1.звычайнабезас. Балюча зводзіць мышцы цела. Яго ўсяго курчыць. □ Будзе хвароба іх цела корчыць.Куляшоў.//перан.Разм. Выклікаць вельмі непрыемныя пачуцці. Калі .. [Сцяпан] чуў у хаце слова «млын» — яго адразу пачынала курчыць.Ракітны.
2. Згінаць, падгінаць. Ногі мае босыя, і я ад роснай золкасці, ідучы, курчу на нагах пальцы.Баранавых.
3. (корчыць); каго. Разм. Прыкідвацца кім‑н., строіць з сябе каго‑н. Уладусь корчыў з сябе шляхціца.Чарнышэвіч.[Арэхаў] быў мацнейшы, больш загартаваны і ўвесь час стараўся корчыць з сябе інтэлігента.Няхай.
•••
Лодара корчыць — гуляць, бяздзейнічаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Туліня́цца ‘хадзіць без справы’ (Сцяшк. Сл.), туліня́цца, туляня́цца ‘туляцца’ (паст., лід., Сл. ПЗБ). Хутчэй за ўсё, утворана ў выніку кантамінацыі тулі́цца ‘хавацца’ або туля́цца ‘бадзяцца’ і туня́цца ‘тс’, гл. Магчымая паралель — рэз’ян.tulíniti se ‘круціцца, віраваць (пра ваду)’, tulîn ‘вір’, якія Сной (Бязлай, 4, 247) адносіць да tuliti ‘корчыць, прыгібаць’, гл. туліць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
schief
1.a
1) ко́сы, крывы́, нахі́льны;
ein ~es Lächeln ко́сая [крыва́я] усме́шка;
ein ~es Gesícht máchen [zíehen*] зрабі́ць нездаво́лены твар, ко́рчыць грыма́сы;
auf die ~e Bahn geráten* [kómmen*] каці́цца па нахі́льнай пло́скасці;
~ und krumm wérden зго́рбіцца (ад цяжкай працы)
2) фальшы́вы;
ein ~er Vergléich няўда́лае параўна́нне;
in éiner ~ en Láge sein быць у склада́ным [двухсэнсо́ўным] стано́вішчы
2.adv ко́са, кры́ва (тс.перан.);
~ und krumm≅ ва ўсе бакі́, туды́ і сюды́, бязла́дна;
◊
sich ~ láchen кача́цца ад сме́ху;
j-metw. ~ néhmen* пакрыўдзіцца на каго́-н. за што-н.;
~ géhen* не атры́млівацца;
die Sáche wird ~ géhen спра́ва ско́нчыцца дрэ́нна;
~ gewíckelt які́ памыля́ецца, які́ ўве́дзены ў зман;
~ líegen*разм. памыля́цца;
~ tréten* стапта́ць абу́так
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
spíelenvt, vi
1) гуля́ць;
Ball ~ гуля́ць у мя́ч(ык);
falsch ~разм. махлява́ць, ашу́кваць;
j-metw. aus der Tásche ~ разм. вы́цягнуць у каго́-н.што-н. з кішэ́ні
2) (і)гра́ць; выко́нваць;
die érste Géige ~ ігра́ць пе́ршую скры́пку (тс.перан.)
3) разы́грываць, прытвары́цца, прыкі́нуцца, стро́іць з сябе́;
den (gróßen) Herrn ~ко́рчыць з сябе́ (ва́жнага) па́на
4) mit (D) жартава́ць [ба́віцца] (чым-н.);
er lässt nicht mit sich ~ ён не дазваля́е жартава́ць з сябе́
5) адбыва́цца, разы́грывацца;
die Hándlung spielt in Berlín дзе́янне [падзе́я] адбыва́ецца ў Берлі́не
6) гуля́ць, блішча́ць, пераліва́цца (пра каштоўныя камяні і г.д.);
ins Bläuliche ~ мець сі́няе адце́нне, адліва́ць сі́нім;
díeser Diamánt spielt schön гэ́ты брылья́нт чы́стай вады́;
in állen Fárben ~ пераліва́ць усі́мі ко́лерамі вясёлкі [ра́дугі];
séinen Witz ~ lássen* выто́нчвацца ў во́стрых жа́ртах;
sie ließ álle íhre Künste ~ яна́ пусці́ла ў ход усе́ свае́ ча́ры
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)