фамілья́рны, ‑ая, ‑ае.

Развязны; бесцырымонны. Трэба думаць, фамільярнае «ты» было адной з рыс напускной грубасці маладога яшчэ работніка. Шынклер. Лазарэвіча спярша шакіравалі і фамільярныя адносіны да яго гэтай прыгожай жанчыны і яе ледзь не блатняцкі тон. Паслядовіч. // Такі, якому ўласціва развязнае, бесцырымоннае абыходжанне з кім‑н. З вышэйстаячымі.. [Чычыкаў] гаворыць ліслівай, угодлівай мовай, з ніжэйшымі ён фамільярны. «Полымя».

[Лац. familiaris — сямейны, блізкі.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

шчы́льнасць, ‑і, ж.

1. Уласцівасць шчыльнага. Шчыльнасць тутэйшага паветра аказалася падманлівай, і Блажэвіч ледзь не бразнуўся на пясок. Шыцік.

2. Спец. Маса цела, заключаная ў адзінцы яго аб’ёму.

•••

Шчыльнасць агню — колькасць снарадаў, мін, куль, што выпускаюцца на кожныя 100 м фронту або 1 га плошчы абстрэлу.

Шчыльнасць насельніцтва — колькасць жыхароў, якая прыпадае на 1 км² плошчы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

machina

ж. машына; махіна;

machina państwowa перан. дзяржаўная машына;

machina oblężnicza гіст. асадная гармата;

a to machina ledwie się dźwiga — вось дык махіна, ледзь рухаецца

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

żyć

ży|ć

незак. жыць;

ledwo ~je — ледзь жыве;

niech ~je! — няхай жыве!;

~ć nie umierać — жыць не паміраць;

~ć z kim — жыць з кім

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

just

[dʒʌst]

1.

adj.

1) справядлі́вы; пра́вільны

2) пра́ведны

a just life — пра́веднае жыцьцё

3) заслу́жаны, заро́блены; абгрунтава́ны, слу́шны

a just reward — заслу́жаная ўзнагаро́да

4) зако́нны

a just claim — зако́ннае дамага́ньне

5) дакла́дны

a just scale — дакла́дная вага́

2.

adv.

1) дакла́дна, якра́з

just right — якра́з до́бра, адпаве́дна

2) то́лькі што

He has just gone — Ён то́лькі што пайшо́ў

3) ледзь

I just caught the train — Я ледзь пасьпе́ў на цягні́к

4) то́лькі

He is just an ordinary man — Ён усяго́ то́лькі звыча́йны чалаве́к

•

- just about

- just now

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

унести́ сов.

1. (взять с собой) пане́сці; (вынести) вы́несці, мног. павыно́сіць; (отнести) адне́сці, мног. паадно́сіць; (снести вниз) зне́сці, адне́сці, мног. паадно́сіць; (снести вниз) зне́сці, мног. пазно́сіць; (занести) зане́сці, мног. пазано́сіць;

2. (похитить) разг. укра́сці, зне́сці;

3. перен. (отнять, поглотить) адабра́ць, узя́ць;

забо́ты унесли́ мно́го здоро́вья кло́паты адабра́лі мно́га здаро́ўя;

4. прям., перен. (переместить, увлечь) пане́сці, зне́сці, зане́сці;

ло́дку унесло́ ве́тром ло́дку пане́сла (зне́сла) ве́трам;

воображе́ние унесло́ его́ далеко́ перен. фанта́зія зане́сла яго́ далёка;

◊

е́ле унести́ но́ги ледзь вы́несці но́гі, ледзь уцячы́;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

almost

[ˈɔlmoʊst]

adv.

ама́ль, блізу́, ма́ла не, бяз ма́ла, блі́зка што, ле́дзь не

I almost got lost in the forest — Я ма́ла не заблудзіўся ў ле́се

almost never — ама́ль ніко́лі

She has almost no hope — Яна́ ама́ль ня ма́е нія́кае надзе́і

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

zaledwie

1. толькі; усяго толькі;

spał zaledwie parę godzin — ён спаў усяго толькі пару гадзін;

2 — ледзь; ледзьве;

zaledwie ustał na nogach — ён ледзь утрымаўся на нагах;

3. толькі, як толькі;

zaledwie wyszedł z domu, zaraz spotkał ... — як толькі ён выйшаў з дому, адразу сустрэў...; не паспеў ён выйсці з дому, як адразу сустрэў...

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Зяпа ’пашча’. Рус. дыял. зяпа калуж. ’рот’, дан. ’крыклівы чалавек’, серб.-харв. зја̑п ’адтуліна’. Параўн. зіепа́ті ’ледзь дыхаць’ (Сл. паўн.-зах.), віц. зіпа́ць ’раўці’ (Касп.). Параўн. славац. ziapať ’крычаць, раўці’, балг. зяпам ’стаю з адкрытымі вуснамі’, макед. зјапа ’ззяць (быць адкрытым)’, рус. зя́пать, зепа́ть ’зяваць, крычаць’, укр. зіпа́ти ’крычаць’, польск. ziepać, zipać ’цяжка дыхаць’. Зяпа — бязафіксны назоўнік ад дзеяслова *зяпа́ць ’адкрываць (пашчу)’ < прасл. zěpati. Параўн. літ. žiopsóti ’быць разявакай’, ст.-ісл. geipa ’балбатаць’, нарв. geipa ’адкрываць’, ням. geifen, geipen ’быць разявакай’. І.‑е. аснова тая ж, што ў зяваць, ззяць, зяхаць (гл.) з пашырэннем ‑p‑: *gʼhoi‑p‑, *gʼhei‑p‑. Фасмер, 2, 94–95; БЕР, 1, 671.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Прыві́д ’здань’ (ТСБМ), з далейшым семантычным развіццём — ’спалох’ (Інстр. 3), ’знешні выгляд’ (астрав., Сл. ПЗБ). Наўрад ці назоўнік з’яўляецца прэфіксальным працягам від 1 (гл.); хутчэй ад прыві́дзіцца ’ўявіць’, прыві́джвацца ’здавацца’ (в.-дзв., віл., Сл. ПЗБ), прывіжа́цца ’тс’ (ТС). Прэфіксальнае ўтварэнне да *ві́дзіцца < ві́дзець ’бачыць’ (гл.), параўн. ст.-слав. привиденье ’мара, мроя’ (Ст.-бел. лексікон), привижеватися ’марыцца, мроіцца’ (там жа), рус. привиде́ние ’прывід’, при́виды ’здані, прывіды’, приви́деться ’памыліцца, падмануцца’, привида́ться ’здацца; прысніцца’, привиже́ние, привижде́ние ’прывід, здань’, укр. при́вид ’прывід, здань; няясныя, ледзь акрэсленыя контуры, ілюзія’, при́ви́ддя ’прывід, здань’, при́видки ’прывіды, здані’, приви́дітися, приви́джуватыся ’уявіцца, здацца, прымроіцца’; параўн. таксама серб.-харв. прѝвидити се ’здацца, уявіцца’, привид ’ілюзія, падман зроку’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)