прыпра́жыць
‘апрацаваць што-небудзь моцным жарам; пачаць моцна пячы (пра сонца) каго-небудзь, што-небудзь (прыпражыць галаву) і без прамога дапаўнення’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прыпра́жу |
прыпра́жым |
| 2-я ас. |
прыпра́жыш |
прыпра́жыце |
| 3-я ас. |
прыпра́жыць |
прыпра́жаць |
| Прошлы час |
| м. |
прыпра́жыў |
прыпра́жылі |
| ж. |
прыпра́жыла |
| н. |
прыпра́жыла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
прыпра́ж |
прыпра́жце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прыпра́жыўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
удабраво́ліць
‘выказаць ласку, спрыяць каму-небудзь, чаму-небудзь (удабраволіць дзеянні каго-небудзь і ўдабраволіць пасадзіць цара на трон)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
удабраво́лю |
удабраво́лім |
| 2-я ас. |
удабраво́ліш |
удабраво́ліце |
| 3-я ас. |
удабраво́ліць |
удабраво́ляць |
| Прошлы час |
| м. |
удабраво́ліў |
удабраво́лілі |
| ж. |
удабраво́ліла |
| н. |
удабраво́ліла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
удабраво́ль |
удабраво́льце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
удабраво́ліўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
узмакаро́сіць
‘змяшаць, прывесці ў беспарадак што-небудзь (узмакаросіць чыю-небудзь работу); крышыць, ламаць што-небудзь на дробныя кавалкі (узмакаросіць буракі)’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
узмакаро́шу |
узмакаро́сім |
| 2-я ас. |
узмакаро́сіш |
узмакаро́сіце |
| 3-я ас. |
узмакаро́сіць |
узмакаро́сяць |
| Прошлы час |
| м. |
узмакаро́сіў |
узмакаро́сілі |
| ж. |
узмакаро́сіла |
| н. |
узмакаро́сіла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
узмакаро́сь |
узмакаро́сьце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
узмакаро́сіўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ускры́ліць
‘узняцца ўгару на крылах (і ў пераносным значэнні); надаць каму-небудзь сілу, надзею (ускрыліць каго-небудзь, што-небудзь)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
ускры́лю |
ускры́лім |
| 2-я ас. |
ускры́ліш |
ускры́ліце |
| 3-я ас. |
ускры́ліць |
ускры́ляць |
| Прошлы час |
| м. |
ускры́ліў |
ускры́лілі |
| ж. |
ускры́ліла |
| н. |
ускры́ліла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
ускры́ль |
ускры́льце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
ускры́ліўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ускрыля́ць
‘уздымацца ўгару на крылах (і ў пераносным значэнні); надаваць каму-небудзь сілу, надзею (ускрыляць каго-небудзь, што-небудзь)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
ускрыля́ю |
ускрыля́ем |
| 2-я ас. |
ускрыля́еш |
ускрыля́еце |
| 3-я ас. |
ускрыля́е |
ускрыля́юць |
| Прошлы час |
| м. |
ускрыля́ў |
ускрыля́лі |
| ж. |
ускрыля́ла |
| н. |
ускрыля́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
ускрыля́й |
ускрыля́йце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
ускрыля́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
МЕ́ГА... (ад грэч. megas вялікі), 1) першая састаўная частка складаных слоў, што паказвае на вял. памер чаго-небудзь (напр., мегаспора, мегаліты).
2) Дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў кратных адзінак, роўных 106 зыходным адзінкам. Пазначаецца М. Напр., 1 МВт = 106 Вт, 1 МэВ = 106 эВ.
т. 10, с. 245
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
anywhere [ˈeniweə] adv.
1. (y пыт. ск.) дзе-не́будзь, куды-не́будзь; не́дзе, дзе́сьці;
Did you go anywhere yesterday? (Ці) хадзілі вы куды-не́будзь учора?
2. (y адм. ск.) нідзе́; ніку́ды;
I can’t find my purse anywhere. Я нідзе не магу знайсці свой кашалёк.
3. (y сцвярдж. ск.) усю́ды, скрозь; дзе хо́чаш/хо́чаце; куды́ хо́чаш/хо́чаце;
You can buy it anywhere. Вы гэта можаце купіць усюды (у любой краме).
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
írgendéin pron indef m [f írgendéine, n írgendéin, pl írgendwélche] які́-не́будзь, не́йкі, які́сьці;
~ánderer хто-не́будзь і́ншы
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ру́хальнік
‘асоба - той, хто рухае што-небудзь або спрыяе руханню чаго-небудзь’
назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
ру́хальнік |
ру́хальнікі |
| Р. |
ру́хальніка |
ру́хальнікаў |
| Д. |
ру́хальніку |
ру́хальнікам |
| В. |
ру́хальніка |
ру́хальнікаў |
| Т. |
ру́хальнікам |
ру́хальнікамі |
| М. |
ру́хальніку |
ру́хальніках |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
абне́сці сов., в разн. знач. обнести́;
а. што-не́будзь вако́л чаго́-не́будзь — обнести́ что́-л. вокру́г чего́-л.;
усі́х а. падару́нкамі — всех обнести́ пода́рками;
а. каго́-не́будзь ча́ркай — обнести́ кого́-л. ча́ркой
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)