язда́ ж.

1. Fhren n -s;

язда́ вярхо́м [верхава́я язда́] Riten n -s;

за дзве гадзі́ны язды́ ад … zwei Stnden Fahrt von …;

2. (па чыгунцы і г. д.) Risen n -s

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

язда́, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. ездзіць (у 1, 2 і 4 знач.). Язда вярхом. Марудная язда. □ [Сцёпка] захапляўся яздою і тымі новымі малюнкамі, што мільгацелі перад яго вачамі. Колас.

2. У складзе спалучэнняў, што абазначаюць час, паказвае на пэўную адлегласць паміж якімі‑н. пунктамі. Тут жа і язды той на нейкія пятнаццаць хвілін. Грахоўскі.

•••

Спараная язда — на транспарце — абслугоўванне лакаматыва, аўтамашыны і пад. дзвюма брыгадамі, двума работнікамі, што змяняюць адзін аднаго.

Строеная язда — абслугоўванне лакаматыва трыма брыгадамі, якія працуюць пачаргова.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

е́хаць fhren* vi (s); risen vi (s) (падарожнічаць);

е́хаць на трамва́і (mit der) Strßenbahn fhren;

е́хаць вярхо́м riten* vi (h, s);

е́хаць на машы́не uto fhren*; mit dem uto fhren* (карыстацца);

е́хаць на веласіпе́дзе Rad fhren* (катацца)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

jeździć

незак. ездзіць;

jeździć samochodem — ездзіць на машыне;

jeździć na łyżwach — коўзацца (катацца) на каньках;

jeździć na nartach — хадзіць на лыжах;

jeździć na rowerze — катацца на веласіпедзе;

jeździć konno — ездзіць конна, ездзіць вярхом

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

пад’е́хаць

1. (her)nfahren* vi (s) (да каго-н., чаго-н. an A), vrfahren* vi (s) (да каго-н., чаго-н. vor D), herngefahren kmmen*; hernreiten* vi (s) (вярхом);

2. перан. разм. (падлізацца) sich inschmeicheln (да каго-н. bei D)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ко́нік 1, ‑а, м.

1. Памянш.-ласк. да конь (у 1 знач.); невялікі конь. Конік быў не такі ўжо і благі на выгляд. Маленькі, як жарабя, сівай масці. Якімовіч.

2. Дзіцячая цацка, падобная на каня, конскую галаву. Дзеці дзьмуць у .. конікі. Дзірачкі пальчыкамі перабіраюць. Бядуля.

3. Дзіцячая гульня — язда вярхом на палачцы. Гуляць у конікі.

•••

Марскі конік — трапічная і субтрапічная марская рыбка, галава якой падобная на конскую.

Быў конік, ды з’ездзіўся — тое, што і была кабылка, ды з’ездзілася (гл. кабылка).

Выкінуць коніка гл. выкінуць.

ко́нік 2, ‑а, м.

1. Насякомае, якое скача і стракоча крыламі. Луг зялёны жыццём дыша — Конікі трашчаць. Колас. Кузьма сеў на кучу свежай саломы, з якой за ўсе бакі пырснулі маленькія конікі. Дуброўскі.

2. Птушка сямейства сітаўкавых.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Pferd n -(e)s, -e конь;

zu ~e вярхо́м, ко́нна;

ein hrtes ~ выно́слівы ко́нь;

ein ~ riten* е́хаць вярхо́м;

das ~ vor den Wgen spnnen [schrren] запрага́ць каня́ (у воз);

auf dem hhen ~ stzen* ва́жнічаць, задава́цца, задзіра́ць нос;

das ~ beim Schwnze ufzäumen, das ~ hnter den Wgen spnnen пачына́ць спра́ву не з таго́ канца́;

vom ~e auf den sel kmmen* збядне́ць, апусці́цца;

es hängt ein ~ in der Luft запа́хла непрые́мнасцямі

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

уе́хаць разм.

1. infahren* vi (s); hininfahren* vi (s) (у напрамку ад таго, хто гаворыць); herinfahren* vi (s) (у напрамку да таго, хто гаворыць); hininreiten* vi (s) (вярхом);

уе́хаць у двор in den Hof infahren*;

2. (пасяліцца) inziehen* vi (s);

уе́хаць у кватэ́ру in ine Whnung inziehen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ката́цца (прагульвацца) spazeren fhren* vi (s);

ката́цца вярхо́м spazeren riten* vi (s);

ката́цца на канька́х Schlttschuh lufen* vi (s);

ката́цца на са́нках Schltten fhren* vi (s);

ката́цца на ло́дцы Boot fhren* vi (s);

ката́цца на байда́рцы pdeln vi (s);

ката́цца на лы́жах Sch [Ski] [ʃi:] lufen* vi (s) [fhren* vi (s)]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Сад ’участак зямлі, засаджаны дрэвамі, кустамі і кветкамі; дрэвы, кветкі, якія растуць на гэтым участку’, дыял. ’карма ў невадзе, мяшок пасярод яго, куды трапляе рыба’ (віц., Нар. лекс.), ’пасад у гумне’ (Нас.), ’верхні і ніжні млынарскія каменні’ (Некр.), ’грыбная калонія ў лесе’ (Яшк.). Да садзіць, сесці. У першым значэнні агульнаславянскае і праславянскае: рус., укр. сад, стараж.-рус. садъ ’дрэва, расліны, гай, сад’, ст.-слав. садъ ’сад’, польск. sad ’сад, парк’, в.-луж., н.-луж. sad ’садавіна; сад’, чэш., славац. sad ’сад, насаджэнне’, серб.-харв. са̑д ’новае насаджэнне’, славен. sȃd ’плод; плантацыя’, балг., макед. сад ’насаджэнне’. Праслав. *sadъ ’пасадка’, старая аснова на ‑ŭ (Мейе, RS 6, 131). Бліжэйшыя адпаведнікі ў ст.-інд. sadá ’язда вярхом, сядзенне’, ст.-ісл. sót ’сажа’, гл. Траўтман, 259 і наст.; Майргофер, 3, 473; Фасмер, 3, 543 і наст.; Брукнер, 478 і наст.; Махэк₂, 539, Сной₁, 550; Шустар-Шэўц, 2, 1263; Борысь, 537. Сад у значэнні ’дзіцячы сад’ з рус. сад ’тс’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)