; хапа́ць, прыма́ць;

j-n an [bei] der Hand ~ узя́ць каго́-н. за руку́;

sich (D) ein Béispiel an j-m ~ узя́ць [браць] пры́клад з каго́-н.;

j-n beim Wort ~ злаві́ць каго́-н. на сло́ве

2) узя́ць, заваява́ць, адо́лець;

éine Stadt ~ узя́ць [захапі́ць] го́рад

3) браць, выбіра́ць;

etw. zum Múster ~ узя́ць што-н. за ўзо́р

4) узя́ць, браць, атрыма́ць, набыва́ць;

Wáren auf Kredít ~ браць тава́ры ў крэды́т;

Stúnden ~ браць уро́кі;

◊

den Ábschied ~ пайсці́ ў адста́ўку;

von j-m Ábschied ~ развіта́цца з кім-н.

5) адабра́ць, пазба́віць;

j-m etw. ~ адабра́ць што-н. у каго́-н.;

j-m die Éhre ~ зга́ньбіць, абнясла́віць каго́-н.;

sich (D) das Lében ~ пазба́віць сябе́ жыцця́;

es sich (D) nicht ~ lássen* не адмаўля́цца ад чаго-н.; не адмо́віць сабе́ ў чым-н.

6) успрыма́ць, разуме́ць;

~ Sie es, wie Sie wóllen! разуме́йце гэ́та як хо́чаце!;

etw. érnst ~ прыма́ць што-н. сур’ёзна;

im Grúnde genómmen… ула́сна ка́жучы

7) прыма́ць, вы́піць, праглыну́ць (лякарства і г.д.);

etw. zu sich (D) ~ з’е́сці што-н., перакусі́ць

8) садзі́цца (у аўтобус і г.д.)

9):

Scháden ~ пане́сці стра́ту, пацярпе́ць;

Kénntnis von etw. (D) ~ прыня́ць да ве́дама, заўва́жыць што-н.;

éinen Ánlauf ~ браць разбе́г, разбе́гчыся; паспрабава́ць пача́ць (рабіць што-н.);

Platz ~ се́сці, прысе́сці;

ein Énde ~ канча́цца, ско́нчыцца

10)

etw. in Ángriff ~ пачына́ць што-н., прыступа́ць да чаго́-н.;

etw. in Empfáng ~ атрыма́ць, прыма́ць што-н.;

j-n in Schutz ~ узя́ць каго́-н. пад сваю́ ахо́ву