ЛЯНЬКО́ ВА (Валянціна Аляксееўна) (н. 2.6.1919, с. Азяркі Тульскай вобл. , Расія),
бел. вучоны ў галіне ветэрынарыі. Д-р вет. н. (1973). Скончыла Алма-Ацінскі вет. ін-т (1941). У 1966—87 у Бел. НДІ эксперым. ветэрынарыі. Навук. працы па этыялогіі, дыягностыцы і спецыфічнай прафілактыцы інфекц. захворванняў маладняку с.-г. жывёл.
Тв. :
Диагностика инфекционной энтеротоксемии с помощью типоспецифических сывороток (разам з Т.Я.Лахно) // Ветеринария. 1970. № 5;
Анаэробные желудочно-кишечные заболевания молодняка сельскохозяйственных животных. Мн. , 1974 (разам з В.І.Ляньковым).
т. 9, с. 426
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАСПЕ́ ЛАВА (Таццяна Рыгораўна) (н. 23.1.1951, Ташкент),
бел. вучоны ў галіне энергетыкі. Д-р тэхн. н. (1992), праф. (1994). Дачка Р.Я.Паспелава . Скончыла БПІ (1972). З 1972 у Бел. політэхн. акадэміі. Навук. працы па аптымізацыі энергет. сістэм, тэорыі энергет. менеджменту, энергазберажэнні і экалагічных праблемах энергетыкі.
Тв. :
Технико-экономические характеристики дальних электропередач с промежуточными присоединениями. Мн. , 1983 (разам з Р.Я.Паспелавым, Р.І.Запатрыным);
Эффективность электропередачи в электроэнергетических системах. Мн. , 1991 (разам з У.У.Кузьмічом);
Основы энергосбережения. Мн. , 2000.
т. 12, с. 167
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПУШТУ́ МО́ ВА , пушту , пашто ,
адна з афіц. моў Афганістана (разам з дары́ ). Пашырана таксама ў Пакістане. Гл. Афганская мова .
т. 13, с. 140
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
аднойчы , неяк, раз, адзін раз, аднаго разу, адным разам , аднаго дня, некаторага дня, той дзень
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
Veré in m -(e)s, -e саю́ з, аб’ядна́ нне, тавары́ ства, карпара́ цыя;
im ~ mit j-m ра́ зам з кім-н. ;
é inen ~ stí ften заснава́ ць саю́ з
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
mí tkönnen * vi :
da kann ich nicht mit я не магу́ пайсці́ ра́ зам [з ва́ мі]; я гэ́ тага не разуме́ ю, гэ́ та для мяне́ зана́ дта ця́ жка
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
дзялі́ ць , дзялю́ , дзе́ ліш, дзе́ ліць; дзе́ лены; незак.
1. каго-што . Падзяляць на часткі, размяжоўваць.
Д. маёмасць.
Д. на порцыі.
Д. вучняў на групы.
2. што на што . Рабіць арыфметычнае дзеянне дзялення.
Д. адзін лік на другі.
3. што з кім . Аддаваць каму-н. частку чаго-н. свайго для сумеснага карыстання.
Таварышы дзялілі ўсё папалам.
Д. хлеб і соль.
4. перан. , што з кім . Перажываць што-н. разам з кім-н.
Д. радасць і гора.
|| зак. падзялі́ ць , -дзялю́ , -дзе́ ліш, -дзе́ ліць і раздзялі́ ць , -дзялю́ , -дзе́ ліш, -дзе́ ліць; -дзе́ лены.
|| наз. дзяле́ нне , -я, н. (да 1 і 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кало́ нія , -і, мн. -і, -ній, ж.
1. Краіна або тэрыторыя, якая знаходзіцца пад уладай замежнай дзяржавы (метраполіі), пазбаўленая палітычнай, эканамічнай і дзяржаўнай самастойнасці.
2. Паселішча выхадцаў, перасяленцаў з другой краіны, вобласці.
Нямецкія калоніі ў Расіі.
3. Згуртаванне землякоў, якія жывуць у чужой краіне, у чужым горадзе.
4. Месца жыхарства асоб, паселеных разам з той або іншай мэтай.
Дзіцячая працоўная к.
5. Сукупнасць арганізмаў, якія жывуць у злучэнні адзін з адным (спец. ).
К. мікраарганізмаў.
К. каралаў.
|| прым. каланія́ льны , -ая, -ае (да 1 і 5 знач. ).
Каланіяльная палітыка.
Каланіяльныя водарасці.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кама́ нда , -ы, Д М -дзе, мн. -ы, -ма́ нд і -аў, ж.
1. Кароткі вусны загад па ўстаноўленай форме.
Раздалася к.: «Адбой!»
2. Камандаванне якой-н. вайсковай часцю.
Атрад пад чыёй-н. камандай.
3. Атрад, вайсковае падраздзяленне, а таксама часова выдзеленая вайсковая часць спецыяльнага прызначэння.
Сапёрная к.
Пажарная к.
4. Асабовы састаў, экіпаж судна.
К. з 20 чалавек.
5. Спартыўны калектыў.
Футбольная к.
6. Калектыў аднадумцаў.
Працаваць у камандзе.
◊
Далажыць па камандзе — у ваенных: далажыць непасрэднаму начальніку.
Як па камандзе — разам , дружна.
|| прым. кама́ ндны , -ая, -ае (да 1, 3—5 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
саста́ ў , -у, М -е, мн. -ы, -аў, м.
1. Сукупнасць частак, прадметаў, якія складаюць адно цэлае; склад.
Ахарактарызаваць лічэбнікі па саставе.
2. Сукупнасць элементаў, якія ўваходзяць у хімічнае злучэнне рэчыва і пад. ; сумесь, раствор.
С. глебы.
С. крыві.
Лекавы с.
3. чаго або які . Сукупнасць людзей, з якіх складаецца які-н. калектыў, арганізацыя (з колькаснага або якаснага боку).
С. выканаўцаў спектакля.
4. Асобы, якія складаюць якую-н. катэгорыю (па родзе службы, прафесіі і пад. ).
Камандны с.
Выкладчыцкі с.
Лётны с.
5. Рад счэпленых разам чыгуначных вагонаў; цягнік.
Таварны с.
Пасажырскі с.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)