скаламбу́ рыць , ‑ру, ‑рыш, ‑рыць; зак.
Сказаць каламбур. — Слаўная ты кабетка, бабка Параска! — прамовіў настаўнік. — І сэрца тваё добрае і розум твой разумны ! — скаламбурыў ён. Колас .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
рацыяналіза́ цыя
(ад лац. rationalis = разумны )
арганізацыя якой-н. дзейнасці найбольш мэтазгоднымі, рацыянальнымі спосабамі, удасканаленне, паляпшэнне чаго-н.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
intelligent [ɪnˈtelɪdʒənt] adj.
1. разу́ мны , ке́ млівы, дасці́ пны
2. comput. а́ льны;
intelligent systems інтэлектуа́ льныя сістэ́ мы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
галава́ сты , галава́ ты разм. ó ßköpfig;
(разумны галава́ сты чалаве́ к ó ßkopf m
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
разумне́ й прысл. разумне́ йшы (выш. ст. ад разумна, разумны ) klüger; gesché iter, vernünftiger (разважлівей )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
МАЗАЛЕ́ ЎСКІ (Іван Герасімавіч) (1894, в. Ванілавічы Мастоўскага р-на Гродзенскай вобл. — 7.6.1984),
бел. нар. казачнік. Меў у рэпертуары каля 35 чарадзейных казак, засвоеных вусна і з пісьмовых крыніц. Вельмі арыгінальна кантамінаваў вусныя і кніжныя сюжэты. Адна з лепшых яго казак «Разумны хлопчык» змешчана ў зб. «Чарадзейныя казкі» (ч. 1, 1973) і ў перакладзе на ням. мову ў зб. «Беларускія народныя казкі» (Берлін, 10-е выд. 1980).
Літ. :
Бараг Л.Р. Беларуская казка. Мн. , 1969. С. 247.
І.У.Саламевіч .
т. 9, с. 505
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
галава́ сты , ‑ая, ‑ае.
Разм.
1. З вялікай галавой. На кручку трапятаўся вялікі галавасты бычок. Бяганская .
2. Разумны , здольны глыбока мысліць. Арцём Дзянісавіч, сакратар, галавасты быў мужык. Ракітны .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
rational [ˈræʃnəl] adj.
1. разу́ мны , мы́ слячы; надзе́ лены ро́ зумам;
rational beings разу́ мныя, мы́ слячыя істо́ ты; лю́ дзі
2. мэтазго́ дны; разу́ мны ;
a rational method рацыяна́ льны ме́ тад;
rational behaviour/conduct разва́ жлівыя паво́ дзіны;
rational mind цвяро́ зы ро́ зум
3. math. а́ льны
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Растро́ пны ’ўвішны, умелы’ (Жд. 2), ст.-бел. ростропный ’разважлівы, разумны ’, сюды ж ростропъ ’разважлівасць, прадбачлівасць’ (Ст.-бел. лексікон ), розтропность ’тс’: розтропность рѣчи (Альтбаўэр ). Запазычана з польск. roztropny ’разумны , кемлівы, хуткі’ (Цвяткоў, Запіскі , 2, 60; Булыка, Лекс. запазыч. , 131). Параўн. растаропны (гл. растароп 1
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
verstá ndesmäßig a а́ льны, разва́ жны, разу́ мны , цвяро́ зы ро́ зумам
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)