салі́дны, ‑ая, ‑ае.
1. Моцны, добра зроблены.
2. Які вылучаецца грунтоўнасцю, глыбінёй, сур’ёзнасцю.
3. Які заслугоўвае давер, з добрай рэпутацыяй, аўтарытэтам.
4. Важны, паважны, самастойны (пра чалавека).
5. Мажны, вялікі (пра фігуру чалавека).
6. Не вельмі малады, сталы.
7. Значны па велічыні, памеру, сіле і пад.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спако́йны, ‑ая, ‑ае.
1. Які знаходзіцца ў стане спакою, нерухомасці; ціхі, бязгучны.
2. Які не выяўляе трывогі, хвалявання, знаходзіцца ў стане спакою, не ўзбуджаны (пра чалавека).
3. Які рэдка выходзіць з сябе, стрыманы, ураўнаважаны (пра чалавека).
4. Раўнамерны, роўны ў сваім праяўленні, працяканні.
5. Мірны, не ваенны.
6. Які адбываецца ў спакоі, нічым не парушаецца, не трывожыцца нікім.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ро́ўны, ‑ая, ‑ае.
1. Просты, прамы, без выгібаў.
2. Гладкі, без упадзін і ўзгоркаў.
3. Аднолькавы, пастаянны ў якіх‑н. адносінах на працягу якога‑н. часу, якой‑н. адлегласці.
4.
5.
6. Які знаходзіцца на адной лініі з кім‑, чым‑н. (па вышыні, глыбіні і пад.).
7. Які мае аднолькавыя з кім‑н. правы, становішча, значэнне.
8. Які дакладна адпавядае чаму‑н. па велічыні, мае пэўную велічыню.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цвёрды, ‑ая, ‑ае.
1. Які характарызуецца стабільнасцю формы пры нармальных умовах, у адрозненне ад вадкага і газападобнага.
2. Які з цяжкасцю паддаецца сцісканню, згінанню, рэзанню і пад.;
3.
4. Устойлівы, трывалы, не хісткі.
5.
6. Добра засвоены, трывалы, грунтоўны.
7. Выразны, рэзкі (пра рысы твару).
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
tréffen
1.
1) папада́ць, трапля́ць (у мэту, y цэль);
das Ziel ~ тра́піць у цэль;
vom Blitz getróffen забі́ты [паражо́ны] мала́нкай;
den ríchtigen Ton ~ папа́сці ў
sich getróffen fühlen адчува́ць сябе́ знява́жаным [абра́жаным]
2) напатка́ць, зда́рыцца (пра няшчасце);
ein Únglück traf ihn яго́ напатка́ла [спасці́гла] няшча́сце
3) сустрака́ць, спатка́ць
4) датыка́цца (каго
die Bemérkung trifft ihn заўва́га ты́чыцца яго́;
wen trifft die Schuld? хто вінава́ты?
5):
das Bild ist gut getróffen фатагра́фія ве́льмі ўда́лая;
den Nágel auf den Kopf ~
éine Entschéidung ~ прыма́ць рашэ́нне;
ein Ábkommen ~ заключа́ць пагадне́нне
2.
3. ~, sich
1) сустрака́цца;
wóllen wir uns héute ~ сустрэ́немся сёння
2) здара́цца, надара́цца;
es traf sich so, dass… зда́рылася так, што…
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
tief
1.
1):
zwei Méter ~ два ме́тры глыбінёй;
~er máchen паглыбля́ць;
in den tíefsten Tíefen у са́май глыбіні́
2) глыбо́кі (пра пачуцці);
aus ~ster Séele з глыбіні́ душы́;
~ bewégt глыбо́ка ўзру́шаны [кра́нуты, расчу́лены];
~ empfúnden [gefühlt] (глыбо́ка) прачу́ты [успрыня́ты];
~ erschüttert усхвалява́ны да глыбіні́ душы́;
~ gréifend глыбо́кі, грунто́ўны, радыка́льны;
~ líegend нізі́нны, запа́лы;
~ schürfend глыбо́кі, глыбі́нны, які́ закрана́е сур’ёзныя пыта́нні; які́ глыбо́ка захо́пвае [чэ́рпае] (пра экскаватар)
3) глыбо́кі, густы́ (адценні)
4) глыбо́кі, по́зны;
in ~er Nacht по́зняй но́ччу
5) глыбо́кі, ні́зкі;
ein ~er Ton ні́зкі
6) ні́зкі, гра́зкі, багні́сты;
ein ~er Weg гра́зкая [багні́стая, размы́тая] даро́га; багні́стае бало́та
2.
1) глыбо́ка;
das lässt ~ blícken гэ́та наво́дзіць на ро́здум [разважа́нні]
2) глыбо́ка, ні́зка;
den Hut ~ in die Áugen drücken насу́нуць капялю́ш на во́чы
3) глыбо́ка, далёка;
bis ~ in die Nacht да глыбо́кай но́чы
4) глыбо́ка, мо́цна (адчуваць);
er war aufs ~ste erschüttert ён быў усхвалява́ны да глыбіні́ душы́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
мя́ккі, ‑ая, ‑ае.
1. Які ўгінаецца пры націсканні, не робіць уражання цвёрдасці, шчыльнасці пры датыканні; няжорсткі, няцвёрды.
2. Які лёгка паддаецца апрацоўцы, лёгка змяняе форму пры сцісканні;
3.
4.
5.
6. Нястрогі, паблажлівы;
7.
8. Цёплы, несуровы (пра клімат, пагоду і пад.).
9. Які вымаўляецца прыбліжэннем сярэдняй часткі языка да цвёрдага паднябення (аб зычных гуках).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гавары́ць, ‑вару, ‑ворыш, ‑ворыць;
1. Валодаць вуснай мовай.
2.
3. Весці гутарку, размаўляць з кім‑н.
4. Выражаць сабой што‑н., сведчыць аб чым‑н., паказваць на што‑н.
5.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
стрыма́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Спыніць, запыніць на хаду; затрымаць, задаволіць (рух, ход, дзеянне).
2. Вытрымаць які‑н. цяжар, націск.
3. Процістаяць напору, націску каго‑, чаго‑н.
4. Не даць чаму‑н. праявіцца на поўную сілу, выявіцца поўнасцю.
5. Абмежаваць, зменшыць велічыню, ступень, сілу праяўлення чаго‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
след, ‑у,
1. Адбітак ступні нагі, капыта, лапы на якой‑н. паверхні.
2. Адбітак, які‑н. знак ад ціснення, дотыку і. пад.
3. Уцалелая частка чаго‑н., астаткі чаго‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)