Verbum

Líni¦e f -, -n

1) лі́нія, ры́са; напра́мак;

éine geráde ~ прама́я лі́нія;

ein Heft mit ~n сшы́так у ліне́йку

2) ліне́йка, радо́к

3) лі́нія, тра́са; маршру́т;

~ 8 der Stráßenbahn трамва́й маршру́та 8;

auf díeser ~ verkéhren die Bússe álle 10 Minúten па гэ́тым маршру́це аўто́бусы хо́дзяць праз 10 хвілі́н

4) вайск. эшало́н (баявога парадку); рубе́ж;

die vórderste ~ перадава́я лі́нія, пярэ́дні край (абароны, тс. перан.)

5):

die ~ des Ánstandes überschréiten* перайсці́ мяжу́ прысто́йнасці;

in érster ~ у пе́ршую чаргу́, гало́ўным чы́нам;

éine míttlere ~ éinhalten* трыма́цца сярэ́дняй лі́ніі;

j-n auf die gléiche ~ mit j-m stéllen ста́віць каго́-н. на адну́ до́шку з кім-н.;

mit j-m auf gléicher ~ stéhen* быць ро́ўным каму́-н., не ўступа́ць каму́-н.

Zúnge f -, -n

1) анат. язы́к;

mit der ~ ánstoßen* шапяля́віць;

sich (D) in die ~ béißen* прыкусі́ць язы́к (тс. перан.);

j-m die ~ lösen развяза́ць язы́к каму́-н.;

séiner ~ fréien Lauf lássen* распусці́ць язы́к;

j-m das Wort von der ~ néhmen* прадугада́ць, вы́значыць напе́рад чыю́-н. ду́мку;

es brennt ihm auf der ~ у яго́ язы́к свярбі́ць (паведаміць што-н.);

das Wort schwebt mir auf der ~, ich hábe das Wort auf der ~ у мяне́ сло́ва кру́ціцца на языку́;

mir hängt die ~ zum Hálse heráus я паміра́ю ад сма́гі

2) язы́к (як характарыстыка ўласцівасцей чалавека);

éine böse ~ háben быць злым на язы́к

3) язычо́к (чаравіка, трубы аргана)

4) тэх. спускавы́ кручо́к, ла́пка

5) стрэ́лка (вагаў);

◊

das Herz auf der ~ trágen* быць шчы́рым [адкры́тым];

sich (D) die ~ verbrénnen* прагавары́цца, збалбатну́ць лі́шняе

spíelen vt, vi

1) гуля́ць;

Ball ~ гуля́ць у мя́ч(ык);

falsch ~ разм. махлява́ць, ашу́кваць;

j-m etw. aus der Tásche ~ разм. вы́цягнуць у каго́-н. што-н. з кішэ́ні

2) (і)гра́ць; выко́нваць;

die érste Géige ~ ігра́ць пе́ршую скры́пку (тс. перан.)

3) разы́грываць, прытвары́цца, прыкі́нуцца, стро́іць з сябе́;

den (gróßen) Herrn ~ ко́рчыць з сябе́ (ва́жнага) па́на

4) mit (D) жартава́ць [ба́віцца] (чым-н.);

er lässt nicht mit sich ~ ён не дазваля́е жартава́ць з сябе́

5) адбыва́цца, разы́грывацца;

die Hándlung spielt in Berlín дзе́янне [падзе́я] адбыва́ецца ў Берлі́не

6) гуля́ць, блішча́ць, пераліва́цца (пра каштоўныя камяні і г.д.);

ins Bläuliche ~ мець сі́няе адце́нне, адліва́ць сі́нім;

díeser Diamánt spielt schön гэ́ты брылья́нт чы́стай вады́;

in állen Fárben ~ пераліва́ць усі́мі ко́лерамі вясёлкі [ра́дугі];

séinen Witz ~ lássen* выто́нчвацца ў во́стрых жа́ртах;

sie ließ álle íhre Künste ~ яна́ пусці́ла ў ход усе́ свае́ ча́ры

Wáffe f -, -n

1) збро́я, узбрае́нне;

blánke ~ хало́дная збро́я;

~n an Bord карабе́льная збро́я;

atomáre ~n а́тамная збро́я;

automátische ~n аўтаматы́чная збро́я;

hérkömmliche [konventionélle] ~n звыча́йная збро́я;

nukleáre [thermonukleáre] ~n я́дзерная [тэрмая́дзерная] збро́я;

schwére ~n ця́жкая (пяхо́тная) збро́я;

~n und Gerät вайск. баява́я тэ́хніка;

~ mit éingraviertem Námenszug імянна́я збро́я;

~n führen змага́цца (са збро́яй у рука́х);

die ~n strécken [níederlegen] скла́сці збро́ю, зда́цца, капітулі́раваць капітулява́ць;

mit den ~n klírren бра́згаць збро́яй;

únter die ~n tréten* стаць пад ружжо́;

von der ~ Gebráuch máchen пусці́ць у ход [прымяні́ць] збро́ю;

von den ~n stárrend ≅ узбро́ены да зубо́ў;

zu den ~n gréifen* хапа́цца за збро́ю, падня́ць збро́ю;

die ~ aus der Hand schlágen* абяззбро́іць каго́-н., вы́біць збро́ю з рук у каго́-н.;

die ~ gégen sich (A) selbst kéhren [wénden*] пако́нчыць з сабо́ю, павярну́ць збро́ю супро́ць само́га сябе́

2) перан. збро́я;

die géistige ~ ідэалагі́чная зброя

3) род во́йскаў

láufen* vi (s)

1) бе́гаць, бе́гчы;

sich áußer Átem ~ зады́хацца ад бе́гу;

sich müde ~ набе́гацца да сто́мы [змо́ру];

j-n ~ lássen* адпусці́ць каго́-н., даць свабо́ду каму́-н.

2) спарт. бе́гаць;

éine Rúnde ~ прабе́гчы круг;

Schlíttschuh [Schi] ~ ката́цца на канька́х [лы́жах]

3) тэх. круці́цца, функцыяні́раваць;

die Maschíne läuft машы́на працу́е;

leer ~ тэх. працава́ць ухаласту́ю

4) цячы́;

das Fass läuft бо́чка цячэ́;

die Náse läuft з но́са цячэ́ (ад насмарку)

5) ісці́ (пра фільм)

6) міна́ць, праміна́ць

7) мець сі́лу;

die Ákti¦e läuft únbegrenzt а́кцыя ма́е неабмежава́ны тэ́рмін

8) спяша́ць (пра гадзіннік)

9) перан. прабяга́ць;

ein Scháuder lief ihm über den Rücken, es lief ihm kalt über den Rücken у яго́ мура́шкі прабе́глі па спі́не;

◊

Gefáhr ~ трапля́ць у небяспе́ку, быць у небяспе́цы;

ins Geld ~ разм. абысці́ся [каштава́ць] задо́рага;

álles läuft durcheinánder усё пераблы́талася;

es läuft auf eins hináus усё зво́дзіцца да аднаго́ і таго́ ж

Wínd m -(e)s, -e ве́цер;

der ~ hat sich áufgemacht падняўся ве́цер;

der Wind hat sich gelégt ве́цер сціх [сці́шыўся];

bei ~ und Wétter у непаго́ду [не́пагадзь];

das Wild hat den Jäger im ~ дзічы́на чу́е паляўні́чага;

mit dem ~ ségeln перан. плы́сці, куды́ ве́цер дзьме;

◊

das ist ~ in séine Ségel ≅ гэ́та лье ваду́ на яго́ млын;

~ wíssen* разм. быць у ку́рсе чаго́-н.;

den Mántel nach dem ~e hängen ≅ трыма́ць нос па ве́тры;

~ von etw. (D) bekómmen* разве́даць, праню́хаць што-н.;

j-m ~ vórmachen дуры́ць каму́-н. галаву́;

in den ~ réden, Wórte in den ~ stréuen кі́даць сло́вы на ве́цер, гавары́ць упусту́ю [дарэ́мна];

etw. in den ~ schlágen* пакіда́ць што-н. без ува́гі, ігнарава́ць што-н.;

viel ~ wégen éiner Sáche (G) máchen разм. узня́ць вэ́рхал вако́л чаго́-н.;

lasst euch erst mal den ~ um die Náse wéhen! разм. паспрабу́йце спярша́ са́мі (што зна́чыць жыццё)!