КУЛІ́ БІН (Іван Пятровіч) (21.4.1735, г. Ніжні Ноўгарад, Расія — 11.8.1818),
расійскі механік-самавучка і вынаходнік. У 1764—67 сканструяваў гадзіннік у форме яйца са складаным механізмам аўтам. дзеяння. У 1769—1801 кіраваў мех. майстэрнямі Пецярб. АН . Стварыў «люстраны ліхтар» (прататып пражэктара), «планетны» кішэнны гадзіннік, цялежку-самакат, «мех. ногі» (пратэзы), ліфт, аптычны тэлеграф і код для перадачы паведамленняў і інш. Распрацаваў спосабы шліфавання шкла для мікраскопаў, тэлескопаў і да т.п. прылад. У 1776 пабудаваў мадэль аднаарачнага моста з фермамі цераз р. Нява, у 1804 у г. Ніжні Ноўгарад — «вадаходнае судна», якое магло рухацца супраць цячэння.
т. 9, с. 5
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
headway [ˈhedweɪ] n. е́ рад, прагрэ́ с
♦
make headway пераадо́ льваючы ця́ жкасці, ру́ хацца напе́ рад
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
продвига́ ться несов. возвр. страд. прям. перен. о́ ўвацца; (двигаться вперёд) ру́ хацца напе́ рад, прахо́ дзіць напе́ рад, ісці́ напе́ рад; см. продви́ нуться
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
клубі́ цца , ‑біцца; незак.
Узнімацца, рухацца клубамі 2 . Дым клубіцца. □ Туман, нібы той дым па роўнядзі рачной клубіцца, коціцца. Сачанка .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
матля́ цца , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -я́ ецца; незак. разм. ).
1. Тое, што і матацца (у 1 знач. ).
Рукі матляюцца як чужыя.
Бялізна матляецца на вяроўцы.
2. Часта рухацца з боку ў бок, хістацца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
калыха́ цца , -лышу́ ся, -лы́ шашся, -лы́ шацца; -лышы́ ся; незак.
Мерна рухацца зверху ўніз ці з боку ў бок; гайдацца, хістацца.
К. на ветры.
К. на вадзе.
К. на арэлях.
|| аднакр. калыхну́ цца , -ну́ ся, -не́ шся, -не́ цца; -нёмся, -няце́ ся, -ну́ цца; -ні́ ся.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шны́ парыць , -ру, -рыш, -рыць; незак. разм. ).
1. Заглядваць у розныя месцы, шукаючы, высочваючы каго-, што-н.
Ш. па кладоўках.
2. Хадзіць, рухацца сюды-туды, у розных напрамках.
Па вуліцы шныпарыць дзетвара.
|| наз. шны́ паранне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
по́ ўзаць
1. krí echen* vi s
2. разм. ледзь рухацца ó rtschleppen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
sidle [ˈsaɪdl] v.
1. ру́ хацца бо́ кам; ве́ сці або́ ста́ віць бо́ кам
2. прабіра́ цца бачко́ м, крадко́ м
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
glide [glaɪd] v.
1. ру́ хацца ці́ ха і пла́ ўна
2. плані́ раваць (пра птушку або планёр )
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)