НАРМА́НЫ (ад сканд. northman паўночны чалавек),
агульная назва ў Зах. Еўропе народаў Скандынавіі і Даніі ў канцы 8 — сярэдзіне 11 ст., калі яны ажыццяўлялі шырокую экспансію. У самой Скандынавіі ўдзельнікаў марскіх гандл. і заваёўніцкіх паходаў называлі вікінгамі. Нарвежцы ўчынялі набегі пераважна ў Брытанію (з 8 ст.), засн. калоніі ў Ісландыі (каля 860), Грэнландыі (982), каля 1000 дасягнулі Паўн. Амерыкі. Датчане здзяйснялі паходы пераважна на кантыненце, разрабавалі Гамбург.(845), Парыж (845, 885, 886), у 840 дасягнулі Іспаніі і Міжземнамор’я. У 911 яны замацаваліся ў Паўн. Францыі, дзе засн. герцагства Нармандыя. Іх нашчадкі ў 2-й пал. 11 ст. заваявалі Англію (гл. Нармандскае заваяванне Англіі 1066) і Паўд. Італію, дзе засн. Сіцылійскае каралеўства. На Русі вядомы пад назвай варагі.
Літ.:
Коган М.А. Смелые мореходы средневековья — норманны. Л., 1967;
Лебедев Г.С. Эпоха викингов в Северной Европе. Л., 1985;
Викинг. М., 1993.
А.М.Сурта.
т. 11, с. 164
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
dagger [ˈdægə] n. кінжа́л
♦
at daggers drawn BrE на нажа́х;
They are at daggers drawn. Яны на нажах;
look daggers at smb. ≅ глядзе́ць на каго́-н. во́ўкам
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
exult [ɪgˈzʌlt] v. fml (at/in) ра́давацца (поспеху, перамозе), це́шыцца (поспехам, перамогай); быць ве́льмі ўзра́даваным і шчаслі́вым;
They exulted at their victory. Яны былі вельмі ўзрадаваныя сваёй перамогай.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
obviously [ˈɒbviəsli] adv. відаво́чна, я́ўна; зразуме́ла, безумо́ўна;
They were obviously drunk. Яны былі яўна п’яныя;
Boys are obviously going to need more help. Хлопчыкам, зразумела, спатрэбіцца дадатковая дапамога.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
passive [ˈpæsɪv] adj.
1. пасі́ўны, бяздзе́йны;
They accepted their defeat with passive resignation. Яны прынялі сваё паражэнне з пасіўнай пакорлівасцю.
2. ling. зале́жны;
the passive voice зале́жны стан
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
picture1 [ˈpɪktʃə] n.
1. карці́на, малю́нак; ілюстра́цыя (таксама перан.)
2. фатагра́фія;
They showed us their wedding picture. Яны паказалі нам сваю вясельную фатаграфію.
3. увасабле́нне
4. фільм
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
пацяга́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.
1. Перамясціць, перанесці куды‑н. усё, многае. Пацягаць усе дровы пад павець.
2. і без дап. Цягаць некаторы час. Пацягаць дровы. Пацягаць бараку па полі. □ То і пацягалі ж за свавольствы Лявонавага бацьку, ледзь у астрог не запякалі. Гурскі.
3. Пакрасці, прысвоіць сабе ўсё, многае. [Сомік:] — Усе ведаюць, што яны падлогу ў магазіне ўзадралі, ды дошкі пакралі, што яны снапы ў мяне з азярода пацягалі. Крапіва.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пе́сеннасць, ‑і, ж.
1. Напеўнасць, меладычнасць. Доўгі час вершы Уладзіміра Маякоўскага лічыліся пазбаўленымі музычнасці, але вось кампазітар Свірыдаў паклаў іх на музыку — і яны раптам выявілі прыхаваную ўнутраную песеннасць. «Полымя».
2. зб.; якая. Песні, песенныя мелодыі. Шырокі аб’ектывізм музыкі Глінкі, безумоўна, меў у сваёй аснове глыбокую сувязь з рускай народнай песеннасцю. «Звязда». На Палессі хоць і вядомы купальскі звычай, купальская песеннасць, але выступаюць яны тут непараўнальна слабей, чым на поўначы, у вадазборы Заходняй Дзвіны. Ліс.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паралело́эдры
(ад гр. parallelos = паралельны + -эдр)
мнагаграннікі, паралельным перанясеннем якіх можна запоўніць усю прастору так, каб яны не ўваходзілі адзін у адзін і не пакідалі пустых месц (напр. куб, правільная шасцівугольная прызма).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
рэакліматыза́цыя
(ад рэ- + акліматызацыя)
аднаўленне мясцовых відаў жывёл і раслін у пэўным раёне, дзе яны раней жылі, але потым зніклі ў сувязі з рэзкай зменай асяроддзя або ў выніку гаспадарчай дзейнасці чалавека.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)