Brett n -(e)s, -er

1) до́шка

2) падно́с

3) палі́ца

4) pl тэатр. падмо́сткі;

◊

bei j-m éinen Stein im ~ háben быць у каго́-н. на до́брым раху́нку;

das ~ bóhren, wo es am dünnsten ist ≅ ісці́ па лі́ніі найме́ншага супраціўле́ння

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Buch n -(e)s, Bücher

1) кні́га

2) канцыля́рская кні́га, журна́л;

im schwárzen ~ stéhen* быць у «чо́рным спі́се»;

es wird ihm schwer zu ~e stéhen* ён до́рага за гэ́та запла́ціць;

◊

Bücher máchen kéine Wéisen ≅ адно́й то́лькі кні́жнай му́драсці не хапа́е

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

kríechen* vi (h, s)

1) по́ўзаць;

aus dem Ei ~ вылу́плівацца з я́йка;

auf állen víeren ~ паўзці́ на кара́чках;

ins Bett ~ забра́цца ў пасце́ль

2) падлі́звацца, падлабу́ньвацца;

im Stáube ~ быць прыні́жаным;

j-m auf den Leim ~ папа́сціся каму́-н. на ву́ду [кручо́к]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

náchteilig

1. a

1) стра́тны, нявы́гадны, шко́дны

2) адмо́ўны

2. adv

1) са стра́тай

2) адмо́ўна;

sich ~ gégen [über] j-n, über etw. (A) äußern адмо́ўна адгукну́цца аб кім-н., аб чым-н.;

für j-n ~ sein быць нявы́гадным каму́-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Quartíer n -s, -e

1) кватэ́ра;

bei j-m ~ néhmen* найма́ць у каго́-н. кватэ́ру

2) вайск. пасто́й;

~ máchen [néhmen*] раскватаро́ўвацца;

in ~ líegen* [stéhen*] стаць на кватэ́рах, быць на пасто́і;

die Trúppen ins ~ wéisen* раскватарава́ць во́йска, паста́віць во́йска на пасто́й

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Schuh m -(e)s, -e чараві́к, ту́фель; pl тс. абу́так;

in kéinen gúten ~en stécken гарава́ць, быць у незайздро́сным стано́вішчы;

◊

wíssen*, wo der ~ drückt ве́даць слабо́е ме́сца;

j-m die Schuld in die ~e schíeben* звалі́ць віну́ на каго́-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Úmstand m -(e)s, -stände

1) акалі́чнасць;

Úmstände máchen цырымо́ніцца, валаво́дзіцца;

óhne Úmstände папро́сту;

únter Úmständen у зале́жнасці ад абста́він;

máchen Sie nur kéine Úmstände! не турбу́йцеся!, не забіва́йце сабе́ галаву́!;

in ánderen Úmständen sein быць цяжа́рнай

2) pl умо́вы (жыцця)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

wánken vi (h, s)

1) хіста́цца, калыха́цца; пахісну́цца, пакалыхну́цца;

ihm wánkten die Knie у яго́ задрыжа́лі кале́ні;

er wánkte nach Háuse ён пайшо́ў хіста́ючыся дадо́му

2) вага́цца, быць нерашу́чым

3) не вы́трымаць (націску);

nicht ~ und nicht wéichen* цвёрда стая́ць, вы́трымаць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ле́зці, ле́зу, ле́зеш, ле́зе; лезь; незак.

1. Хапаючыся рукамі і чапляючыся нагамі ўзбірацца, падымацца куды-н. або спускацца ўніз.

Л. на гару.

Л. на дрэва.

2. Пранікаць, уваходзіць куды-н. крадучыся.

Л. ў чужы сад.

3. Пранікаць, забірацца куды-н., унутр чаго-н., а таксама выбірацца адтуль.

Л. ў кішэню.

Л. ў акно.

Л. ў ваду.

4. Настойліва ўмешвацца ў чужыя справы, жыццё і пад., дакучаць (разм.).

Л. не ў сваю справу.

5. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.; звычайна з адмоўем). Змяшчацца, быць у самы раз (пра абутак, адзенне).

Чаравік не лезе на нагу.

6. Насоўвацца, налазіць, спаўзаць.

Шапка лезе на вочы.

7. Надаедліва прыставаць, звяртацца з чым-н. да каго-н. (разм.).

Не лезь ты з такім глупствам.

8. Увязвацца ў што-н. непрыемнае.

Л. ў бойку.

9. Настойліва ісці, праходзіць, рабіць што-н., нягледзячы на забарону, перашкоды, цяжкасці.

10. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Выпадаць (пра валасы, поўсць).

11. Імкнуцца стаць кім-н., заняць больш высокую пасаду (разм.).

Л. ў начальнікі.

12. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Распаўзацца, ірвацца.

Сукенка лезе па швах.

◊

Лезці (перціся) на ражон (разм.) — рабіць што-н. рызыкоўнае, загадзя асуджанае на няўдачу.

Лезці ў душу — умешвацца ў чые-н. асабістыя справы, пачуцці, перажыванні.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

плячо́, -а́, мн. пле́чы, Р плячэ́й і плеч, Д пляча́м, Т пляча́мі і плячы́ма, М на пляча́х, н.

1. Частка тулава ад шыі да рукі.

Палажыць руку на чыё-н. плячо.

Вынесці на сваіх плячах што-н. (перан.: справіцца з якой-н. цяжкай задачай, працай, без падтрымкі). П. ў п. (побач, у цесным адзінстве). З плеч далоў што-н. (адпаў клопат, скончыліся турботы пра што-н.; разм.). Мець галаву на плячах (умець разбірацца ў чым-н., быць разумным). Як гара з плячэй звалілася (хто-н. адчуў палёгку, пазбавіўшыся ад якіх-н. клопатаў, перажыванняў; разм.). За плячамі ў каго-н. што-н. (таксама перан.: пра што-н., што было, мелася ў каго-н. у мінулым). Уварвацца куды-н. на плячах адступаючага праціўніка (непасрэдна за адступаючым праціўнікам). З чужога пляча (пра адзенне: якое не падыходзіць па размеры або якое раней насіў хто-н.).

2. У анатоміі: верхняя частка рукі да локцевага сустава.

3. мн. Тыльны бок тулава ад шыі да пояса, спіна.

Узваліць ношу на плечы (абцяжарыць каго-н. справамі, клопатамі). Павярнуцца плячамі да каго-, чаго-н. (таксама перан.: адвярнуцца ад каго-, чаго-н.).

4. Частка рычага ад пункта апоры да пункта прыкладання сілы (спец.).

|| памянш. плячу́к, плечука́, мн. плечукі́ і плечуко́ў, м. (да 1 знач.; разм.).

|| прым. плечавы́, -а́я, -о́е (да 1—3 знач.).

Плечавая косць.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)