Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ulęgnąć się
зак.
1. вылупіцца (з яйка);
2.перан. нарадзіцца; узнікнуць;
3. улежацца (пра садавіну)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Kúckucksein -(e)s, -er я́йка зязю́лі;
j-m ein ~ ins Nest légen зрабі́ць каму́-н. непрые́мнасць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Вы́лівак ’яйка з вельмі слабай шкарлупінай’ (БРС, Нас., Бяльк., Янк. I, Сцяшк., Інстр. I, Жд., 2, Вешт. дыс., З нар. сл.), ву́лівак ’тс’ (З нар. сл.). Рус.вы́ливок, укр.ви́ливок. Ад выліваць (гл. ліць) ’несці яйкі з мяккай шкарлупінай’ і суф. ‑ак.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Трупце́ць ‘утвараць глухі нячысты гук (пра надтрэснуты посуд, яйка)’ (ТСБМ, Шат., Янк. 3.; навагр., карэліц., стаўб., Нар. сл.), ‘трымцець’ (Сцяшк. Сл.), ‘трымцець, як пабіты гаршчок ці збан’ (Абабур.; пух., лях.Сл. ПЗБ): горшчык трупціць, мабыць пабіты (Сержп. Прык.), ‘лопацца (пра скуру пры гарэнні)’ (пух., Сл. ПЗБ). Грынавяцкене (LKK, 22, 196), разглядаючы выраз трупціць збан, бо трэснуў, запісаны ў в. Сіняўшчына Іўеўскага p‑на, выводзіць слова непасрэдна з літ.trupė́ti ‘драбіць, распадацца’; хутчэй крыніцай слова магла быць форма trùpti ‘крышыцца, распадацца’ або намінатыўнае ўтварэнне ад літ.trùputis ‘крышка, асколак, маласць’, роднасныя слав.*trupati, *trupъ, параўн. Смачынскі, 693. Гл. трупаць, труп. Сюды ж трупця́к ‘надтрэснутае, пабітае яйка’ (капыл., Жыв. сл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мікі́та ’стары танец: двое трымаюцца за канцы палкі і, перакідваючы ногі праз яе, па чарзе пытаюцца: — «Мікіта, ці ты-та? — Не я-та, мой тата!» (зах., Даль). Інакш у БелСЭ, 7 (гл.). Ад імя Мікіта (як і «Лявоніха», «Яйка», «Юрачка»), якое з с.-грэч.Νικήτης.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
addle
[ˈædəl]1.
v.t.
1) блы́таць, зьбіва́ць з панталы́ку, бянтэ́жыць
2) псава́цца, ту́хнуць (пра яйка)
2.
adj.
1) збаламу́чаны; зблы́таны
2) сапсава́ны, ту́хлы
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
flyblow
[ˈflaɪbloʊ]1.
n.
мушы́нае я́йкаабо́ ля́рва (на мя́се)
2.
v.t. flyblew, -blown, -blowing
1) кла́сьці я́йкі (пра му́ху)
2) псава́ць, зага́джваць, заража́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Лупаві́ны ’лупіны ад бульбы’ (Сцяц., Сцяшк.), лупаві́на ’тс’, ’шалупайка ад яйка’ (баранав., Сл. ПЗБ), каш.łúpovʼina ’лупіны ад агародніны, арэхаў’. Праформа lupovina < lupa < lupiti > лупі́ць1 (гл.) (Слаўскі, 5, 346). Аб суфіксе ‑авін‑ы гл. Сцяцко (Афікс. наз., 22), які з ‑ov‑in‑a (Слаўскі, SP, 1, 120–121).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пу́лька ’партыя гульні ў карты’ (ТСБМ). Запазычана з рус.пу́лька ’тс’, што з франц.poule ’агульная сума ставак, складаючых банк у азартнай гульні’, параўн. польск.pula ’тс’; першапачаткова франц.poule ’курыца’, дакладней ’курыца на яйках’, дзе кожнае яйка атаясамліваецца са стаўкай; параўн. Фасмер, 3, 405; Банькоўскі 2, 965.