другасны амін аліфатычнага рада, бясколерны газ з рэзкім непрыемным пахам; выкарыстоўваецца ў вытворчасці паскаральнікаў вулканізацыі, лекаў, гербіцыдаў, мыйных сродкаў і інш.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кандэнсава́ць
(лац. condensare = згушчаць)
1) ператвараць пару, газ у вадкі стан;
2) згушчаць што-н. (напр. к. малако);
3) назапашваць што-н. (напр. к. энергію).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
нео́н
(н.-лац. neon, ад гр. neos = новы)
хімічны элемент, газ без колеру і паху, які выкарыстоўваецца ў электрычных лямпачках, рэкламных і іншых асвятляльных прыладах.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
gasman
[ˈgæsmæn]
n., pl. -men
1) газаві́к -а́m.
2)
а) рабо́тнік, які́ чыта́е га́завыя лічы́льнікі
б) збо́ршчык гро́шаў, нале́жных кампа́ніі за даста́ўлены газ
3) газаправо́дчык -а m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
hook2[hʊk]v.
1. выгіна́цца
2. лаві́ць на кручо́к, падчапі́ць (што-н.);
hook a fish злаві́ць ры́бу;
She has hooked a husband. Яна падчапіла сабе мужа.
hook up[ˌhʊkˈʌp]phr. v. устана́ўліваць, манці́раваць;
hook up a telephone устанаві́ць тэлефо́н;
hook up the gas падключы́ць газ
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ГА́ЗЫ КРЫВІ́,
газы, якія ўтрымліваюцца ў крыві чалавека і жывёл у раствораным стане і ў хімічна звязаным выглядзе.
У чалавека складаюцца з газаў, якія паступаюць з навакольнага асяроддзя, і тых, што ўтвараюцца ў арганізме. Найб. важныя — кісларод, вуглякіслы газ, азот. Кісларод і азот паступаюць у кроў з атм. паветра, вуглякіслы газ прадуцыруецца ў клетках арганізма. Кісларод звязваецца з гемаглабінам эрытрацытаў і ўтварае аксігемаглабін, потым пераходзіць з крыві ў тканкі і ўключаецца ў цыкл метабалічных працэсаў; вуглякіслы газ узаемадзейнічае з вадой, асновамі і бялкамі крыві. У выніку газаабмену колькасць газаў у вянознай і артэрыяльнай крыві розная і залежыць ад парцыяльнага ціску ў альвеалярным паветры і каэфіцыента іх растваральнасці ў крыві. Пры значным змяненні ціску паветра (напр., у гарах, кесонах) парцыяльны ціск кіслароду і азоту рэзка мяняецца, што выклікае вышынную і дэкампрэсійныя хваробы і інш. парушэнні. Акрамя пастаянных газаў крыві ў кроў могуць паступаць наркатычныя і інш. газы. Гл. таксама Газаабмен.
Літ.:
Общий курс физиологии человека и животных. Кн. 2. М., 1991;
Эккерт Р., Рэндэлл Д., Огастин Дж. Физиология животных: Механизмы и адаптация: Пер. с англ. Т. 2. М., 1992.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
бутадые́н
(ад бутан)
арганічнае злучэнне, ненасычаны вуглевадарод аліфатычнага рада, бясколерны газ з характэрным пахам, які атрымліваюць з этылавага спірту, бутану, бутылену, выкарыстоўваецца для атрымання сінтэтычнага каўчуку.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
эндатэрмі́чны
(ад энда- + тэрмічны)
які паглынае цяпло;
э-ыя рэакцыі — хімічныя рэакцыі, якія адбываюцца з убіраннем цяпла (напр. разлажэнне вапняку на нягашаную вапну і вуглякіслы газ).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Florm -s, -e
1) флёр, газ, крэп (матэрыя)
2) крэп;
den ~ am Árme trágen* насі́ць жало́бную павя́зку
3) пакрыва́ла, засло́на
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
расшы́рыцца, ‑рыцца; зак.
1. Стаць больш шырокім. Вочы расшырыліся. □ І круг расшырыўся, адступілі людзі, прыціснуліся да сцен.Шамякін.[Багдан] пацягнуў яшчэ раз з усёй сілы — шчыліна крыху расшырылася, а далей вароты не ішлі, былі за нешта прывязаны.Кулакоўскі.//Спец. Павялічыцца ў аб’ёме. Газ ад награвання расшырыўся.
2. Павялічыцца колькасна, у аб’ёме; стаць больш моцным, буйным. Завод расшырыўся. Вытворчасць расшырылася.
3. Стаць больш поўным, больш рознабаковым; паглыбіцца. Расшырылася тэматыка газеты. Кругагляд расшырыўся.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)