Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Нат (наʼт) ’нават’ (Гарэц., ТСБМ, ТС). Скарочана ад на́ват (гл.), што ў сваю чаргу з польск.nawet (< na wet ’напаследак’, ад сярэдневяковага ням.wet, сучаснага Wette ’заклад, пары’), не раней XVII ст., параўн. у Бярынды: Ла́комый на веты на канфекты (’на дэсерт’). Паводле Карскага (1, 337), праз стадыі наэ́т — на́ат, зафіксаваныя ў Федароўскага. З бел.нат > літ.net ’тс’, збліжанае народнаэтымалагічна з формамі з адмоўем ne‑, гл. Трубачоў, Зб. Курыловічу, 334.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ЛЮЗ,
у беларусаў сплаўное пласкадоннае судна для транспарціроўкі лесаматэрыялаў па Дняпры. Выкарыстоўваўся ў 19 ст. на адзін рэйс у час веснавой паводкі, сплаўляўся нават праз парогі. Грузападымальнасць 8—40 т, найб. памеры: даўж. да 60 м, шыр. да 14 м.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Бурды́хнуцца ’ўпасці’. Гл. бурды́к! Абодва словы, мабыць, гукапераймальнага паходжання. У словах гэтага тыпу часта сустракаюцца «суфіксальныя» элементы велярныя, якія чаргуюцца (k ∼ g ∼ cx, а нават з «палаталізацыяй»: бурды́ц!).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Мышапор ’праныра, які можа знайсці ўсё, нават добра схаванае’ (маладз., Янк. Мат.; віл., Нар. сл.), ’дзіцё, якое поркаецца ў матчыных сховах’ (КЭС, лаг.). Да мыш і поркацца (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
МЯША́НЫЯ ВО́БЛАКІ,
высокаслаістыя, слаіста-дажджавыя і кучава-дажджавыя (часам нават высокакучавыя, слаістыя і слаіста-кучавыя воблакі), якія складаюцца з сумесі вадзяных кропель і снегавых крышталёў (звычайна пры т-ры да -10 °C). З’яўленне М.в. на небе — прыкмета хуткага пагаршэння надвор’я: яны часта даюць ападкі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ардына́рны
(лац. ordinarius = звычайны)
1) які нічым не вызначаецца, звычайны, нават пасрэдны (а. чалавек);
2) уст. штатны;
а. прафесар — прафесар, які кіраваў кафедрай (параўн.экстраардынарны 2).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
міргну́ць
1. zwínkern vi, blínzeln vi;
2. (зрабіцьзнак) zúblinzeln vi (каму-н.D);
◊
ён на́ват во́кам не міргну́ў er hat mit kéiner Wímper gezúckt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
mince2[mɪns]v.
1. крышы́ць, рэ́заць на дро́бныя кава́лачкі; прапуска́ць праз мясару́бку
2. дро́бненька ту́паць, ступа́ць
♦
not mince one’s words гавары́ць адкры́та, шчы́ра (нават і крыўдныя рэчы)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Анда ’адна’ (Дзмітр.). Магчыма, памылка друку — перастаноўка н — д ці вынік асіміляцыйна-дысіміляцыйных працэсаў: дн > нн > нд. Калі значэнне ’вось, нават’, магчыма, з літ.añdai (гл. Тапароў, Балтийские яз., 44).