запаве́траць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.

У выразах: каб ты запаветраў; хай яно запаветрае — каб ты прапаў (згінуў); хай яно прападзе (згіне). — Гэ, — загуў басам Алесь, — ці адну ноч не спаў я! Няхай яно, брат, запаветрае. Колас.

[Ад даўнейшага слова «поветрие» — пошасць, мор.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

па́зуха ж., в разн. знач. па́зуха;

за ~хай — за па́зухой;

палажы́ць за ~ху — положи́ть за па́зуху;

ло́бныя ~хі — анат. ло́бные па́зухи;

п. ліста́ — бот. па́зуха листа́;

◊ трыма́ць ка́мень за ~хай — держа́ть ка́мень за па́зухой;

як у Хрыста́ (Бо́га) за ~хай (жыць) — как у Христа́ за па́зухой (жить)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Апруда 1 ’гультай, абжора’ (Касп.). Няясна. Параўн. літ. aprūdìjęs ’іржавы’.

Апруда 2 ’смерць’, віц. (П. В. Садоўскі, вусн. паведамл.). У выразе хай цябе апруда ’каб ты здох’. Параўн. апрудзіцца, апруцянець.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

man II prtc разм. то́лькі;

er soll es ~ versúchen! хай то́лькі паспрабу́е!

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

niech

няхай, хай;

niech pomyślę — дай(це) падумаць; дазволь(це) падумаць;

niech spojrzę — дай(це) паглядзець; дазволь(це) паглядзець;

niech będzie — няхай (хай) будзе;

niech tylko spróbuje! — хай толькі паспрабуе!;

niech mówią, co chcą — хай гавораць, што хочуць;

niech się, co chce, dzieje — хай будзе, што будзе;

a niech to! — разм. а каб цябе!

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

брыня́ць, ‑яе; незак.

1. Набіраючыся вільгаці, павялічвацца, расшырацца ў аб’ёме; разбухаць.

2. Павялічвацца ў працэсе росту, напаўняючыся пажыўнымі сокамі. То была пара, калі маладыя бярозкі брынялі салодкім сокам. Гартны. Хай зярняты прарастаюць, Новай сілай хай брыняюць Колас, кветка, ліст! Кірэенка.

3. Расшырацца, павялічвацца ў аб’ёме; ацякаць, распухаць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

заўсягды́, прысл.

Абл. Заўсёды. Я б хацеў цішыні Заўсягды на граніцы, Хай шуміць збажына, Носяць косы сівец. Ляпёшкін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

хапко́м, прысл.

Паспешліва, хутка. Хай песня ў сэрцы пажыве без слоў, Яе хапком на перасуд не выдам. Зуёнак.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

гуля́цца, ‑яецца; безас. незак.

Разм. Мець ахвоту да гуляння. — Я пайду, хай вам добра гуляецца! — пажартаваў .. [Сёмка] і развітаўся. Гартны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

пафранці́ць, ‑нчу, ‑нціш, ‑нціць; зак.

Разм. Франціць некаторы час. Думалася — вырасце Люся, хай пафранціць у добрым вышытым плацці. Кудраўцаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)