Ударны музычны інструмент у выглядзе двух паўшар’яў, абцягнутых скурай.
◊
Біць у літаўры — святкаваць перамогу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
літа́ўрымн. (ед. літа́ўра ж.) лита́вры
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
літа́ўры, ‑аў; адз. літаўра, ‑ы, ж.
Ударны музычны інструмент у выглядзе катла, верх якога абцягнуты скурай. Біць у літаўры.
[Ад грэч. poly — многа і taurea — барабан.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЛІТА́ЎРЫ (відаць, ад познагрэч. polytaurea, ад полі... + taurea барабан),
старажытны мембранны ўдарны муз. інструмент. Вядомы многім народам свету. Традыцыйна выкарыстоўваюцца пераважна парамі. Мае котлападобны метал. корпус-рэзанатар, зверху зацягнуты скураной мембранай. Пры ўдары па ёй 2 драўлянымі калатушкамі ўзнікае гук акрэсленай вышыні. Для настройкі мембраны служаць спец. вінты, размешчаныя па акружнасці, або педальны механізм. У Еўропе Л. вядомы з сярэдневякоўя. Выкарыстоўваліся звычайна як ратны сігнальны інструмент асобна або ў ансамблі з трубамі. Пад назвай бубны ўпамінаюцца ў стараж.-рус л-ры 12 ст. У 17 ст. ўведзены ў оперна-сімф. аркестр. Поўны камплект сучасных Л. уключае да 5 інструментаў розных памераў і настройкі. На Беларусі паводле этнагр. крыніц 19 ст.наз. катламі, выкарыстоўваліся ў некаторых нар. абрадах (валачобным, купальскім), а таксама паўстанцамі 1863—64.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
літа́ўрымн.муз. Páuke f -, -n; вайск. Héerpauke f
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
літа́ўры
[ад гр. (po)ly = многа + taurea = барабан]
старажытны мембранны ўдарны музычны інструмент накшталт барабана.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Літа́ўры ’ударны музычны інструмент’ (ТСБМ). З рус.литавры ’тс’, якое з с.-грэч.πολυταυρέα ’літаўры’ ў выніку гаплалогіі: ст.-рус.бить политавры > бить по литаврам > бить в литавры (Фасмер, 2, 501; Крукоўскі, Уплыў, 84). Брукнер (Die Slav. Fremdw. in Litauischen, Weimer, 1887, 23) рус. лексему выводзіць з літ.litaũras ’тс’, супраць чаго Мікала (Beitrage zur Kunde der indoger. Spr., Göttingen, 1895, 118).
