вераб’іныя

вераб’і́ныя

назоўнік, агульны, адушаўлёны, неасабовы, субстантываваны множналікавы, ад’ектыўнае скланенне

	мн.
	-
Н.	вераб’і́ныя
Р.	вераб’і́ных
Д.	вераб’і́ным
В.	вераб’і́ных
Т.	вераб’і́нымі
М.	вераб’і́ных

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вераб’і́ныя сущ., мн., зоол. воробьи́ные

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Вераб’іныя 1/117, 275, 286, 308, 497, 591; 2/275, 295, 300, 355, 564, 568, 595, 601; 3/32, 33, 294, 310, 372, 582; 4/267, 420, 425, 556; 5/29, 297, 372, 373, 429, 564; 6/68, 124, 134, 183, 262, 267; 8/372, 387, 427, 454, 516, 560, 623, 628; 9/78, 171, 260, 328, 360, 364, 524, 538, 628; 10/523; 11/176, 185, 218, 240, 352, 379, 381; 12/46

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

вераб’і́ны

прыметнік, прыналежны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	вераб’і́ны	вераб’і́ная	вераб’і́нае	вераб’і́ныя
Р.	вераб’і́нага	вераб’і́най вераб’і́нае	вераб’і́нага	вераб’і́ных
Д.	вераб’і́наму	вераб’і́най	вераб’і́наму	вераб’і́ным
В.	вераб’і́ны (неадуш.) вераб’і́нага (адуш.)	вераб’і́ную	вераб’і́нае	вераб’і́ныя (неадуш.) вераб’і́ных (адуш.)
Т.	вераб’і́ным	вераб’і́най вераб’і́наю	вераб’і́ным	вераб’і́нымі
М.	вераб’і́ным	вераб’і́най	вераб’і́ным	вераб’і́ных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

вераб’і́ны

прыметнік, адносны

	адз.			мн.
	м.	ж.	н.	-
Н.	вераб’і́ны	вераб’і́ная	вераб’і́нае	вераб’і́ныя
Р.	вераб’і́нага	вераб’і́най вераб’і́нае	вераб’і́нага	вераб’і́ных
Д.	вераб’і́наму	вераб’і́най	вераб’і́наму	вераб’і́ным
В.	вераб’і́ны (неадуш.) вераб’і́нага (адуш.)	вераб’і́ную	вераб’і́нае	вераб’і́ныя (неадуш.) вераб’і́ных (адуш.)
Т.	вераб’і́ным	вераб’і́най вераб’і́наю	вераб’і́ным	вераб’і́нымі
М.	вераб’і́ным	вераб’і́най	вераб’і́ным	вераб’і́ных

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012, prym2009, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

воробьи́ные мн., сущ., зоол. вераб’і́ныя, -ных;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

верабі́ны, ‑ая, ‑ае.

1. Які мае адносіны да вераб’я. Вераб’інае гняздо. Вераб’іная чарада.

2. у знач. наз. вераб’і́ныя, ‑ых. Атрад птушак, да якога адносяцца вераб’і, ластаўкі, дразды, пеначкі і пад.

•••

Вераб’іная ноч гл. ноч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вы́вадак, ‑дка, м.

Чародка звяркоў, птушанят, выведзеных адной маткай. Вывадак куранят. Воўчы вывадак. □ У густой лістоце дрэў аж заходзіліся ад шчабятання маладыя вераб’іныя вывадкі. Дуброўскі. // Разм. Чые‑н. дзеці. — Што, Пецька — прыехаў? — З вывадкам і ўсімі манаткамі. Ракітны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПТУШАНЯ́ТНЫЯ ПТУ́ШКІ,

група птушак, птушаняты якіх ад вылуплівання да пераходу да самастойнага жыцця развіваюцца ў гняздзе. Яны няздольныя самастойна перамяшчацца і адшукваць корм і патрабуюць пастаянных клопатаў бацькоў. На Беларусі ў арнітафауне да П.п. належаць усе віды вераб’інападобных, голубападобных, дзятлападобных, зязюлепадобных, ракшападобных, стрыжападобных і інш.

Яйкі П.п. маюць адносна мала жаўтка, які да моманту вылуплівання амаль поўнасцю спажываецца. Птушаняты вылупліваюцца голыя або з недаразвітым пуховым покрывам, няўстойлівай тэрмарэгуляцыяй, з закрытымі вачыма і вонкавымі слыхавымі праходамі, слабаразвітай мускулатурай. На розныя вонкавыя раздражняльнікі рэагуюць аднолькава: выцягваюць шыі і разяўляюць раты. Птушаняты застаюцца ў гняздзе ад 10 дзён (некат. вераб’іныя) да 3 месяцаў (грыфы). Гл. таксама Вывадкавыя птушкі, Паўвывадкавыя птушкі.

Да арт. **Птушанятныя птушкі**: 1 — у гняздзе валасянкі ястрабінай; 2 — у гняздзе дубаноса звычайнага.

т. 13, с. 110

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПЕ́ЎЧЫЯ ПТУ́ШКІ, пеўчыя вераб’іныя (Oscines, або Passeres),

падатрад птушак атр. вераб’інападобных. Прадстаўнікі сучасных відаў вядомы з ранняга алігацэну (каля 35 млн. г. назад). 33—56 сям. (2 вымерлыя), 761—1017 родаў, больш за 4200 відаў (каля палавіны ўсіх відаў птушак на Зямлі). Пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды. Жывуць у разнастайных ландшафтах усіх кліматычных зон, большасць відаў — у тропіках. На Беларусі ўсе П.п. належаць да вераб’інападобных.

Маса ад 4 да 1500 г. Знешні выгляд, паводзіны, афарбоўка вельмі разнастайныя. Маюць спецыфічную будову галасавога апарату: ніжнія кольцы трахеі зрасліся і ўтварылі ніжнюю гартань; добра развіты 5—7 пар галасавых мышцаў, вонкавая і ўнутраная галасавыя перапонкі, што дае магчымасць П.п. выдаваць больш разнастайныя гукі, чым у інш. птушак. Пры дапамозе песні П.п. забяспечваюць камунікатыўныя функцыі. Кожнаму віду характэрны свая песня або набор гукаў.

т. 12, с. 340

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Verbum