Verbum

анлайнавы слоўнік

Суто́нне ’паўзмрок паміж заходам сонца і надыходам ночы, а таксама перад світаннем’ (ТСБМ, Сцяшк.), суто́нак ’тс’ (Сцяшк.), суто́нець, суто́ньваць ’змяркацца’ (ТСБМ), сутуня́цца ’тс’ (Сцяшк.), суто́нівацца ’тс’ (пух., Сл. ПЗБ), сутаня́цца ’тс’ (Жд. 1), сутуні́ты (Сл. Брэс.), сутыня́ты (стол., Нар. лекс.), сутэня́ті ’тс’ (пін., З нар. сл.), сутоні́цца ’тс’ (пух., З нар. сл.), сутуні́ты ’пачынаць світаць’ (драг., З нар. сл.), суты́ніть ’тс’ (пін., З нар. сл.). Укр. су́тінь, су́тінок ’змрок’, сутоня́е ’змяркаецца’, серб.-харв. су́тон ’змярканне, змрок’, усу́тонити ’змеркнуцца’. Усх.-слав.-серб.-харв. ізалекса (Талстой, Лексика Пол., 18). Дэрыват ад прасл. *(sъ)tęti sę, *(sъ)tinati ’сцягваць, згушчаць’; рэканструююцца прасл. *sǫtonъ, *sǫtonьje, *sǫtoniti sę (Мяркулава, Этимология–1975, 56–57; Казлова, Регионализмы, 5; Запрудскі, дыс., 35; Борысь, Etymologie, 263; ЕСУМ, 5, 485), гл. сцяць ₂.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Тапі́ла, топі́ло ’невялікі вадаём, у якім летам вада не высыхае’ (лун., Шатал.), ’невялікі прыродны вадаём’ (бабр., ЛА, 2), ’багна’ (Мат. Гом.), ’вадзяное месца на лузе’ (Мат. Маг.), ’топкае месца на балоце; твань’ (бабр., рэч., ЛА, 5), ’гразкае месца’ (ТС), ’вадаём са стаячай вадой; ставок’ (рагач., Сл. ПЗБ, Мат. Гом.), ’прорва’ (лун., ЛА, 5), тапі́лы ’багна, твань’ (пруж., Сл. ПЗБ), то́піла ’багна’ (рас., Шатал.). Параўн. укр. топи́ло ’лажбіна з вадой, куды сцякае вясенняя вада; карставы правал, дзірка, куды сцякае вада’. Адносна распаўсюджання, семантыкі і паходжання гл. Талстой, Геогр., 169, 243 (рэканструюе ўсх.-слав. *topilo). Казлова (БЛ, 21, 63) параўноўвае з балг. дыял. топи́ло ’сажалка ці месца ў рацэ, дзе мочаць каноплі’, макед. топило ’тс’ і ўзводзіць усе формы да прасл. *topidlo, звязанага з *topiti, гл. тапіць ₁.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Вятрэ́ча ’моцны, злы вецер, ветранае надвор’е’ (КСТ, Янк. III). Ад асновы ветр‑ з дапамогай суфікса ‑еча па тыпу гушчэча, пустэча і г. д.; гл. Казлова, Бел. мова і мовазн. 2, 66–71. Паводле Трубачова, Слав. яз. 5, 177–178, бел. ‑еча < прасл. ‑otja, якое рэканструюецца на падставе шэрага бел.-укр.-серб.-харв.-славен. ізалекс. Параўн. бел. халадне́ча, укр. холодне́ча, серб.-харв. хладно̀ћа, бел. гале́ча, укр. голе́ча, рус. смал. гале́ча, серб.-харв. голо̀ћа, славен. golôča і да т. п.; гл. Трубачоў, Проспект, 59–60. Наяўнасць ‑е‑ ў бел. і ўкр. суфіксах тлумачыцца або як вынік варыянтнасці ‑otja/etja, або як дысімілятыўнае змякчэнне ‑otja > ‑etja па тыпу рус. ребенок < робенок (Трубачоў, там жа, 60). Гэты суфіксальны тып распаўсюджаны па ўсёй беларускай тэрыторыі з канцэнтрацыяй (паводле Казловай, Бел. мова і мовазн., 2, 60) у гаворках Усходняга Палесся.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ма́лна, ма́льна, ма́льне ’мала што, малаважна’, ’амаль, трохі, зусім мала’ (Нас., Нар. Гом.), ма́лны ’малы’, малнасць ’малаважнасць’, ’нямнога’ (раг., Нар. Гом.; горацк., КЭС; Нас.). Рус. смал., наўг. ма́лность ’невялікая колькасць’, ма́льный ’няважны, нязначны, дробязны’, серб.-харв. ма̏лан і ма̀лен ’малы, маленькі’. Утворана ад малы і суф. ‑ъn/‑ьn (як касны́ ’касы’). Гом. мальне Казлова (БЛ, 21, 61–62) уключае ў лік бел.-серб.-харв. ізалекс і лічыць яго трансформай прасл. malone. Неімаверна. Значэнне ’чуць не’ не адзінае ў гэтай лексемы (гл. вышэй). Параўн. аналагічна ўтворанае літ. mažnè ’амаль не, трохі’.

Мална́ ₁ ’татарскі мула’ (Шат.), ’той, хто многа гаворыць’ (шальч., воран., трак., Сл. ПЗБ). З літ. malnà ’тс’ < málti ’малоць’ (Грынавяцкене, там жа, 3, 25; Liet. term., 182).

Мална́ ₂ ’бліскавіца’ (ігн., Сл. ПЗБ). Рус. валаг. мо́лня ’тс’. Да маланка ₁ з маладня (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

КУЛАКО́ЎСКІ (Аляксей Мікалаевіч) (24.12.1913, в. Кулакі Салігорскага р-на Мінскай вобл. — 9.4.1986),

бел. пісьменнік. Засл. работнік культ. Беларусі (1974). Скончыў Мінскі настаўніцкі ін-т (1939). Працаваў у прэсе. У 1953—58 гал. рэдактар час. «Маладосць», з 1965 нам. адказнага сакратара, адказны сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў Беларусі. З 1977 дырэктар Літ. музея Я.Купалы. Друкаваўся з 1932. Людзям пасляваен. вёскі прысвяціў першы зб. апавяданняў «Сад» (1947), маладым рабочым — аповесць «Гартаванне» (1948). Складаныя гасп. і духоўныя праблемы вёскі, чалавек працы, яго клопаты і турботы, багаты ўнутр. свет у зб-ках «Новыя сустрэчы» (1950), «Хораша ўзыходзіць сонца» (1952), «Незабыўнае рэха» (1956) і аповесці «Тры зоркі» (1963). Значнасцю грамадскай праблематыкі, высокім этычным пафасам, маст. дасканаласцю вылучаецца аповесць «Нявестка» (1956). Аповесці «Тут я жыву...» (1960), «Расце мята пад акном» (1966), зб-кі «Першае чаканне» (1965), «Родныя шыроты» (1978), раман «Васількі» (1979) адлюстроўваюць жыццё горада з першых пасляваен. гадоў. Вайна ў яе суровым і мужным абліччы ў рамане-дылогіі «Расстаёмся ненадоўга» (1953—54) і «Сустрэчы на ростанях» (1961—62), рамане «Сцежкі зведаныя і нязведаныя» (1972), аповесцях «Да ўсходу сонца» (1957), «Твой шлях перад табою» (1965), «Дзе каму жыць» (1971), «Маршрут ад Клічава» і «Хлебарэз» (абедзве 1983). У аповесці «Дабрасельцы» (1958) моцна выявіўся сатыр. пачатак. Яго творам уласцівы асаблівая ўвага да бытавой дэталі, паказ сацыяльна і грамадска значнага праз штодзённыя людскія клопаты, турботы, у яркіх быт. карцінах і характарах і ўзаемаадносінах. Зрабіў літ. запіс кнігі В.І.Казлова «Людзі асобага складу» (1952). На бел. мову перакладаў творы рус., укр., узб. і інш. пісьменнікаў. Дзярж. прэмія Беларусі 1986.

Тв.:

Зб. тв. Т. 1—4. Мн., 1970—71;

Выбр. тв. Т. 1—2. Мн., 1984;

Белы Сокал: Аповесці. Мн., 1985;

Тры зоркі: Аповесці. Мн., 1988.

Літ.:

Гусак С.А. Аляксей Кулакоўскі. Мн., 1967;

Пашкевіч Н. На шырокіх шляхах жыцця. Мн., 1965. С. 265—349;

Канэ Ю. Дзень сённяшні. Мн., 1962. С. 185—220;

Герцовіч Я. Творчае крэда. Мн., 1970. С. 118—150;

Андраюк С. Пісьменнікі. Кнігі Мн., 1997. С. 143—153.

С.А.Андраюк.

т. 8, с. 571

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

По́рацца, по́рыцца ’працаваць у хаце, па гаспадарцы’ (нараўл., Арх. ГУ; Сл. Брэс., Ян., ТС; брагін., Нар. словатв.), ’корпацца’ (Мат. Гом.), по́ранне ’работа на гаспадарцы’ (Ян.). Прасл. *porati sę ’знаходзіцца ў руху’, параўн. укр. по́ратися ’працаваць, гаспадарыць, прыбіраць’, польск. porać się ’клапаціцца, круціцца ў працы, рабіць старанна і доўга’, чэш. párati se ’рабіць чорную, брудную работу’, чэш. дыял. párat se ’капашыцца, працаваць павольна’. Казлова (Регионализмы, 11) выводзіць з прасл. дыял. *porati ’дзейнічаць, рабіць’, рэканструяванага на базе н.-луж. poraś ’прывесці ў рух’ (Трубачоў, Серболуж. сб., 168); параўноўваюць з рус. отпо́р ’адпор, супраціў’, порно́й ’моцны, здаровы’, што ўзыходзіць да *perti (гл. перці), гл. Шустар-Шэўц, 2, 1134. Куркіна (Этимология–1994–1996, 53) выводзіць з *porati, ітэратыў да *porti ’пароць’ з далейшым развіццём ’нешта рабіць, займацца, корпацца’, што падаецца больш верагодным. Банькоўскі (2, 703–704) польск. porać się ’працаваць па дому’ лічыць запазычаннем з усх.-слав. Гл. таксама поркацца, поркаць.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

МІ́НСКІ АБЛАСНЫ́ ДРАМАТЫ́ЧНЫ ТЭА́ТР.

Створаны ў 1991 у г. Маладзечна Мінскай вобл. на аснове Маладзечанскага нар. т-ра гар. Дома культуры. Працуе на бел. мове. Першы спектакль — «Зямля» паводле паэмы Я.Коласа «Новая зямля» (1993). Вял. ўвага аддаецца фарміраванню бел. рэпертуару: «Прымакі» і «Час, Сымоне, час...» («Раскіданае гняздо») Я.Купалы, «Пан міністар» Ф.Аляхновіча, «Адцуранне» і «Прынц Мамабук» А.Дударава, «Саламея і яе амараты» С.Кавалёва, «Камедыя» У.Рудава паводле твораў К.Марашэўскага і Аляхновіча. Значную частку складаюць спектаклі па п’есах замежных аўтараў: сцэны з трагедыі «Гамлет» У.Шэкспіра, «Пры зачыненых дзвярах» Ж.П.Сартра, «Непаразуменне» А.Камю, «Карэль» С.Мрожака, «Двое на арэлях» У.Гібсана, «Гер Паўль» Т.Дорста, «Чорная нявеста» Ж.Ануя, «Восем жанчын» Р.Тама, «Вар’яцкі дзень, ці Два плюс два» М.Меё і М.Энекена, «Без мяне мяне ажанілі» Ф.Кроца. Пастаўлены п’есы рус. драматургаў: «Апошняя ахвяра» і «Жаніцьба Бальзамінава» А.Астроўскага, «Любоў — кніга залатая» А.Талстога, «Правінцыяльныя анекдоты» А.Вампілава, «Я стаю ля рэстарана» Э.Радзінскага, «Дыяген» Б.Рацара і У.Канстанцінава. Спектаклі для дзяцей: «Тата» («Залатое кураня») У.Арлова, «Чарадзейства ў краіне Оз» Г.Булыкі, «Драўляны рыцар» Кавалёва, «Парася, якое спявае, ці Нельга нам без сябра» і «Па блакітных хвалях васількоў» С.Казлова, «Адчыніце, казляняткі» П.Макаля, «Буслік супраць Кадука» Г.Марчука і інш. Большасць дзіцячых спектакляў пастаўлены рэж. В.Растрыжэнкавым. Вял. месца сярод іх займаюць муз. спектаклі і спектаклі-мюзіклы (кампазітары А.Атрашкевіч, А.Елісеенкаў, А.Залётнеў). Рэпертуар т-ра вызначаецца жанравай разнастайнасцю спектакляў і для дарослых (ірэальная драма, трагіфарс, сямейны дэтэктыў, балада пра каханне, меладрама, драм. клаунада) і для дзяцей (казка-канцэрт, трылер для дзяцей, добрая казка, казка нашых мар).

Асобныя спектаклі паставілі рэжысёры А.Андросік, Р.Баравік, У.Забела, У.Караткевіч. В.Раеўскі, Р.Таліпаў, у спектаклях прымаюць удзел актрысы з Мінска. М.Захарэвіч вядзе «майстар-клас», а таксама рэжысёр-пастаноўшчык спектакля «Апошняя ахвяра». З 1994 штогод праводзіцца рэсп. тэатр, фестываль «Маладзечанская сакавіца». Маст. кіраўнік і гал. рэжысёр т-ра М.Мацкевіч, гал. мастакі У.Жданаў (з 1992), Я.Волкаў (з 1994).

М.В.Шабовіч.

**Мінскі абласны драматычны тэатр**. Сцэна са спектакля «Карэль» С.Мрожака.

**Мінскі абласны драматычны тэатр**. Сцэна са спектакля «Чарадзейства ў краіне Оз» Г.Булыкі.

т. 10, с. 431

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК СФЕ́РЫ АБСЛУГО́ЎВАННЯ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУСЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафесійным работнікам прадпрыемстваў, аб’яднанняў, устаноў, арг-цый, якія працуюць у розных сферах абслугоўвання насельніцтва 15 і больш гадоў, за заслугі ў аказанні насельніцтву гандл., быт., жыллёвых, камунальных і інш. паслуг, у распрацоўцы і ўкараненні новых відаў паслуг, новых форм і метадаў абслугоўвання, арганізацыі ўстойлівага і якаснага функцыянавання камунальнай гаспадаркі, сістэм водаачысткі і водазабеспячэння, службы ацяплення, асвятлення і захавання жылога фонду, расшырэнні і ўмацаванні матэрыяльна-тэхн. базы прадпрыемстваў, павышэнні ўзроўню падрыхтоўкі кадраў. Уведзена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 6.5.1970 існавала званне засл. работнік быт. абслугоўвання насельніцтва БССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя работнікі сферы абслугоўвання Рэспублікі Беларусь

1970. С.А.Адамовіч, А.У.Амбражэвіч, А.Ц.Астрэйка, Н.Ю.Балазюк, Г.У.Баранчук, І.П.Барысевіч, П.З.Баяроўскі, С.У.Бегер. С.А.Бранцэвіч, Л.У.Буцькова, В.М.Гутараў, Т.С.Дзедуль, К.С.Жылінскі, Н.П.Казлова, М.І.Камінскі, М.А.Клімкова, Е.Я.Лазарэтава, С.А.Лукашык, У.М.Лукашэвіч, Г.Ф.Макс, З.А.Мураўёва, М.А.Несцярэнка, В.Ф.Папоў, Р.С.Пілішкіна, Ш.Е.Сахадзе, В.Д.Сілко, У.І.Скарынка, М.М.Сокал, І.М.Старацітараў, Я.Р.Сцепанцоў, С.І.Сэй, П.К.Сямашка, У.М.Трус, І.У.Філіповіч, В.В.Хмялькова, А.С.Церабілаў, І.А.Цэдзік, Я.Р.Шалабанаў, С.Ф.Шыманко, В.С.Шышко, С.С.Ярошчык.

1974. С.М.Барашкаў.

1975. У.П.Кахро.

1976. В.І.Зайцава, М.Б.Царова.

1977. Л.М.Кляпацкая, Дз.З.Ларыёнаў, П.І.Папоў.

1978. І.І.Казельскі, Н.С.Катлінская, У.П.Панасюк, А.М.Раеў.

1979. А.Д.Арэхава, А.С.Бакулін, В.А.Карачун, Я.Я.Лістраценка. Т.С.Мышкоўская.

1980. М.Р.Балашчанка, В.К.Бычык, А.І.Зенчанкаў, Р.П.Касьянюк, В.П.Лобач, А.А.Паўленкава. Э.Ф.Таўпянец, К.І.Хорава, В.П.Экстратаў.

1981. В.М.Гладкі, І.П.Кароль, Л.К.Куіш, М.П.Федаровіч.

1982. М.С.Вальвачоў, М.Ф.Маёраў, Э.П.Ражкоў, У.А.Шчасны, І.М.Шытохін.

1983. Г.І.Зязюлевіч, М.С.Мурына, А.І.Хлус, Л.Ф.Шыян.

1985. П.П.Якутаў.

1989. Н.М.Нікалаева.

1990. С.І.Брынкевіч, П.Д.Бурмістрава, А.І.Воранава.

1991. М.Э.Фрыдлянд.

1993. Я.Дз.Уласко.

1994. М.І.Крук.

1996. С.Н.Паўлянок, М.Р.Трус.

1997. Б.В.Батура, Р.Ф.Рубекін.

т. 6, с. 567

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З МАЙСТРО́Ў НАРО́ДНАЙ ТВО́РЧАСЦІ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз майстроў народнай творчасці,

добраахвотнае грамадскае аб’яднанне майстроў розных відаў нар. творчасці і традыц. рамёстваў, мастацтвазнаўцаў, спецыялістаў у галіне нар. мастацтва і маст. рамёстваў. Створаны ў 1992 на Рэсп. канферэнцыі Т-ва майстроў нар. творчасці Беларусі (засн. ў 1991), з 1995 наз. Бел. саюз майстроў нар. творчасці. Мэта — адраджэнне, захаванне і развіццё традыц. нар. мастацтва, узмацненне ўплыву нар. творчасці на духоўнае развіццё грамадства, спрыянне пераемнасці традыцый, прапаганда творчасці нар. майстроў і творчых калектываў. Вышэйшы кіруючы орган — Рэсп. канферэнцыя, выканаўчы — праўленне. Канферэнцыі адбыліся ў 1995, 1997, 1999, 2001. Старшыня праўлення — Я.М.Сахута (з 1992). Арганізуе выстаўкі, конкурсы, фестывалі і інш. формы прапаганды нар. маст. творчасці. Уваходзіць у Бел. канфедэрацыю творчых саюзаў. На 2001 у саюзе 383 чл.

Члены Беларускага саюза майстроў народнай творчасці

1992. І.У.Алушкін, А.Г.Артынская, К.В.Асташэвіч, Н.П.Багдановіч, А.В.Баталёў, А.В.Бухвалаў, Н.М.Давыдава, З.І.Зіміна, Т.Я.Зіміна, Л.К.Галоенка, Л.Р.Главацкая, Т.Э.Івашына, Дз.Дз.Ільінчык, А.В.Карась, П.В.Карась, М.І.Корабаў, Н.М.Кузняцова, У.Е.Курбан, В.М.Кульпін, У.У.Кушнер, С.В.Кляшчук, В.А.Лабачэўская, А.С.Ламанос, Л.М.Лось, А.М.Маголін, В.У.Мазюк, Т.Г.Мізевіч, С.М.Несцярэўскі, В.А.Паўлава, І.М.Паўлаў, К.М.Пуціліна, Т.Р.Разінская, І.К.Раманчук, В.Я.Салдатава, А.В.Салдатаў, А.В.Салей, С.Р.Саўрыцкі, Я.М.Сахута, У.С.Смірноў, А.В.Трыбіс, І.Ф.Цыглінцава.

1993. Ю.І.Адамовіч, Л.А.Акавітая, Л.М.Борыс, Л.Ш.Валеева, С.І.Гайдэнкорн, Ю.В.Галавізнін, Ж.У.Гардзеева, А.А.Гасударава, А.А.Глябец, У.В.Гулякевіч, С.І.Жураўская, Т.І.Казлова, С.М.Какшынскі, І.М.Корабава, І.П.Коршун, І.С.Коршун, І.У.Лагуноўская, І.С.Лузько, В.М.Лукашэвіч, З.С.Ляўчэня, А.Г.Маляўская, Ю.А.Мінчанкоў, Л.А.Мялешка, А.В.Новікава, М.І.Няхай, А.В.Пракаповіч, А.Ф.Раманоўскі, Н.М.Сакалова-Кубай, Г.Ф.Сапун, М.К.Сасонка, М.Ф.Сямашка, С.В.Тарайкоўская, Л.А.Уласенка, Л.М.Уласенка, В.К.Уласік, У.В.Цакуноў, В.М.Чырвонцава, Т.В.Эбелашвілі.

1994. Н.К.Абуховіч, Т.П.Агафоненка, Т.А.Аляксеева, Н.А.Асіловіч, Т.Я.Белая, І.Г.Вавілава, Л.У.Васіхіна, М.В.Васкоўскі, Н.В.Гусева, Н.В.Зямскова, У.А.Касатаў, В.А.Крэсік, Л.Л.Крэсік, В.Л.Курганаў, Л.У.Нікіціна. В.К.Палтаржыцкі, А.Л.Папкоўская, Т.М.Пугачова, Т.А.Рэпіна, Г.А.Суша, В.В.Трубеева, А.А.Уткін, І.П.Фёдарава, А.Ф.Шабуня.

1995. Н.А.Бандарэнка, А.С.Вярцінская, А.М.Горбаль, А.С.Дубіна, Г.І.Іванова, У.П.Каласкоў, А.Ю.Кірычак, А.А.Макаранка, В.Н.Марозава, К.А.Пакаліцына, М.А.Пратасеня, Р.А.Раманеня, М.М.Саланенка, К.А.Філюта, М.У.Харытончык, Т.А.Чарнета, С.У.Шчэрба.

1996. Г.М.Безбародка, М.М.Белая, Т.А.Галавачова, Т.У.Ганчарык, В.Б.Герасіменя, Дз.М.Зайцаў, В.А.Зінкевіч, Э.У.Зінкевіч, Т.А.Ільенка, Л.Л.Казачонак, В.М.Казлоўская, В.П.Кучынская, П.Б.Лагуноўская, Ю.С.Лосік, У.К.Лук’янец, З.У.Ляйко, Т.І.Палюховіч, М.Я.Петрасян, Н.Я.Петрушко, С.А.Пратасеня, А.У.Сачак, С.А.Уманец, Л.А.Царыкевіч, М.Н.Чарнавокая, А.І.Чапулёнак, Н.М.Якубовіч.

1997. М.І.Ажэль, Т.Я.Ажэіль, М.А.Анціпкіна, Л.У.Блохава, А.М.Боганева, Н.Ф.Бортнік, Ю.І.Боўда, С.У.Бядзерына, Л.У.Вакар, Н.А.Валынец, С.А.Васіленка, Г.І.Ганчарэвіч, М.П.Гільніч, В.С.Грыц, А.Я.Дабравольская, В.П.Дзенісевіч, В.А.Дзмітрук, Л.Я.Дзярванаў, Я.Л.Дзярванаў, І.І.Драмлюк, В.С.Дранковіч, В.П.Дунеўскі, Н.І.Емяльянчык, Л.М.Зайцава, В.В.Зяноўка, М.У.Кажанеўская, Дз.А.Карліёнаў, Н.К.Кухарава, Т.А.Ларыёнава, А.В.Макаранка, Ю.С.Малышэўскі, М.А.Маркоўскі, В.Ю.Маслава, У.І.Матукевіч, У.К.Мікуцкая, П.А.Міхасёнак, Л.А.Муская, А.А.Мускі, А.У.Мяцельскі, Т.С.Новікава, В.А.Пачкаева, М.С.Пескавая, А.І.Рабкоў, Л.Е.Раманенка, М.Ф.Раманюк, З.Ф.Рынкова, Г.У.Саламянка, Г.Л.Саланінка, І.А.Сікірынаў, Б.М.Федаровіч, А.М.Храмкова, К.А.Цітоў, Н.Л.Чырвонцава, Р.Ф.Шаура, А.Ф.Шон, Н.І.Шэйна.

1998. Т.А.Багдановіч, А.П.Высоцкі, А.В.Жураўлевіч, Л.В.Жураўлевіч, А.С.Івашчанка, В.В.Качаргіна, Н.В.Кошман, А.М.Краўчук, Ю.Э.Круш, І.М.Кулецкая, В.В.Лабачоў, А.В.Лавор, А.М.Лебедзеў, І.І.Лізура, С.А.Лугін, А.В.Мацеша, В.Г.Міхасёнак, М.І.Мядзведзь, С.П.Падальніцкі, В.З.Парашчанка, В.В.Пархімовіч, В.Р.Пісарэнка, А.Л.Пракоф’еў, І.Б.Пярвухін, Т.А.Пярвухіна, В.М.Пятровіч, Н.Ф.Рабунская, М.А.Раманоўскі, А.П.Рослаў, М.М.Рудзяк, М.А.Рышкевіч, У.Б.Сасноўскі, Л.Я.Сватко, М.В.Свірчакоў, С.Р.Сядун, Г.С.Сямёнава, Г.А.Удодава, Т.М.Хадановіч, Т.С.Цімошкіна, С.У.Цітоў, С.С.Чэрнікава, Ю.Ф.Шапавалаў.

1999. В.А.Александровіч, Дз.А.Арынін, С.В.Бакіноўская, М.І.Бруй, М.Э.Бялова, М.А.Валошчык, А.С.Гаўрылаў, Дз.У.Гром, В.В.Грынашка, Н.В.Гунько, В.І.Даніленка, Л.А.Дзяржай-Касінская, В.В.Дубовік, С.А.Дубяга, У.А.Жданюк, І.М.Завадская, В.Г.Іваноў, А.В.Кавалык, Н.Дз.Канановіч, В.Б.Каражан, А.І.Каровін, А.К.Карчміт, В.В.Клімчэня, К.У.Краско, А.А.Лазоўская, Г.У.Любімава, В.І.Мацнева, А.А.Мацюх, С.І.Мурзін, Р.М.Панфілава, Н.І.Панцялеева, І.І.Папковіч, Я.Л.Пракапенка, А.В.Пракарына, В.М.Раманенка, Ю.Л.Рубашак, І.С.Руткевіч, З.С.Сабко, В.Б.Самойлаў, У.С.Саўрыцкі, Ю.І.Семашкевіч, Д.А.Сіняўская, Т.Ю.Смірнова, А.А.Солтан, А.З.Тамразаў, А.Л.Туміловіч, Л.В.Ус, Т.М.Фяськова, Т.М.Хамко, А.А.Хоміч, Л.У.Чадовіч, Г.К.Шамрук, І.Л.Шарак, С.Я.Шор, Л.Э.Юша.

2000. А.У.Аніська, В.Г.Аскірка, В.С.Валканоўская, А.М.Вараб’ёў, У.П.Гапеенка, П.В.Грынашка, А.В.Гурэеў, М.А.Давыдкін, З.У.Казлова, В.П.Казлова, Н.П.Каспяровіч, У.М.Каханоўская, С.М.Комель, Т.А.Лабунова, І.В.Лысенка, А.Л.Макарава, А.А.Маслік, В.М.Мацвееў, Н.В.Німко, Дз.М.Няхай, І.В.Пазгалёва, Т.В.Пракапчук, П.А.Ражалоўскі, Ж.Я.Розум, Г.В.Свечнікава, М.С.Скляр, А.В.Трампас, А.Э.Шамро, А.А.Шамшэня, А.Г.Шапель, І.М.Штэфан.

2001. М.А.Абраменка, Ю.А.Андрухін, В.В.Байкова, А.М.Бараўцова, А.А.Белая, Д.А.Бельская, З.Ф.Беразенская, А.П.Бяжко, А.А.Вашкелевіч, С.В.Вішнеўскі, Л.Г.Гаравая, А.А.Гімадава, Р.Р.Гімадаў, Р.А.Грыкін, Л.І.Грышчанкова, Л.Р.Дрэбезава, А.Я.Дакумаў, Ю.А.Дубнавіцкі, М.В.Ермаловіч, В.І.Залужны, М.І.Калакольцаў, Т.П.Каласкова, Т.Ф.Канавалава, У.П.Карасёў, А.Б.Кірэеў, К.В.Круцялёва, Н.С.Крыварот, Г.М.Кутузава, М.М.Кучыц, А.Ф.Макаранкаў, Дз.А.Міжуй, С.В.Муліца, С.П.Паплаўская, А.А.Паўлаў, С.М.Паўловіч, Я.Р.Песіна, У.М.Пудаў, А.С.Пушкароў, З.В.Раманюк, А.Ю.Радзіёнаў, А.Л.Рудакоўская, Г.Р.Рудніцкая, Г.М.Рымдзёнак, С.Л.Рымдзёнак, В.Л.Рэут, В.П.Савіных, І.Л.Саламаціна, Н.Л.Саламаціна, Г.Я.Салдаценкава, Т.А.Самойленка, А.М.Сапега, В.Р.Сілкоў, В.І.Смірноў, І.П.Супрунчык, Г.А.Унукаў, Н.Л.Федарыстава, Ю.А.Фурс, Г.М.Ханяк, Т.А.Худзякова, Б.Ч.Чарняўскі, С.І.Якушаў, У.Я.Яленскі, Н.І.Ярмух, А.М.Ярош, М.У.Яцкевіч.

Я.М.Сахута.

т. 14, с. 228

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Сук ₁ ’галіна ствала дрэва і яе астатак у дошцы, бервяне’ (ТСБМ, Ласт., ЛА, 1, Сл. ПЗБ, Сцяц. Сл.), ’засохлая галіна’, ’адростак рота’ (Сл. ПЗБ), ’хвосцік у гарбуза’ (ТС), ’скупы чалавек’ (Скарбы, Сцяц. Сл.). Укр., рус. сук, польск. sęk, в.-луж., н.-луж. suk, славін. sąk, чэш., славац. suk, серб.-харв. су̑к, славен. sọ̑k, балг. сък, макед. сак, ст.-слав. сѫкъ. Прасл. *sǫkъ збліжаюць з літ. at‑šankē ’крук, выступ на дрэве; палка’, ст.-інд. çaŋkús ’востры колышак, драўляны цвік, кол’, кімр. cainc ’сук’ (< ḱanki), ст.-ісл. hár ’уключына’ (< hanha‑), якія да і.-е. кораня *ḱonk‑ ’галіна, галуза’, гл. Покарны, 523. Гл. яшчэ Фасмер, 3, 798 з іншай літ-рай; Махэк₂, 592; Бязлай, 3, 285–286; Шустар-Шэўц, 1377; Борысь, 542; ESJSt, 14, 862–863. Пра магчымую сувязь з саха гл. Хэмп, Studia etym. Brun. 3, 97–98. Аб семантычным пераходзе ’нешта крывое, сагнутае’ → ’скупы’ гл. Казлова, Этимология–1982, 49.

Сук ₂ ’кастрыца ў прадзіве’ (ТС), суке́ ’сучкі ў воўне’ (карэліц., Шатал.), сучо́к ’скрутак на крутой нітцы’ (ТС), ’вузел’ (Сл. Брэс.). Рус. дыял. сук ’вузел на вяроўцы, на поясе і г. д.’, чэш. мар. suk ’вузялок’. Аддзеяслоўны дэрыват ад сукаць; гл. Махэк₂, 592.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)