АЛЯШКЕ́ ВІЧ (Іосіф Іванавіч) (1777, мяст. Шылува, Літва — 5.10.1830),
бел. жывапісец-партрэтыст. З сям’і музыканта з мяст. Радашковічы (Маладзечанскі р-н ). Скончыў Віленскую маст. школу (1803), працаваў у майстэрнях франц. мастакоў Ж.А.Д.Энгра і Ж.Л.Давіда . З 1810 жыў у Пецярбургу. Часта прыязджаў на Беларусь. Стварыў шмат партрэтаў у стылі позняга класіцызму і рамантызму, у т. л. Л.Сапегі, М.Радзівіла, А.Чартарыйскага, Г.Ржавускага, Плятэра, аўтапартрэт, «Групавы партрэт », «Жаночы партрэт », «Партрэт дзяўчынкі», партрэт А.Бакунінай (апошнія 4 захоўваюцца ў Нац. маст. музеі Беларусі) і інш. Сябраваў з А.Міцкевічам, напісаў яго партрэт (1828).
І.І.Аляшкевіч .
І.Аляшкевіч . Групавы партрэт . 1813. Нацыянальны мастацкі музей Беларусі.
т. 1, с. 302
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
скульпту́ ра , -ы, мн. у́ р, ж.
1. Майстэрства стварэння аб’ёмных мастацкіх твораў шляхам разьбы, высякання, лепкі або адліўкі, коўкі, чаканкі.
2. Твор такога мастацтва, а таксама сукупнасць такіх твораў.
Скульптуры, выкананыя на высокім мастацкім узроўні.
|| прым. скульпту́ рны , -ая, -ае.
С. партрэт .
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сілуэ́ тны в разн. знач. э́ тный;
с. партрэ́ т — силуэ́ тный портре́ т;
~ная кампазі́ цыя — силуэ́ тная компози́ ция
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Á bbildn і́ так; партрэ́ т ; ко́ пія
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Brú stbild n ы́ партрэ́ т
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
porträtí eren vt а́ ць [піса́ ць] партрэ́ т (з каго-н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
перарысава́ ць , ‑сую, ‑суеш, ‑суе; зак. , каго-што .
1. Зрабіць копію з рысунка; зрысаваць. Перарысаваць узор. Перарысаваць партрэт .
2. Нарысаваць нанава, іначай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́ шыць , -шыю, -шыеш, -шые; -шыты; зак. , што.
1. Вышываннем зрабіць на чым-н. узор, малюнак, адлюстраванне і пад.
В. партрэт .
В. узор на рукаве.
2. Аздобіць вышыўкай (тканіну, скуру і пад. ).
В. сукенку.
|| незак. вышыва́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. вышыва́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дарысава́ ць , -су́ ю, -су́ еш, -су́ е; -су́ й; -сава́ ны; зак. , каго-што.
1. Скончыць рысаваць што-н.
Д. партрэт .
2. перан.
Д. вобраз галоўнага героя.
|| незак. дарысо́ ўваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. дарысо́ ўка , -і, Д М о́ ўцы, ж. і дарысо́ ўванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Візурэнак , візэрунак ’узор’ (КТС ), ст.-бел. визерунокъ ’малюнак, узор’ (1596 г.), укр. візерунок ’тс’. Запазычана са ст.-польск. wizerunk вобраз’ > польск. wizerunek (Булыка, Запазыч. , 62) < ням. уст. Visierung ’партрэт , вобраз’ < франц. viser ’меціць’ (Мацэнаўэр, 369).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
