выпу́чвацца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. выпу́чваецца выпу́чваюцца
Прошлы час
м. выпу́чваўся выпу́чваліся
ж. выпу́чвалася
н. выпу́чвалася

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

выпу́чвацца несов., возвр., страд., разг. выпу́чиваться, выпя́чиваться; см. вы́пучыцца, выпу́чваць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

выпу́чвацца, ‑аецца; незак.

1. Незак. да выпучыцца.

2. Зал. да выпучваць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

выпя́чиваться

1. выпукля́цца, выпіна́цца, выпу́чвацца; выпру́джвацца; см. вы́пятиться;

2. страд. выпукля́цца, выпіна́цца, выпу́чвацца; выпру́джвацца; вылуча́цца, падкрэ́слівацца; см. выпя́чивать.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

bulge​2 [bʌldʒ] v.

1. выпіра́ць, выпу́чвацца, выпіна́цца, выпукля́цца, выдава́цца

2. раздува́цца, быць набі́тым да краёў

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

выпу́чиваться возвр., страд. выпу́чвацца, выпіна́цца; (о глазах — обычно) вытарэ́шчвацца, вытрэ́шчвацца, вылу́плівацца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Адтату́ркнуць ’вытаркаць, выпучвацца’ (КЭС). Магчыма, балтыйскага паходжання (< *at‑turkti). Параўн. літ. tùrktekti ’таркаць’ або ад аддадуркнуць (гл. аддадурыць).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

bulge

[bʌldʒ]

1.

v.i.

выпу́чвацца, узьдзіма́цца, выпіна́цца

2.

v.t.

выпу́чваць, выпіна́ць

3.

n.

1) вы́пучына, вы́пукліна f.

2) Figur. часо́вае пабо́льшаньне, падняцьцё n.

a bulge in prices — рост цэ́наў

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

buckle

[ˈbʌkəl]

1.

n.

1) спра́жка f.

2) вы́пукліна f.

2.

v.t.

1) зашпіля́ць спра́жкай

2) выпу́чваць, змо́ршчваць (пад ці́скам)

3.

v.i.

1) выгіна́цца, згіна́цца (пра ко́ла); выпу́чвацца (пад ці́скам)

2) Figur. схапля́цца, счапля́цца (з супраці́ўнікам)

•

- buckle down to

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Пуля́ць 1 ’шпурляць, кідаць, страляць’ (ТСБМ; карэл.; Жыв. НС; Сцяц.), пуля́цца ’тс’ (Касп.), рус. пуля́ть ’кідаць; сварыцца’, пуляться ’тс’. Няясна, магчыма, да пу́ля ’куля’, параўн. Фасмер, 3, 405; аднак гл. Шустар-Шэўц, 2, 1190, які ўслед за Супруном (адносна рус. пульну́ть ’кінуць’ гл. Веснік БДУ, 1974, 2, 20–25) уключае названыя словы разам з в.-луж., н.-луж. pulać ’праганяць, адпіхваць’, польск. pulać ’цяжка несці’, славен. púliti ’шчыпаць; біць’ і пад. у агульнае гняздо слоў, што ўзыходзяць да прасл. *puliti, у аснове якога і.-е. pou‑ ’выстаўляцца, выпучвацца’; гл. таксама Сной, 514, які збліжае славен. puliti з літ. piáuti ’рэзаць, жаць, калоць’, лац. pavīre ’таўчы, таптаць’ і інш., што ўзыходзяць да і.-е. peu̯‑ ’таўчы’. Параўн. пуліць (гл.).

Пуля́ць 2 аргат. ’купляць’ (Рам.). Узводзяць да грэч. πουλω ’прадаваць’ (гл. Лукашанец, Сацыялекты, 73), параўн. польск. аргат. pulać ’тс’. Змена семантыкі пад уплывам прыстаўкі пра- (про-), параўн. укр. пропу́льовати = про‑давати (Горбач, Арго, 27).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)