ПАСІ́ЎНАЯ ЛЕ́КСІКА,

частка слоўнікавага складу мовы, якая мала ўжываецца ў жывым штодзённым маўленні, але зразумелая ўсім, хто валодае гэтай мовай. Проціпастаўляецца актыўнай лексіцы. Уключае ўстарэлыя словы (гістарызмы і архаізмы), што выйшлі або выходзяць з ужытку, і неалагізмы, якімі толькі пачынаюць карыстацца. У працэсе развіцця грамадства і мовы словы могуць пераходзіць з Пл. ў актыўную і наадварот. Ад Пл. мовы неабходна адрозніваць П.л. асобнага носьбіта мовы, якая залежыць ад яго прафесіі, адукацыі, сац. асяроддзя і інш. Кожнай гіст. эпосе характэрна свая актыўная і П.л.

М.​Р.​Прыгодзіч.

т. 12, с. 162

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПАТО́ЧНАЯ ЛІ́НІЯ,

комплекс узаемна звязаных машын, механізмаў, абсталявання, размешчаных у адпаведнасці з паслядоўнасцю (патокам) аперацый тэхнал. працэсу і прызначаных для вырабу пэўнай прадукцыі з зададзеным рытмам (тэмпам). Служаць тэхн. асновай паточнай вытв-сці (напр., паточнага будаўніцтва).

На кожным рабочым месцы выконваюцца пэўныя аперацыі апрацоўкі адной або некалькіх падобных загатовак, якія перадаюцца з аднаго рабочага месца на другое ў асн. канвеерамі. У П.л. ўключаюць пазіцыянеры, маніпулятары, трансп. і тэхнал. прамысловыя робаты. П.л. забяспечваюць неперарыўнасць тэхнал. працэсу, магчымасць яго механізацыі і аўтаматызацыі. Пашыраны на прадпрыемствах з масавай і серыйнай вытв-сцю.

т. 12, с. 181

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

dúmpf a

1) ду́шны, заду́шлівы, ця́жкі (пра паветра)

2) глухі́ (пра гук)

3) невыра́зны (пра пачуццё)

4) цьмя́ны;

~er Schmerz тупы́ боль;

~e Angst тупы́ страх;

◊

er hat éinen dúmpfen Kopf у яго́ дурма́н у галаве́

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Ráupe f -, -n

1) заал. ву́сень

2) тэх. гу́сеніца

3) разм. гу́сенічны тра́ктар;

◊

er hat ~n im Kopf у яго́ дзіва́цтвы [бзі́кі] y галаве́;;

j-m ~n in den Kopf sétzen выкліка́ць [абуджа́ць] у каго́-н. недарэ́чныя [бязглу́здыя] ду́мкі

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

verzéichnen

1. vt

1) запі́сваць, склада́ць спіс (чаго-н.)

2) адзнача́ць (поспех);

er hat éinen gróßen Erfólg zu ~ ён ма́е вялі́кі по́спех; у яго́ вялі́кі по́спех

3) няпра́вільна намалява́ць

2. ~, sich памылі́цца пры малява́нні, няпра́вільна намалява́ць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Würdigung f -, -en

1) прызна́нне (заслуг);

in ~ éiner Sáche (G) адзнача́ючы, улі́чваючы (што-н.);

bei áller ~ séiner Verdíenste… пры ўсёй пава́зе да яго́ заслу́г…

2) ацэ́нка (абставін, акалічнасцей);

nach éiner ~ der Erfólge адзна́чыўшы по́спехі…; гл. würdigen

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

plecy

plec|y

мн.

1. спіна;

leżeć na ~ach — ляжаць на спіне;

2. плечы;

szeroki w ~ach — шырокі ў плячах;

robić co za чыімі ~ami — рабіць што за чыімі плячамі;

ma ~y za sobą — у яго ёсць падтрымка

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

dobić

dobi|ć

зак.

1. дабіць;

~ć wroga — дабіць ворага;

ta wiadomość go ~ła — гэтае паведамленне яго дабіла;

2. дайсці; дабрацца; дасягнуць;

~ć do brzegu — прычаліць да берага;

~ć targu — ударыць па руках; старгавацца;

~ć swego — дамагчыся свайго

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

raczyć

raczy|ć

незак.

1. мець ласку; рабіць ласку;

pan raczyć wyjść — зрабіце ласку, выйдзіце; будзьце ласкавы выйсці;

nawet nie ~ł odpowiedzieć — ён нават не пажадаў адказаць;

Bóg raczyć wiedzieć — адзін Бог ведае; Бог (яго) ведае;

2. частаваць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

wylatywać

wylat|ywać

незак.

1. вылятаць;

samolot ~uje rano — самалёт вылятае ўранку;

2. вылятаць, выпадаць;

z rąk mu wszystko ~uje — у яго ўсё валіцца з рук;

3. разм. выбягаць;

4. падымацца;

dym ~uje w górę — дым падымаецца ўгору

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)