2. Назва чаго-н., што змяшчае шэсць адзінак, напр.: запрэжка ў шэсць коней, група з шасці чалавек, шлюпка з трыма парамі вёсел, карта, дошчачка даміно з шасцю ачкамі і пад.
3. Назва чаго-н., абазначанага лічбай 6 (разм.).
Тут спыняецца ш. (пра аўтобус, тралейбус і пад.).
4. Дэталь у малатарні; шасцярня².
|| прым.шасцёрачны, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Снед ‘адтуліна, уваход у вуллі, калодзе’ (ЭШ, рук.), снедзь ‘дошчачка, якой закладваецца ўваход у вулей’ (ТС, Нар. Гом.). Гл. снет.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
драні́цаж., дра́нкаж.
1. (дахавая) Dáchschindeln pl;
2. (для тынкоўкі) Splíttholz n -es, -hölzer;
3. (асобная дошчачка) Réißplatte f -, -n
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
грабо́к, ‑бка, м.
1. Захоп вады рукой пры плаванні або вяслом пры веславанні. Грабок левай рукой. Грабок абодвума вёсламі.
2. Кароткая дошчачка, насаджаная на ручку, для зараўноўвання сыпкіх рэчываў. [Птах] крочыць па сваім абходзе .., абстуквае малатком з доўгай ручкай стыкі рэек, падкручвае гайкі, а калі такая работа канчаецца, папраўляе драўляным грабком броўку.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Таблі́ца ’пералік лічбавых ці іншых даных па графах’ (ТСБМ, Некр. і Байк.), ’дошка, пліта з надпісамі’ (Ласт.), ’паказальнік дарог’ (Касп., Сл. ПЗБ), ’класная дошка’ (Некр. і Байк., Сцяшк., Сл. ПЗБ), ’дошка аб’яў’ (Сл. ПЗБ), ст.-бел.таблица ’пліта, табліца, шахматная дошка’ (Ст.-бел. лексікон). Укр.табли́ця, рус.табли́ца, польск.tablica ’табліца; дошка’, н.-луж.tablica ’плітка, дошчачка’, чэш.tabulka ’табліца; дошка’, славац.tabuľka ’табліца’, tablica ’дошка’, tabla ’тс’, славен.tȃbla, tȃblica ’таблічка, дошчачка (з надпісам)’, серб.-харв.та̏блица ’табліца; дошчачка, таблічка; грыфельная дошка’, макед.таблица ’грыфельная дошка’, балг.та́блица ’табліца’. Ст.-бел.таблица ’пліта, табліца’ < ст.-польск.tablica фіксуецца з XV ст. (Булыка, Запазыч., 315). У польскай з нар.-лац.tabla ’дошка, табліца’ < лац.tabula ’тс’ (Борысь, 624).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мазлы́к ’анучка, якой выраўніваюць паверхню посуду’ (Сцяшк.). Спецыяльны тэрмін накшталт чэш.mazlik ’зубіла’ (шавец.), ’дошчачка для намазвання’; параўн. чэш.mazlavá hlina ’вязкая гліна’. Да ма́заць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
недарэ́чы, прысл.
1.прысл. Не ў час, у непадыходзячы момант. Часамі аўтар недарэчы карыстаецца прыёмамі фельетона і памфлета.Кучар.// Не да месца; недарэчна. Недарэчы блішчала белая эмалевая дошчачка — «Не парушаць цішыні».Мележ.
2.узнач.вык. Не адпавядае абставінам. — Хопіць табе... — абарваў.. [Сокалава] Вачароў. — Жарты зараз недарэчы.Новікаў.Эх, недарэчы дзяжурства! Навокал ноч, насычаная падзеямі, а ты — як прывязаны.Брыль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
драні́цымн.зборн., дра́нкаж.
1.зборн. Dáchschindeln pl (дахавая); Splíttholz n -(e)s, -e (длятынкоўкі);
2. (дошчачкадляаддзелкі) Réißplatte f -, -n
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
планшэ́т
(фр. planchette = дошчачка)
1) плоская сумка з празрыстым верхам, у якой носяць тапаграфічныя і іншыя карты;
2) невялікая дошка, на якой замацоўваецца папера для здымкі мясцовасці.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Віту́ха ’матавіла’ (Шат.; КЭС, лаг.; Інстр. II); ’дошчачка для снавання красён’ (Шатал.); ’пустазелле, бярозка, Convolvulus’ (З нар. сл.); ’фасоля, якая ўецца’ (Мат. Гом.). Рус.обвива́льница, польск.powój ’бярозка, Convolvulus’. Да віць, віты.