праніза́ць, ‑ніжу, ‑ніжаш, ‑ніжа; зак.

1. каго-што. Пракалоць, праткнуць наскрозь чым‑н. вострым. Немец не паспеў крыкнуць, як вострае джала нямецкага штыка наскрозь пранізала яго. Кавалёў. Іголка так і пранізала наскрозь палец. Васілевіч.

2. перан.; каго-што. Праткнуць, прайсці праз што‑н. Сонечнае святло пранізала тоўшчу вады аж да самага дна. Хомчанка. Сонца толькі што ўзышло і пранізала праменямі голыя кроны дрэў. Дуброўскі. Агонь выцягнуўся доўгім языком, лізнуў ім высокую купу ельніку, пранізаў яе навылёт. Васілевіч.

3. перан.; каго-што. Пранікнуўшы ўнутр каго‑, чаго‑н., выклікаць якія‑н. фізічныя адчуванні (пра холад, вецер, боль і пад.). Сцюжа пранізала .. [Рахмільку] да самых касцей. Бядуля. [Хлопец] падняўся і паспрабаваў узняць руку, але востры боль пранізаў усё яго цела. Шчарбатаў. // Рэзка, моцна падзейнічаць. Усю .. [Любу] пранізала нейкая здранцвеласць, ногі не слухаліся яе. Краўчанка. Ганна раптам засмяялася. Смех гэты пранізаў сэрца. Мележ.

4. што. Нізаць некаторы час (гл. нізаць у 1 знач.). Пранізаць каралі ўвесь дзень.

•••

Пранізаць вачамі — пільна, уважліва паглядзець на каго‑н.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

пасярэ́дзіне, прысл. і прыназ.

1. прысл. У сярэдзіне, у цэнтры, на аднолькавай адлегласці ад аднаго і другога краю. Школьная святліца здалася Міхасю такою веліччу, такім хараством, што ён стаў пасярэдзіне і не смеў ступіць далей. Колас. Па шырокім асфальце ішла прыгожая, хораша адзетая пара. Упоравень адно з адным, а пасярэдзіне сын. Кулакоўскі. У хаце пуста і няўтульна. Пасярэдзіне чорная печка. Асіпенка. З краёў балота зарасло альшэўнікам і лазой, а пасярэдзіне было амаль голым, толькі дзе-нідзе купкамі выбіваўся малады альхоўнік. Дуброўскі.

2. прыназ. з Р. Спалучэнне з прыназоўнікам «пасярэдзіне» выражае прасторавыя адносіны; ужываецца пры назве месца або прасторы, у сярэдзіне ці ў цэнтры якіх што‑н. знаходзіцца, адбываецца. Пасярэдзіне мястэчка, збоку рыначнай плошчы, узвышаецца белы касцёл. Брыль. Пасярэдзіне школы стаяў стол для настаўніка. Колас. Вышэй маста берагі рэчкі крутыя і высокія. Праўда, падымаюцца яны не ад самай вады, а воддаль, утвараючы пойму, пасярэдзіне якой у жоўтым напоеным пяску і цячэ гэтая невялічкая рэчка. Шамякін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

стры́гчы, стрыгу, стрыжэш, стрыжэ; стрыжом, стрыжаце, стрыгуць; пр. стрыг, ‑ла; незак., каго-што.

1. Зразаць. падрэзваць ножкамі, машынкай (валасы, шэрсць і пад.). Стрыгчы шэрсць. Стрыгчы бараду. □ Летам гаспадар прыбірае валасы пад капялюш, а зімою стрыжэ коратка. Бажко. // Зразаць, падразаць каму‑н. валасы, шэрсць. У школе ёсць машынка. На школьным дварэ ў часе перапынку стрыжэ настаўнік сваіх маленькіх вучняў. Колас. Проста дзівы творыць электрычнасць: нават кароў доіць і авечак стрыжэ... Якімовіч. // Падразаць, караціць траву, галінкі і пад. У старажытным парку ўлетку стрыгуць газоны. Грачанікаў. // Спец. Падразаць, падраўноўваць ворс на тканіне. Стрыгчы бобрык.

2. Падразаць валасы якім‑н. спосабам; стрыгчыся. Стрыгчы валасы пад бокс.

•••

Стрыгчы вачамі — наглядваць на каго‑н., кідаць позіркі на каго‑н. Сват Рыгорка стрыг вачамі, стараючыся непрыкметна кінуць позіркі на маладуху, улавіць яе настрой. Дуброўскі.

Стрыгчы вушамі — паводзячы вушамі, прыслухоўвацца (пра коней, зайцаў).

Стрыгчы купоны — жыць на рэнту, на працэнты з каштоўных папер.

Стрыгчы ўсіх пад адзін грэбень — раўняць усіх у якіх‑н. адносінах, падганяць пад адно.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

упячы́, упяку, упячэш, упячэ; упячом, упечаце, упякуць; пр. упёк, упякла, ‑ло; заг. упячы; зак.

1. што. Спячы; добра прапячы. Упячы хлеб.

2. каго. Разм. Адправіць куды‑н. супраць волі. У польскай арміі.. [Максіма] ў страявую часць не ўзялі, а ўпяклі ў санітарны батальён. Машара. // Пасадзіць у турму, зняволіць. — Ды не! — запярэчыў .. [Лабановіч] сам сабе. — Некаму гэта патрэбна. Вось жа і мяне ўпяклі ў астрог, нават не паклапаціўшыся падперці прысуд доказамі. Колас. [Антось:] — Эх ты, чалавек — на галаве шапка! На каго ж ты пойдзеш са скаргай? На роднага брата! Табе будзе добра, як яго ў каталажку ўпякуць? С. Александровіч.

3. каго. Разм. Папракнуць каго‑н., з’едліва сказаць што‑н. каму‑н. — Мала ж ты каму верыш! — упёк.. [Башлыкова] хтосьці з залы, голасна, злосна. Мележ. Кожнае Званцова слова здавалася .. [Макару] зручным, каб упячы і яго, і Ёсіпа. Дуброўскі.

4. што. Разм. Марна патраціць, выдаткаваць. Паказальную кашару будавалі! — грошы ўпяклі, а карысці ніякай. Асіпенка.

5. па чым. Разм. Выцяць каго‑н. З усяго размаху ўпёк па спіне.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

урачы́стасць, ‑і, ж.

1. Уласцівасць урачыстага. Песня скончылася. Але ўрачыстасць настрою не згасла. Дуброўскі.

2. Святкаванне якой‑н. выдатнай падзеі, юбілейнай даты і пад. Сямейная ўрачыстасць. □ Плошча Леніна. Як і заўсёды ў дні ўрачыстасцей, тут сёння асабліва людна. «Звязда». Спраўляе сёння Край наш урачыстасць. Палае сцяг, Чуваць мільённы крок. Хведаровіч. У клубе Банжын бываў рэдка, толькі хіба на ўрачыстасцях, калі мог сустрэць сяброў і знаёмых свайго ўзросту. Шыцік. // Знамянальная, хвалюючая падзея. З той паездкі Заранік нічога не напісаў, акрамя невялікай заметкі-справаздачы аб урачыстасці ў МТС з поваду ўручэння пераходнага Чырвонага сцяга. Хадкевіч.

3. Урачыстыя абставіны. Краўчанка адчуў подых прагнай увагі і, сам не прыкмеціўшы гэтага, паддаўся ўладзе.. тэатральнай урачыстасці. Мікуліч.

4. Стан прыўзнятасці, натхнення, захаплення. Дзіўны настрой апанаваў Сяргея: у душы расла радасць, нейкая ўрачыстасць. Шамякін. Маладым, звонкім голасам гаварыў камсамольскі сакратар кожнае з гэтых слоў, і адчуванне ўрачыстасці захапляла людзей усё больш і больш. Кавалёў. // Хараство ў прыродзе, узвышанасць. Вы паглядзіце — што за ноч, Якая ўрачыстасць! Глебка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ускра́й ​1, прыназ. з Р.

З краю чаго‑н. Разгалістыя сосны, быццам зялёныя шатры, раскінуліся на пясчаным ўзгорку ўскрай лесу. Колас. Але кругом ускрай поля была мяккая густая мурава. Крапіва. Сцёпка ехаў ускрай хмызняку, пільна ўглядаючыся наперад. Хомчанка.

ускра́й ​2, ‑ю, м.

Разм. Крайняя частка якой‑н. тэрыторыі, прасторы. Ад чырвонага месяца — зарыва, як ад далёкага пажару, але на ўскраі лесу пануе ўжо густая начная цемра. Мурашка. // Аддаленая ад цэнтра частка населенага пункта. Бусел ляціць проста на высокую грушу-дзічку, што стаіць на ўскраі сяла. Лынькоў. Да ўскраю горада ехала я трамваем. Кавалёў. // Край якога‑н. прадмета. Я лёг, а бацька прысеў на ўскрай лавы і пачаў расказваць сваю бяду. Сабаленка. То ён заклапочана бегаў між сталом і этажэркай, то садзіўся на ўскрай тэлефоннага століка. Асіпенка. Маці ўхадзілася, палезла на печ, прылегла на ўскраі і спадцішка пазірала за дачкой. Пальчэўскі. На ўскраі сіласнай ямы стаіць Аркадзь Богдан і нешта гаворыць у яму. Дуброўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

шалёўка, ‑і, ДМ ‑лёўцы, ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. шаляваць.

2. зб. Тонкія дошкі, якія ідуць на абшыўку драўляных пабудоў. Сярод двара чарнеюць пад дажджом напілаваныя на цыркулярцы шалёўкі, складзеныя высокім трохкутнікаў, каб не каселі. Ермаловіч. Высокая масіўная брама была збіта ўзорам з нарэзаных шалёвак. Дуброўскі. Пятро доўга ішоў.. паўз абшытыя шалёўкай прысадзістыя дамы — амаль кожны з блакітнымі аканіцамі. М. Стральцоў. // Абшыўка з такіх дошак. Пятро і ў сваім двары быў гаспадар. Хоць дом у яго быў даўні, але жаўцеў шалёўкай, нібы падвошчаны. Ракітны. Чалавек працягнуў паверх шалёўкі калючы дрот, каб не лазілі падшывальцы ў сад, бліжэй перавязаў сабаку. Даніленка.

3. Р мн. шалёвак. Адна з такіх дошак. Выбраўшы паточаную шашалем шалёўку, [стары] скінуў яе на ніз. Брыль.

4. Накладныя планкі вакол акна, дзвярэй. Бярвенне было здаровае, смольнае, шуфляды ў вокнах тоўстыя, і шалёўка на іх шчыльна дапушчана. Чорны. Алёша пачуў, як яго пацягнула ўперад, падняло ўгору ад зямлі аж да верхняй шалёўкі ў акне. Пташнікаў.

[Ад польск. szalówka.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

эне́ргія, ‑і, ж.

1. Адна з асноўных уласцівасцей матэрыі — агульная колькасная мера руху і ўзаемадзеяння ўсіх яе відаў. Закон захавання энергіі. □ Дзяленне ядзер урану суправаджаецца выдзяленнем вялікай колькасці энергіі. «Маладосць». // Здольнасць якога‑н. цела, рэчыва і пад. выконваць якую‑н. работу або быць крыніцай той сілы, якая можа выконваць работу. Шмат часу забірала .. вырашэнне такіх пытанняў, як выкарыстанне энергіі марскіх прыліваў і адліваў або атрыманне яе з арктычнага холаду. Шахавец. Невядомых скарбаў і энергій у прыродзе вельмі многа. Бядуля. // Разм. Электрычны ток. Свая электрастанцыя давала энергію. Гурскі.

2. Дзейная сіла, спалучаная з настойлівасцю ў дасягненні пастаўленай мэты. Усе гэтыя дні Сузан хадзіў вясёлы і ўзрушаны. Ён праявіў нават пэўную энергію і заклапочанасць. Лынькоў. — Аса! аса! — дружна крычалі студэнты, пляскаючы ў далоні і захапляючыся хараством і нястрымнай энергіяй дзяўчыны. Дуброўскі. Многа трэба было энергіі і старання, каб кожная група была зацікаўлена ў сваёй рабоце, каб увесь час трымаць школу на вышыні таго ці іншага настрою. Колас.

•••

Ядзерная (атамная) энергія — унутраная энергія атамнага ядра, якая вылучаецца пры ядзерных рэакцыях.

[Ад грэч. enérgeia — дзеянне, дзейнасць.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

эстака́да ​1, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.

Спец. Збудаванне маставога тыпу для падняцця шляхоў зносін над паверхняй зямлі, над вадой, якое дазваляе праезд або праход пад ім, а таксама для пракладвання інжынерных камунікацый, забеспячэння пагрузачных ці разгрузачных работ. Доўга думалі, як паскорыць пагрузку торфу, і нарэшце дадумаліся: зрабілі эстакаду — насціл, адзін канец якога абапіраецца на зямлю, другі — падымаецца метры на тры на моцных рыштаваннях. Дуброўскі. [Дырэктар] радаваўся новай камбінатаўскай чыгунцы, а вочы ўжо глядзелі ў бок эстакады, дзе пад пагрузкаю стаялі першыя вагоны. Карамазаў. Над зямлёй у розных кірунках ішлі эстакады — высокія жалезабетонныя падпоры, на якіх цягнуліся трубы. Хадкевіч. І вось завод з яго карпусамі — галоўным, вапнавым, механічным, са складалі гатовай прадукцыі — высокімі круглымі цыстэрнамі, да якіх па эстакадах праз увесь двор ад галоўнага корпуса цягнуцца металічныя трубаправоды. Скрыган. // Абарончая падводная загарода з паль на рэках і марскіх праходах.

[Фр. estacade.]

эстака́да ​2, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.

Прамы перпендыкулярны ўдар рапірай, шпагай, эспадронам пры фехтаванні.

[Фр. estacade.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК КУЛЬТУ́РЫ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойвалася высокакваліфікаваным работнікам устаноў культуры, кінематаграфіі, тэлебачання і радыё, друку, выд-ваў, паліграф. прам-сці і кніжнага гандлю, турысцка-экскурсійных арг-цый і ўстаноў і інш., якія працавалі ў галіне культуры не менш як 10 гадоў, за заслугі ў развіцці культуры. Устаноўлена Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР ад 29.10.1971, прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР. З 13.4.1995 прысвойваецца званне заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь.

Заслужаныя работнікі культуры Рэспублікі Беларусь

1971. А.А.Кузняеў.

1972. М.П.Ананьін, Г.А.Арцёменка, А.А.Асаевіч, М.А.Бабіч, М.Н.Будзько, Я.Г.Буракоў, А.М.Бяляеў, М.П.Валатковіч, Г.М.Верасаў, К.А.Галыня, Я.І.Гардзей, М.А.Грыгор’еў, В.М.Жыгалаў, Н.К.Захарава, Л.Я.Зведзачотава, Г.М.Іванова, В.І.Ігнацьеў, М.С.Карпенка, В.А.Кенгурава, М.Я.Колас, М.А.Лісіцын, Н.А.Літвінюк, У.С.Лукошка, А.Дз.Малочка, Р.Дз.Мацюшэнка, Р.Г.Мачулін, С.А.Міхальчук, М.А.Піваварчук, А.М.Плешавеня, М.П.Рубіс, М.І.Собаль, В.Б.Філіпскіх, Т.К.Хадкевіч, С.А.Цімановіч, Р.Л.Шапіра, Б.А.Шурын.

1973. А.Г.Астроўскі, А.П.Жукаўскас, Р.В.Канавалаў, М.Л.Нагнібеда.

1974. М.А.Антоненка, Г.Е.Барысаў, Ф.А.Бачыла, Я.Я.Глезер, В.І.Дзебалтоўская, П.Б.Жукоўскі, Б.Р.Зельцэр, М.І.Калачынскі, А.М.Кулакоўскі, М.П.Лобан, У.Н.Лупейка, А.А.Лютарэвіч, Ф.І.Люцко, В.А.Малевіч, А.А.Маркевіч, В.А.Мінаў, С.А.Нортман, П.М.Падкураў, Н.Е.Пашкевіч, В.І.Сіманава, А.Т.Сімураў, Б.У.Усцінаў, У.П.Шляхцін, Н.Л.Юшпрах.

1975. І.М.Агееў, І.А.Алексяевіч, В.В.Барысава, П.В.Бельскі, У.Ф.Богдан, А.М.Вараб’ёў, Р.М.Вараб’ёў, М.Ф.Варвашэвіч, І.Л.Вінаградава, М.М.Гарміновіч, Л.М.Гурэвіч, А.П.Дземчанкава, С.І.Дробыш, І.С.Зайцаў, Т.А.Зелікаў, І.Д.Казека, А.С.Казлоўскі, А.П.Калачова, А.Г.Л.Каплан, А.М.Капусцік, К.І.Каралёў, А.Д.Колас, Я.Я.Красоўскі, В.Г.Курэпін, Дз.У.Кухарава, П.С.Лавецкі, І.П.Лагоўскі, Р.Дз.Лазарэвіч, М.В.Лапша, Р.У.Лахцянкоў, С.Дз.Лі, А.П.Мадзіеўскі, Дз.М.Марчанка, М.С.Мінянкова, У.А.Навіцкі, П.Л.Паноў, Л.І.Папковіч, А.Л.Петрашкевіч, Р.М.Піятухоўская, К.К.Плігаўка, Я.А.Руманоўскі, В.М.Савельева, І.А.Санкова, А.Ц.Цількоў, М.І.Цыбульская, А.М.Цяцерын, І.П.Чэрнік, Я.А.Штопа, В.Р.Шурпач, А.П.Шутаў, П.С.Шчадроў, Дз.С.Юракоў.

1976. Л.І.Айзенштат, А.І.Анісовіч, І.А.Аношка, А.Ц.Аўдзееў, І.П.Вараб’ёў, А.М.Вінаградаў, Г.Л.Гарбачова, М.В.Гершман, А.К.Грэцкі, А.Е.Дрозд, Т.П.Здзітавецкая, В.Ф.Касцюкова, І.С.Качан, Я.Р.Клінава, У.Р.Лахтанаў, В.А.Ляшковіч, В.Л.Марцыёнка, К.І.Назарава, М.І.Наздрын-Платніцкі, А.І.Стук, В.Я.Цітавец, А.Р.Цярцічны, У.А.Шаліхін, К.П.Шылко, У.М.Юрэвіч.

1977. Э.К.Агуновіч, Ю.І.Анейчык, А.Ц.Бажко, В.М.Барысевіч, П.Я.Белавус, А.А.Бялова, Ю.Р.Гразноў, В.І.Дашкоўская, П.К.Дубовік, Дз.І.Дудко, П.А.Жмайлік, М.М.Засінец, А.А.Здаравенін, І.Ф.Карповіч, Я.Р.Кацнельсон, Г.І.Клёсава, В.Р.Кудзелін, С.Ф.Любчук, М.Я.Матукоўскі, І.М.Міцкевіч, І.А.Музычка, А.П.Нікіціна, М.А.Няронскі, Г.Л.Папоў, У.С.Перацяцька, Р.Ф.Самусенкава, А.Ф.Серы, Дз.У.Сталяроў, І.Ф.Сушко, І.М.Хвораст, В.К.Шарэцкі, В.Н.Шчадрына, А.В.Шылава.

1978. П.С.Абадоўскі, Ф.І.Агафонаў, В.І.Аркашаў, М.Д.Астаневіч, В.А.Белік, Р.М.Валькова, А.С.Васілевіч, Л.М.Васкаўцова, І.І.Гаўрылаў, І.І.Грамовіч, М.А.Грусман, Д.А.Дубінскі, М.В.Дыбкін, Р.С.Жук, Р.В.Жукава, З.А.Жураўлёва, С.М.Іонычава, П.Н.Кавалёў, А.С.Каткоў, З.Д.Колб, М.Н.Котаў, А.Ф.Кукарэка, В.С.Куляшоў, І.П.Куцко, У.І.Кушнер, В.М.Марозаў, А.Я.Міронаў, В.П.Мянжынская, Р.А.Немянкова, А.А.Раздзялоўскі, А.М.Радзіёнаў, А.Г.Ражкова, Ю.Л.Рыбчонак, У.К.Саковіч, Б.У.Сасноўскі, Т.І.Хапалюк, А.С.Харэбін, М.П.Чыркун, Р.В.Шкраба, М.Я.Ярмоленкаў.

1979. А.Х.Асіпенка, А.А.Бажэлка, М.Г.Белісаў, Л.П.Болдырава, Ю.П.Ванаг, М.А.Варон ш, Б.П.Гадуноў, В.С.Гарбук, М.А.Гарулёў, А.В.Дзебалюк, Т.Дз.Дулуб, А.А.Коласаў, Ф.В.Конышаў, В.С.Ляпеская (Палтаран), У.В.Мацвееў, М.Ф.Мельнікаў, Я.Р.Меркуль, Б.Я.Папоў, І.В.Пушкоў, У.В.Пятровіч, А.А.Савельеў, Т.А.Слесарук, К.І.Суботка, А.А.Тоўсцік, З.Ю.Цалуйка, В.Дз.Чанін, М.В.Шапалін, Р.А.Шаўчэнка, У.М.Шахавец, Н.Ц.Шпак, Г.І.Ярашэўская.

1980. С.І.Ажыгін, Ф.А.Аксёнаў, В.І.Аламаха, А.К.Аляксеенка, М.І.Аляксееў, Г.С.Андрэева, А.С.Андрэеў, А.М.Антошкін, А.І.Арлоў, К.Г.Арцёменка, Р.І.Арыка, М.Я.Аўрамчык, І.І.Бадроў, В.К.Бандарчык, П.Р.Белікаў, А.А.Бірукоў, В.І.Бранавіцкі, У.Л.Бядуля, В.К.Ванчукевіч, Я.Ф.Васькова, І.Дз.Вятроў, П.К.Галаваты, М.М.Гаранскі, А.М.Гарбачоў, Р.А.Гарленка, С.І.Гуляева, А.В.Далжонак, П.М.Дамброўскі, М.У.Дарафеенка, П.Т.Дземчанка, В.Дз.Дончык, І.С.Жыгараў, З.С.Зайцава, І.К.Захараў, У.А.Захараў, П.В.Збароўскі, А.Г.Зенін, М.Ц.Іваноў, Ф.С.Кавалёў, М.С.Карнееў, А.Н.Карпюк, М.І.Касарэнка, Дз.А.Кіргетаў, Ф.М.Клецкін, І.Ф.Клімаў, Ф.Дз.Конін, А.С.Кулага, Л.М.Кулакоўская, С.І.Кухараў, К.І.Лобач, Н.К.Логвіна, В.А.Лявончанка, М.В.Ляпін, А.Р.Мазанік, І.Ф.Мальцаў, М.А.Мармалюкоў, А.Н.Марціновіч, А.І.Махнач, Р.Н.Мачульскі, П.М.Машэраў, П.С.Мікуленка, А.М.Міцюля, Ю.М.Новікаў, М.Б.Осіпава, В.І.Пакумейка, С.А.Пранько, В.А.Пырх, А.В.Пысін, А.М.Ракавец, Д.М.Раманюк, А.Дз.Рудак, В.М.Савін, Ц.Е.Саладкоў, Г.І.Станіславава, Т.М.Стрыжак, М.П.Стрыжонак, М.А.Суша, П.В.Сяргейчык, А.В.Такмянінаў, Г.Р.Цішэвіч, В.І.Чалоўскі, Я.А.Чарняўская, С.І.Чыбісава, В.А.Шаўлак, М.І.Шматкоў, Е.С.Шурпач, Я.К.Шуціла, А.Я.Юшчанка (Алекса Юшчанка). 1981. М.С.Арэхва, Г.М.Галубовіч, В.М.Губарэвіч, А.Р.Дрозд, М.І.Каменскіх, М.І.Карпенка, А.М.Кацкель, В.М.Краўчанка, А.І.Кузьміч, Ф.Ф.Лагвіновіч, А.С.Ліпскі, В.М.Макарэня, І.Я.Маслан, Ж.М.Міронава, В.Дз.Нікалаенка, С.А.Пульманоўскі, Н.Ф.Рыдзеўскі, У.І.Салашэнка, А.І.Смірноў, В.А.Сувалава, Г.Я.Цыганкоў, І.Ц.Чарняўскі (Ігнат Дуброўскі), М.А.Шырокаў.

1982. Т.А.Абакумоўская, І.У.Арахоўская, А.С.Аўрынская, Л.С.Барадулька, М.М.Ваданосаў, Р.І.Валынец, Ц.М.Гурэвіч, Я.І.Ждан, А.С.Захарошка, В.А.Казлоў, Л.Р.Кісялёў, Г.М.Конанаў, В.Ф.Маеўскі, І.А.Мандрык, Р.Я.Матусевіч, І.В.Міхневіч, К.А.Мішанава, І.А.Муравейка, А.С.Палубінскі, М.А.Парахоўнік, І.А.Сініцына, Г.І.Стрыха. І.М.Ступнікаў, П.А.Суткаленка, П.П.Суцько, Г.І.Харошка, С.А.Ходас, Р.Л.Чарахоўская, У.Т.Шайлук, І.І.Шылько, П.В.Янушка.

1983. А.С.Бурдзялёў (Аляксей Русецкі), С.І.Грахоўскі, Л.М.Карамазава, Р.С.Паповіч, І.М.Пташнікаў, З.К.Скачкоўская, А.М.Сысоеў, І.П.Хаўратовіч, С.П.Шушкевіч.

1984. С.Х.Александровіч, М.М.Афонін, Л.А.Валковіч, Б.П.Гарнастаеў, П.Р.Калеснікаў, Н.С.Ляпілава, М.М.Назараў, В.І.Сінчылін, Ф.П.Стэльмашак. Г.А.Суслаў, А.П.Уладзімірава, У.П.Чаркасаў, К.С.Чыкаў, А.Д.Шчарбакоў.

1985. Э.В.Аўраменка, А.Я.Варын, С.Я.Гурыч, М.І.Клебановіч, Ф.С.Міхалёў, Ф.Ф.Пісарук, І.Я.Прылілка, У.С.Садзін, І.А.Скрыган (Янка Скрыган), В.М.Смірноў, У.А.Толкач, А.Р.Хадарын, М.М.Шыманскі, У.Н.Яцко.

1986. У.М.Гром, А.Д.Клімовіч, Э.П.Луканская, Л.А.Нечыпарэнка, А.К.Рамановіч, А.І.Савіцкі, А.К.Сульянаў, У.В.Таран, М.Ф.Ягораў.

1987. М.П.Агароднікаў, С.А.Аслезаў, С.В.Барадоўскі, А.М.Белакоз, А.У.Богуш, С.А.Галаўко. Ю.М.Іваноў, П.С.Каваленка, С.У.Клімянценка, Я.В.Малашэвіч, М.Ф.Нікіцін, В.В.Тупіцын, М.В.Шоба.

1988. М.А.Дэйка, М.І.Дзялец, В.І.Ермаловіч, Я.А.Крыскавец, А.Р.Курачкін, Т.М.Курыла, А.І.Марозава, Л.А.Міхайлідзі, У.І.Пруднікаў, С.П.Самуэль, Р.С.Сарока, Ф.Р.Шкляраў, Дз.П.Юхнік.

1989. В.Я.Балаханаў, Л.А.Валчок, Э.І.Герасімовіч, П.С.Дурчын, У.М.Душкевіч, П.В.Елец, К.М.Лімарэнка, Я.Я.Лявінскі, А.С.Міскевіч, А.А.Мошчанка, Ю.І.Нікалаеў, М.М.Нядбайла, Г.А.Сакалова, В.В.Саўчанка, І.І.Семяжонаў (Язэп Семяжон), З.А.Танклеўскі, М.І.Трафімук, І.Я.Фяцісаў, Г.П.Чысцякова, А.А.Шагаў, Р.Я.Шацаў, В.У.Яўстратава.

1990. В.А.Бабчанка, А.І.Барданаў, К.П.Батракова, І.П.Галко, В.А.Губіч, М.М.Дубінін, А.С.Жукоўскі, Н.І.Жураўленка, С.В.Звалінская, В.Б.Зелянко, Р.С.Зыкава, У.І.Казакевіч, І.А.Канаплянік, Г.М.Качалава, Я.Я.Квачаў, А.С.Костылева, М.М.Кузняцоў, У.В.Курылін, М.Я.Ленсу, А.М.Маліцкі, В.К.Мацкевіч, К.Ц.Мельнікава, М.Я.Мінін, М.М.Наско, А.У.Нікалайчык, Г.П.Обух, М.І.Падабед, А.В.Папоў, Т.П.Рашчынская, Т.Д.Рудова, В.М.Сяліцкая-Нікітчанка, К.М.Турына, Р.Р.Храпуцкі, М.С.Царкоў, Э.Р.Шчыры, В.П.Ямінскі.

1991. У.Дз.Бараноўскі, Я.Я.Бацяноўскі, Я.М.Быткоўскі, А.А.Бянько, І.І.Вашкевіч, А.І.Вярцінскі, А.І.Гатоўская, Р.Ф.Герасімовіч, М.Р.Дарашкоў, Н.Р.Дземянчук, Р.В.Дубікаў, П.Б.Звонак (Алесь Звонак), Л.П.Кац-Лазарава, Г.М.Ліхман, М.П.Мацкевіч, Р.Я.Пармон, У.М.Правалінскі, У.Р.Правасуд, Я.С.Раманаў, В.Р.Раманцоў, Н.І.Салдатава, П.І.Свярдлоў, В.С.Семенякоў, Л.К.Толкач, Г.Дз.Чорны, Т.І.Шахновіч, В.П.Шымчонак, І.С.Янкоўскі.

1992. А.Н.Аўрамчанка, В.Дз.Васіленка, Ю.С.Васільеў, У.Р.Громаў, Ц.М.Дамашэвіч, В.Ф.Жукоўскі, Н.С.Загорская, Л.Ф.Мельнік, А.А.Мурзіч, П.І.Пруднікаў, Ю.В.Пучынскі, І.Дз.Сухан, А.У.Тамашэўскі.

1994. С.А.Андраюк. Э.С.Валасевіч, А.М.Ваніцкі, А.А.Зарубіна, А.К.Клышка, Ч.У.Клячко, Ф.І.Савіцкі, С.К.Сцефановіч.

т. 6, с. 563

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)