Ты́рыцца (ты́рицьца) ‘церціся, ацірацца дзе-небудзь’, уты́рыцца ‘ўсунуцца, улезці’: утырився сюды (Нас.),ты́рыць ‘біць’: будзем ты́рыць суседняга хлопца (уздз., Жд. 3) Параўн. укр. разм. тиратися ‘гараваць, бедаваць’, ти́рити ‘цягнуць’, ‘піхаць, усучваць’, рус. ты́риться ‘ісці, прабіраючыся крадком’, ты́рить ‘красці’, сты́рить ‘украсці’, мажліва, сюды ж з т. зв. жгонскай мовы ти́рить у́паки ‘валіць валёнкі’. Цвяткоў (Запіскі, 2, 55) параўноўваў зваротны дзеяслоў з польск. terać się бадзяцца, ацірацца’, трактуючы змену першага галоснага пры запазычанні ў якасці працэсу «нахілення або сціскання», як у польск. rozterka ‘ўнутраны непакой, ваганне’; ст.-бел. ростырк, розтырк ‘сварка, разлад’ (1518 г., ГСБМ), аднак няяснымі застаюцца фармальныя і семантычныя адносіны паміж тыраць і тырыць. У рус. тырить, стырить ‘красці, скрасці’ Кіпарскі (Зб. Бернштейну, 418) бачыць «двухбаковае чаргаванне» ў аснове *tur‑ з першасным значэннем ‘схапіць, сцягнуць’, гл. турыць. Узыходзіць да прасл. *tyriti, адносна першаснай семантыкі якога існуюць розныя меркаванні; зыходнае значэнне ‘скрытна знаходзіцца дзе-н.’ (Іваненка, Студіі з ономастики та етимології. 2010, 72), што адпавядае семантыцы зваротнага дзеяслова ў Насовіча, параўн. і стырыць ‘стаяць, прысутнічаць, дзяжурыць’ (гл.), што ўрэшце можа быць звязана з гукапераймальным тыр (гл. тыр-тыр), параўн. рус. тыр да ёр ‘бязладдзе’, ст.-польск. tyr ‘папрок’, серб. тир ‘штуршок’ і інш., гл. тыркаць, тырчаць. Што да паходжання дзеяслова, то, відаць, яно звязана з прасл. *tirati (гл. тыраць), якое выводзіцца з *terti ‘церці’ (Сной₂, 766). Відавочна, на семантыку дзеяслова маглі паўплываць іншамоўныя запазычанні, сярод якіх для ўкр. ти́рити ‘цягнуць, валачы’ прапануецца запазычанне з рум. tîrî ‘тс’ (ЕСУМ, 5, 572), а для рус. ты́риться ‘лезці, прабірацца’, тырить ‘красці’ — цыг. te terés ‘трымаць, мець, браць’ (Бараннікаў, Язык и литература, Ленинград, 1931, 7, 153; Шапавал, ВЯ, 2007, 5, 113).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

fínden*

1. vt

1) знахо́дзіць, адшу́кваць;

Platz ~ знайсці́ ме́сца;

das ist so gut wie gefúnden гэ́та знахо́дка, гэ́та ама́ль што дарма́

2) знахо́дзіць, мець, атры́мліваць;

éine gúte Áufnahme ~ быць сардэ́чна прыня́тым (у доме, грамадстве);

Gehör ~ быць вы́слуханым;

Geschmáck an etw. (D) ~ мець задавальне́нне [ціка́васць, інтарэ́с] да чаго́-н.; заахво́ціцца, захапі́цца чым-н.

3) знахо́дзіць, застава́ць;

ich fand ihn schláfen я заста́ў яго́ спя́чым;

ich kann nichts dabéi ~ я не ба́чу ў гэ́тым нічо́га дрэ́ннага

2. vi:

er fand zu sich selbst ён зноў знайшо́ў сябе́ [сваё ме́сца ў жыцці́]

3. ~, sich

1) знахо́дзіцца

2) знахо́дзіцца, трапля́цца, выяўля́цца;

es fand sich, dass… вы́явілася, што…;

er fand sich beréit ён быў гато́ў;

das wird sich ~ пажывём – паба́чым; гэ́та нала́дзіцца

3) (in A) прыстасава́цца (да чаго-н.)

4) (zu D) далучы́цца (да чаго-н.)

5) (in A) прыміры́цца (з чым-н.);

sich in sein Schícksal ~ прыміры́цца са сваі́м лёсам;

sich (zueinánder) ~ пасябрава́ць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

book​1 [bʊk] n.

1. кні́га, кні́жка;

a book about/on ogy кні́га па экало́гіі;

library/children’s/reference books бібліятэ́чныя/дзіця́чыя/даве́дачныя кні́гі;

hardback/paperback books кні́жкі ў цвёрдай/мя́ккай во́кладцы

2. што-н. у вы́глядзе кні́гі, кні́жачкі;

a book of tickets кні́жачка біле́таў;

a chequebook чэ́кавая кні́жка;

an exercise book сшы́так для практыкава́нняў

3. том, ча́стка кні́гі;

the books of the Bible кні́гі Бі́бліі

4. pl. books збо́рнік грашо́вых, статысты́чных і і́ншых справазда́ч;

do the books правяра́ць справазда́чы

5. лібрэ́та (оперы, аперэты)

6. за́піс закла́даў (на конскіх скачках)

♦

be in smb.’s good/bad books infml быць у мі́ласці/нямі́ласці ў каго́-н.;

bring smb. to book BrE, fml кара́ць каго́-н.;

by the book стро́га па пра́вілах, па ўсі́х пра́вілах;

in smb.’s book infml на ду́мку каго́-н., паво́дле не́чае ду́мкі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

feel​2 [fi:l] v. (felt)

1. адчува́ць; пачува́цца, адчува́ць сябе́;

He felt better. Ён адчуў сябе лепш.

2. ма́цаць, адчува́ць на до́тык;

He felt in his pocket for the key. Ён пашукаў у кішэні ключ.

♦

feel free to do smth. быць во́льным рабі́ць што-н.;

Can I use your pen for a minute? – Feel free. Можна мне ўзяць вашу ручку на хвілінку? – Калі ласка;

feel sick BrE нудзі́ць; ванітава́ць;

feel like хаце́ць;

I don’t feel like singing now. Мне не хочацца зараз спяваць;

feel smth. in one’s bones інстынкты́ўна прадба́чыць што-н.

feel for [ˌfi:lˈfɔ:] phr. v. спачува́ць;

I feel for you. Я вам спачуваю.

feel up [ˌfi:lˈʌp] phr. v. (to) мець дастатко́ва сі́лы/эне́ргіі (рабіць што-н.);

I don’t feel up to going anywhere today. У мяне няма сілы сёння куды-небудзь ісці.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

line​1 [laɪn] n.

1. лі́нія, ры́са;

a straight/curved line прама́я/крыва́я лі́нія

2. лі́нія (сувязі, чыгункі);

line engaged лі́нія заня́тая;

The line is bad. Дрэ́нна чува́ць;

Hold the line. Не вешай трубку.

3. рад, шэ́раг; чарга́

4. маршчы́на (на твары)

5. радо́к;

Drop me a line. Напішы мне хоць радок.

6. pl. lines рэ́пліка, сло́вы ро́лі

7. вяро́ўка, лёска;

She put her washing on the line. Яна павесіла бялізну на вяроўку.

8. напра́мак, накіру́нак

9. кампа́нія (транспартная)

10. пазі́цыя, курс, ста́ўленне, палі́тыка;

take a hard line заня́ць цвёрдую пазі́цыю

11. рабо́та, род заня́ткаў;

What’s his line? Чым ён займаецца?

12. infml інтарэ́с, прые́мны заня́так;

Cooking isn’t in my line. Я не люблю гатаваць ежу.

13. радаво́д

14. : be on line comput. працава́ць на камп’ю́тары, быць у інтэрнэ́це;

go on line падключы́цца да інтэрнэ́ту

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

skin​1 [skɪn] n.

1. ску́ра; шку́ра;

a tender skin даліка́тная ску́ра;

stripped to the skin раздзе́ты дагала́;

wear smth. next to the skin насі́ць што-н. на го́лае це́ла;

save one’s skin ратава́ць сваю́ шку́ру;

sleep with/in a whole skin, keep a whole skin застава́цца цэ́лым і здаро́вым

2. шку́ра, фу́тра жывёлы;

the skin of a sheep аўчы́на;

cast/shed the skin мяня́ць ску́ру, ліня́ць

3. ску́ра, лупі́на, ску́рка;

the skin of a tomato ску́рка памідо́ра;

peel the skin of a potato лупі́ць бу́льбіну;

potatoes in skins бу́льба ў мундзі́рах

4. пе́нка, пле́ўка (малака)

♦

get soaked/wet to the skin прамо́кнуць да касце́й;

get under smb.’s skin infml раздражня́ць, злава́ць каго́-н.; зале́зці ў пячо́нку́;

have athick/thin skin быць нечуллі́вым/чуллі́вым;

nothing but skin and bone infml адна́ ску́ра ды косці

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

spare​3 [speə] v.

1. мець лі́тасць, злі́тавацца, шкадава́ць;

Please spare me! Пашкадуй мяне, калі ласка!

2. берагчы́, зберага́ць, шанава́ць, экано́міць;

spare no pains не шкадава́ць кло́патаў

3. удзяля́ць (час, увагу);

Can you spare me a moment? Ці можаш падараваць мне хвілінку?

4. infml абыхо́дзіцца;

I can’t spare him today. Я не магу сёння абысціся без яго.

5. мець залі́шне, надзвы́чай мно́га, зана́дта (чаго-н.);

I have no cash to spare today. У мяне сёння няма лішніх грошай.

♦

spare smb.’s blushes канфу́зіць, саро́міць каго́-н.;

spare smb.’s feelings берагчы́ чые́-н. пачу́цці, злі́тавацца над кім-н.;

(and) to spare: We have enough fruit and to spare. У нас садавіны больш чым трэба;

spare the rod and spoil the child пашкадава́ць дубца́ i разбэ́сціць дзіця́; быць залі́шне мя́ккім у выхава́нні дзяце́й

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

stéhen*

1. vi (h, рэдка s)

1) стая́ць, знахо́дзіцца (вертыкальна);

auf dem Kópfe ~ стая́ць на галаве́;

Modéll ~ пазі́раваць (мастаку);

j-m im Wége ~ стая́ць каму́-н. папяро́к даро́гі

2) стая́ць, знахо́дзіцца (дзе-н.);

Tränen stánden ihr in den Áugen на яе́ вача́х вы́ступілі слёзы

3) стая́ць (быць у якім-н. стане);

Schlánge ~ стая́ць у чарзе́;

Réde und Ántwort ~ трыма́ць адка́з пе́рад кім-н.;

álles steht auf dem Spiel усё паста́ўлена на ка́рту;

mit j-m im Bríefwechsel ~ перапі́свацца з кім-н.;

im Begríff ~ etw. zu tun наме́рвацца што-н. зрабі́ць; быць у мі́ласці ў каго-н.;

ich stéhe Íhnen zu Díensten я да Ва́шых паслу́г;

er soll kómmen, wie er steht und geht няха́й ён прыхо́дзіць як ёсць;

wie steht es um… (A) у які́м ста́не знахо́дзяцца спра́вы (з кім-н., чым-н.)

4) стая́ць, ме́цца, прысу́тнічаць, быць у наяўнасці;

in der Zéitung steht у газе́це надрукава́на [напі́сана];

es steht geschríeben… напі́сана…

5) (für einander, zu D) стая́ць (адзін за аднаго, за каго-н., што-н.);

für j-n, für etw. ~ руча́цца за каго́-н., за што-н.

6) (zu D) адно́сіцца, ста́віцца (да каго-н., чаго-н.)

7) стая́ць, не ру́хацца; не дзе́йнічаць, не працава́ць

8) быць да тва́ру, падыхо́дзіць, пасава́ць

9) з мадальным адценнем: трэ́ба [мо́жна] чака́ць;

es steht zu wünschen (па)жада́на;

~ bléiben* спыня́цца; застава́цца;

~ lássen* пакі́нуць (на месцы);

álles ~ und líegen lássen* пакі́нуць усё (рэчы, маёмасць)

10)

séinen Mann ~ пастая́ць за сябе́;

das wird ihm téuer zu ~ kómmen гэ́та бу́дзе яму́ до́рага каштава́ць;

wie steht's, wie geht's? як ма́ецеся [ма́ешся]

2. ~, sich:

hier steht es sich bésser тут стая́ць ле́пей [зручне́й];

sich müde ~ стамі́цца ад до́ўгага стая́ння;

er steht sich gut ён ма́е до́бры заро́бак;

sich mit j-m gut [schlecht] ~ [не] ла́дзіць з кім-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

узро́вень м. Niveau [-´vo:] n -s, -s (тс. перан.); Ébene f -, -n, Stand m -es, -stände;

жыццёвы ўзро́вень Lébensstandard m -(e)s, -s;

узро́вень вытво́рчых сіл эк. Entwícklungsstand der Produktívkräfte;

ні́зкі ўзро́вень Tíefstand m;

высо́кага ўзро́ўню niveauvoll [-´vo:];

узро́вень вады́ Wásserstand m;

над узро́ўнем мо́ра геагр. über dem Méeresspiegel;

на высо́кім тэхні́чным узро́ўні téchnisch hóchstehend, auf hóhem téchnischem Niveau;

на недастатко́ва высо́кім узро́ўні niveaulos [-´vo:-];

на ўзро́ўні auf gléicher Höhe (з чым-н. mit D);

стаць на ўзро́вень з кім-н. sich auf j-s Niveau erhében*;

быць на ўзро́ўні перан. den gestéllten Fórderungen entspréchen*;

канта́кты на найвышэ́йшым узро́ўні Kontákte auf höchster Ébene;

сустрэ́ча на найвышэ́йшым узро́ўні паліт., дып., тс. перан. Gípfelkonferenz f -, -en;

ве́сці перамо́вы на ўзро́ўні міні́страў паліт. auf Minísterebene verhándeln

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

cały

cał|y

1. увесь; цэлы;

~y miesiąc — цэлы месяц;

~y czas — увесь час;

~e miasto — увесь горад;

~mi dniami — цэлымі днямі;

2. цэлы; непашкоджаны;

garnek ~y — цэлы (непабіты) гаршчок;

~y i zdrowy — цэлы і здаровы;

~a naprzód (wstecz) — поўны наперад (назад);

~a nuta муз. цэлая нота;

być kim w ~ym tego słowa znaczeniu — быць кім у сапраўдным значэнні гэтага слова;

bluzka ~a w grochy — блузка (уся) у гарошак;

bawić się na ~ego — гуляць да ўпаду (напоўніцу; па поўнай)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)