Verbum

áufkommen* vi (s)

1) падыма́цца

2) папраўля́цца

3) бат. выраста́ць, усхо́дзіць, прараста́ць

4) спарт. вылуча́цца;

der Spórtler kómmt stark auf спартсме́н ху́тка вылуча́ецца [прагрэсі́руе]

5) з’яўля́цца, узніка́ць;

ein Verdácht kam auf узні́кла падазрэ́нне

6) зраўня́цца, дагна́ць;

gégen j-n nicht ~ können быць не ў ста́не зраўня́цца з кім-н.

7) (für A) руча́цца, адка́зваць (за каго-н., што-н.)

8) увахо́дзіць ва ўжы́так

Mensch m -en, -en

1) чалаве́к, асо́ба; чалаве́чы род, лю́дзі;

víele ~en мно́га людзе́й;

jéder ~ любы́ [ко́жны] чалаве́к;

ein ~ von Formát незвыча́йная [выда́тная] асо́ба;

~en gúten Wíllens лю́дзі до́брай во́лі;

ein únfertiger ~ няста́лы чалаве́к

2) разм. у звароце ~! чалаве́ча!, бра́це!;

~, was machst du (da)? ты, што ты там ро́біш?;

~, was soll das? паслу́хай, што (гэ́та) зна́чыць?;

◊

únter die ~en kómmen* быць [знахо́дзіцца] у грама́дстве [сяро́д людзе́й]

lángen

1. vi

1) (nach D) дастава́ць, даця́гвацца (да чаго-н.);

ich lángte nach dem Téller я працягну́ў руку́ па тале́рку

2) (bis an A, bis zu D) быць дастатко́вым, хапа́ць;

das Geld lángte nicht гро́шай не хапі́ла

2. vt дава́ць, праця́гваць;

j-m éine ~ даць апляву́ху каму́-н., даць по́ўху каму́-н.;

er lángte sich das Buch ён узяў сабе́ кні́гу

Sprung I m -(e)s, -Sprünge скачо́к; вайск. перабе́жка, кідо́к;

~ mit Ánlauf скачо́к з разбе́гу;

zum ~ ánsetzen падрыхтава́цца да скачка́, разбе́гчыся (каб скокнуць); пачына́ць;

ein ~ ins Dúnkel скачо́к у невядо́мае;

◊

auf dem ~e stéhen* [sein] wégzugehen быць гато́вым [наме́рвацца] пайсці́;

er kann kéine gróßen Sprünge máchen ён не мо́жа дазво́ліць сабе́ вялі́кіх выда́ткаў;

krúmme Sprünge máchen віля́ць, выкру́чвацца;

auf éinen ~ на хвілі́нку

Fráge f -, -n

1) пыта́нне;

etw. in ~ stéllen сумнява́цца ў чым-н.;

das kommt nicht in ~ пра гэ́та не мо́жа быць і гаво́ркі;

es steht noch in ~ гэ́та яшчэ́ няпэўна;

éine ~ an j-n stéllen [ríchten] задава́ць [ста́віць] пыта́нне каму́-н.

2) пыта́нне, прадме́т абмеркава́ння, прабле́ма;

éine ~ ánregen [áufwerfen*, ánschneiden*] узніма́ць [узня́ць] пыта́нне;

zur ~ stéhen* стая́ць на пара́дку дня

3):

péinliche ~ непрые́мнае пыта́нне

geméin

1. a

1) агу́льны;

auf ~e Kósten на агу́льныя сро́дкі;

sich mit j-m ~ máchen быць з кім-н. за панібра́та

2) про́сты, звыча́йны;

ein ~er Tag бу́дны дзень;

das ~e Volk про́сты наро́д;

das ~e Lében штодзённае жыццё;

~es Métall про́сты [звыча́йны] мета́л;

der ~e Soldát радавы́

3) по́длы, ні́зкі, вульга́рны;

~e Rédensarten вульга́рныя вы́разы

2. adv ні́зка, по́дла, вульга́рна

Werk n -(e)s, -e

1) спра́ва, рабо́та;

das war sein ~ гэ́та было́ спра́вай яго́ рук;

ans ~ [zu ~e] géhen*, sich ans ~ máchen прыма́цца [бра́цца] за спра́ву [за рабо́ту];

etw. ins ~ sétzen арганізава́ць, ажыццяві́ць што-н.;

am ~(e) sein працава́ць над чым-н.; быць у дзе́янні (аб якіх-н. сілах)

2) пра́ца, твор;

gesámmelte ~e збор тво́раў;

◊

das ~ lobt den Méister спра́ва ма́йстра хва́ліць

3) заво́д

4) механі́зм

zúgehen*

1. vi (s)

1) ісці́, накіро́ўвацца;

auf j-n, auf etw. (A) ~ падыхо́дзіць [набліжа́цца] да каго́-н., чаго́-н.

2) зачыня́цца (пра дзверы і г.д.); сыхо́дзіцца, зашпі́львацца (пра вопратку)

3) дахо́дзіць па прызначэ́нні; прыхо́дзіць, прыбыва́ць;

ein Brief ging mir zu я атрыма́ў ліст [пісьмо́]

4):

spitz ~ завастра́цца, канча́цца вастрыём

2. vimp (s) адбыва́цца, быць, здара́цца;

es ging da lústig zu там было́ ве́села

séhen*

1. vi глядзе́ць, ба́чыць;

in den Spíegel ~ глядзе́ць у люстэ́рка;

in die Sónne ~ глядзе́ць на со́нца;

aus dem Fénster [durch das Fénster (hináus)] ~ глядзе́ць з акна́;

sich nach j-m fast blind ~, sich (D) die Áugen aus dem Kópf(e) ~ праглядзе́ць усе́ во́чы;

j-m ähnlich ~ быць падо́бным на каго́-н.;

nach dem Réchten ~ глядзе́ць за пара́дкам;

er lässt sich (D) nicht in die Kárten ~ ён не выдае́ сваі́х пла́наў

2. vt ба́чыць;

scharf ~ до́бра ба́чыць, быць зо́ркім;

~ lássen* пака́зваць;

sich ~ lássen* пака́звацца;

ich hábe ihn kómmen ~ я ба́чыў, як ён прыйшо́ў;

séhe ich récht? каго́ [што] я ба́чу?;

er sah sich gezwúngen, das zu tun ён быў вы́мушаны гэ́та зрабі́ць;

er sieht es gern, wenn man pünktlich ist ён лю́біць пунктуа́льнасць;

◊

wéiße Mäuse ~ ≅ напі́цца, набра́цца як жа́ба бало́та;

er sieht Gespénster яму́ ўсё мро́іцца

3. ~, sich ба́чыцца, сустрака́цца