тара́нтул
(іт. tarantola)
ядавіты павук сям. ліказідаў, пашыраны ў лесастэпавай і стэпавай зонах Еўразіі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АНІЛІ́Н, амінабензол, феніламін,
найпрасцейшы араматычны амін, C6H5NH2. Бясколерная вадкасць, tкіп 184,4 °C, шчыльн. 1,02 ∙ 103 кг/м³; растваральны ў вадзе, спіртах, эфірах. Мае ўласцівасці асноў, з мінер. кіслотамі ўтварае солі. Асн. метад атрымання аніліну — аднаўленне нітрабензолу (упершыню атрыманы з індыга). Выкарыстоўваюць у вытв-сці фарбавальнікаў, фотаматэрыялаў, выбуховых рэчываў, лекаў, паскаральнікаў вулканізацыі каўчуку і інш. Ядавіты (дзейнічае на ц. н. с., выклікае дэгенерацыю эрытрацытаў крыві, гемоліз), ГДК 0,1 мг/м³.
т. 1, с. 369
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ІЗАПРАПІЛБЕНЗО́Л, кумол,
араматычны вуглевадарод, C6H5CH(CH3)2. Бясколерная вадкасць з пахам бензолу, tкіп 152,4 °C, шчыльн. 861,8 кг/м³ (20 °C).
Не раствараецца ў вадзе, змешваецца з этанолам, эфірам, бензолам. У прам-сці атрымліваюць каталітычным алкіліраваннем бензолу прапіленам. Выкарыстоўваюць у вытв-сці фенолу, ацэтону,аметылстыролу, як высокаактанавую дабаўку да авіяц. бензіну, як растваральнік для лакаў і фарбаў. Ядавіты, выклікае вострыя і хранічныя захворванні крывятворных органаў. ГДК 50 мг/м³.
т. 7, с. 176
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
цыя́н
(гр. kyanos = сіні)
бясколерны ядавіты газ з рэзкім пахам, які складаецца з азоту і вугляроду.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
пага́нка, ‑і, ДМ ‑нцы, ж.
1. Лаянк. Жан. да паганец (у 1 знач.).
2. Ядавіты грыб. Бледная паганка.
3. Вадаплаўная птушка, мяса якой мае непрыемны смак. На Палессі водзіцца вушатая, або вялікая паганка, прыгожая чорна-белая птушка. Прырода Беларусі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
таксі́чны
(гр. toksikos = атрутны)
1) ядавіты, атручвальны (напр. т-ае рэчыва);
2) які выклікаецца дзеяннем таксінаў (напр. т. грып).
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
манцыне́ла
(ісп. manzamlla)
дрэва сям. малачаевых, пашыранае ў тропіках, лісце і кара якога ўтрымліваюць ядавіты млечны сок.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
суле́ма сулема́
(ад лац. sublimatum = здабытае перагонкай)
ядавіты белы парашок хлорнай ртуці; выкарыстоўваецца як сродак для дэзінфекцыі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
trujący
trując|y
атрутны, ядавіты;
grzyby ~e — атрутныя грыбы;
gazy ~e — атрутныя газы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Вужа́ка 1 ’змяя, вуж’ (БРС, Нас., Касп., Бяльк., Яруш., Гарэц., Мядзв., Інстр. II, Мат. Гом.); ’мінога Lamperta mariae Berg’ (З жыцця); ’злая, хітрая жанчына’ (Нас.). Рус. ужа́ка, укр. вужа́ка. Ад вуж 1 (гл.) пры дапамозе суф. ‑ака.
Вужа́ка 2 ’ядавіты грыб’. Ад вуж. Гл. вужоўкі.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)