ВЕНЕ́ЦЫЯ (Venezia),
горад на
Першыя паселішчы на
Маляўнічасць і непаўторнасць Венецыі ствараюць вялікія і шматлікія маленькія каналы, дамы і палацы, што ўзнімаюцца з вады.
Літ.:
Соколов Н.П. Образование Венецианской колониальной империи. Саратов, 1963;
Всеволожская С.Н. Венеция.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
валі́ць, валю́, ва́ліш, ва́ліць;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
год, ‑а,
1. Прамежак часу з 1 студзеня, за які Зямля робіць адзін паварот вакол Сонца (уключае ў сябе 365 ці 366 сутак, або 12 каляндарных месяцаў).
2. Адрэзак часу ў 12 месяцаў, які адлічваецца з якога‑н. дня.
3.
4.
5.
6. Адрэзак часу, на працягу якога планета робіць абарот вакол Сонца.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пагна́ць, ‑ганю, ‑гоніш, ‑гоніць;
1. Прымусіць рухацца ў якім‑н. напрамку.
2. Пачаць праследаваць, праганяць.
3.
4. Прымусіць хутка рухацца.
5.
6.
7.
8.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПАЎСТА́ННЕ 1830—31
нацыянальна-вызваленчае паўстанне за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772. Выклікана парушэннямі з боку царызму аўтаноміі Каралеўства Польскага і польскай канстытуцыі 1815, паступовай ліквідацыяй дзяржаўнасці і аўтаноміі Польшчы, намаганнем шляхты Беларусі і Літвы аднавіць дзяржаўнасць і свае
У
Пасля П. царскі ўрад скасаваў канстытуцыю 1815 і ўвёў Арганічны статут Каралеўства Польскага, які пазбаўляў Польшчу дзяржаўнасці і аўтаноміі. Указам ад 19.10.1831 на Беларусі, Літве і Правабярэжнай Украіне пачаўся разбор шляхты і перавод значнай яе часткі ў аднадворцы. У 1832 створаны Асобы Камітэт па справах заходніх губерняў, скасавана дзеянне Статута
Літ.:
Смит Ф. История польского восстания и войны 1830—1831
Шпілеўскі І.Т., Бабровіч Л.А. Сінхраністычная табліца падзей паўстання на Беларусі, Літве і Польшчы ў 1830—1831
Sokołowski A. Dzieje powstania listopadowego. Wiedeń, 1907;
A.Z. Wojna na Litwie w roku 1831. Kraków, 1913;
Tokarz W. Wojna polsko-rosyjska 1830 і 1831. Warszawa, 1994.
А.П.Грыцкевіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
плы́сці
1.
2.
3.
4. (удаляться, плывя) уплыва́ть;
5.
◊ п. па цячэ́нні — плыть по тече́нию;
п. ў ру́кі — плыть в ру́ки;
п. су́праць цячэ́ння — плыть про́тив тече́ния;
п. з рук — плыть из рук; плыть сквозь па́льцы
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сцяна́
○ глуха́я с. — глуха́я стена́;
капіта́льная с. — капита́льная стена́;
◊ бі́цца галаво́й аб ~ну́ — би́ться голово́й о сте́нку;
кіта́йская с. — кита́йская стена́;
у чатыро́х сце́нах — в четырёх стена́х;
ле́зці на ~ну́ — лезть на́ стену;
прыпе́рці да ~ны́ — (каго) припере́ть к стене́ (кого);
паста́віць да ~ны́ — поста́вить к стене́;
стаць ~но́й — стать стено́й;
с. да ~ны́ — стена́ к стене́;
як за каме́ннай (мурава́най) ~но́й — как за ка́менной стено́й;
спадзява́цца як на каме́нную (мурава́ную) ~ну́ — наде́яться как на ка́менную сте́ну;
як у (аб) ~ну́ гаро́хам — как в (об) сте́ну (сте́нку) горо́х;
у сваёй ха́це і сце́ны памага́юць —
ілбо́м ~ну́ не праб’е́ш —
і сце́ны ву́шы ма́юць —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
звіса́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Учапіўшыся за што‑н. рукамі, нагамі і пад., вісець у паветры (пра чалавека, жывёл, насякомых).
2. Нахіляцца, перагінаючыся
3.
4.
5.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перабра́ць, ‑бяру, ‑бярэш, ‑бярэ; ‑бяром, ‑бераце;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
страла́, ‑ы́;
1. Тонкі прут з завостраным канцом або вострым наканечнікам для стральбы з лука.
2. Назвы розных вузкіх і доўгіх дэталей і частак у механізмах, прыладах.
3. Рухомая частка пад’ёмнага крана, а таксама спецыяльнае прыстасаванне для пад’ёму грузаў.
4. Тое, што і стрэлка (у 2 знач.).
5. Тое, што і стрэлка (у 5 знач.).
6.
7.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)