1.Прымаць удзел у дэманстрацыі (у 1 знач.). Сымон Чуйка тады, калі была дэманстрацыя ў гарадку, таксама быў там. Ён дэманстраваў разам з усімі.Чорны.
2.што. Паказваць што‑н. публічна, наглядным спосабам. Дэманстраваць новы кінафільм. Дэманстраваць свае дасягненні на выстаўцы. □ Давялося з вобласці запрасіць лектараў, якія адразу ж перад людзьмі дэманстравалі працэс абнаўлення абразоў, растлумачвалі недарэчнасць боскіх пісьмаў.Сабаленка.// Знарок падкрэсліваць, выстаўляць напаказ што‑н. Калі паміж Васілём і Аўгінняю вынікалі нелады, Аўгіння на злосць Васілю, сумыслу дэманстравала сваю прывязанасць да Алесі.Колас.Міхал зразумеў, што тут яму не рады, баяцца яго і нават дэманструюць сваю непрыязнасць.Карпаў.
3.што. Сведчыць пра што‑н., паказваць сабой на што‑н. Дзяржаўны бюджэт Савецкага Саюза наглядна дэманструе перавагі сацыялістычнай сістэмы гаспадаркі перад капіталістычнай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
танцава́ць, ‑цую, ‑цуеш, ‑цуе; незак., што і без дап.
1. Выконваць які‑н. танец; прымаць удзел у танцы (танцах). Танцаваць вальс. □ Пайшоў танцаваць і пан падлоўчы са сваёю жонкаю.Колас.У калгасным клубе грымела радыёла, моладзь танцавала.Ваданосаў.// Умець выконваць які‑н. танец (танцы). [Пятро:] — Але лепш за ўсіх танцавалі Максім наш і Ліда доктарава.Шамякін.// Выконваць якую‑н. партыю ў балоце. Танцаваць Анежку.
2.перан. Не стаяць на месцы, пераступаць з нагі на нагу; ісці, падскакваючы (пра коней). Чорны конь пад .. [Лук’янскім] танцаваў у лёгкай хадзе.Чорны.// Рухацца (пра розныя прадметы). Бачыць [Тараска], паплавок танцуе неяк надта дробненька. Узяўся за вудзільна, падсек.Юрэвіч.
•••
Танцаваць ад печкі — пачынаць з прывычнага, простага, паўтараючы ўсе дзеянні з самага пачатку.
Танцаваць падчыюдудку — тое, што і скакаць пад чыю дудку (гл. скакаць).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Інтарэ́с ’увага, цікавасць да каго-, чаго-н.’, ’імкненні, мэты; патрэбы’, ’карысць, сэнс’ (ТСБМ, Касп.), интэре́съ ’справа, патрэба’ (Нас.), інтэ́рас ’справа, дзелавая патрэба’, ’занятак гандлем; крама’ (ТСБМ), ’выгадная справа’ (Шат.), ’зацікаўленасць’ (Касп.). Ст.-бел.интересъ ’карысць, здзелка’ (1568 г.) запазычана з польск.interes; интересоватисе ’займацца фінансавай справай, старацца’ (1686 г.) < польск.interesować się (Булыка, Лекс. запазыч., 80, 81). Польск.interes ’інтарэс, зацікаўленасць’, ’справа’, ’гандлёвая справа’, ’карысць’ праз ням.Interesse узыходзіць да с.-лац.interesse ’мець важнае значэнне’, ’прымаць удзел’ (субстантыў ужываўся як юрыдычны тэрмін, адкуль значэнне ’выгада, карысць’), гл. Слаўскі, 1, 464. У рускую мову слова трапіла ў Пятроўскую эпоху праз польскую ці нямецкую з першапачатковым значэннем ’выгада, справа, карысць’ (Шанскі, 2, I, 97–98; Фасмер, 2, 136); значэнне ’ўвага, зацікаўленасць; займальнасць’ (1777 г.) пад уплывам франц.intérêt (Біржакова, Очерки, 261, 364). Бел.інтэ́рас паказвае на польскую крыніцу (параўн. семантыку, націск). Форма інтарэ́с замацавалася пад уплывам рускай мовы.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
receive
[rɪˈsi:v]
v.t.
1) атры́мваць
I received a Christmas present — Я атрыма́ла каля́дны падару́нак
2) прыма́ць
Your request will receive atention — Ва́шая про́сьба бу́дзе прыня́тая пад ува́гу
She was received with open arms — Яе́ прынялі́ ве́льмі сардэ́чна
3) успрыма́ць
How was your suggestion received? — Як успрынялі́ тваю́ прапано́ву?
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
refuse
I[rɪˈfju:z]1.
v.t.
адмаўля́ць; не прыма́ць
to refuse an offer — не прыня́ць прапано́вы
to refuse admittance — не дапусьці́ць, не прыня́ць
2.
v.i.
адмаўля́цца
to refuse to discuss the question — адмо́віцца абмярко́ўваць пыта́ньне
She is free to refuse — Яна́ мо́жа адмо́віцца
II[ˈrefju:s]
n.
сьмяцьцё n., адкі́ды
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
verábschieden
1.vt
1) звальня́ць;
éinen Offizíer ~ зво́льніць афіцэ́ра ў адста́ўку
2) право́дзіць, рабі́ць право́дзіны (каму-н.)
3) прыма́ць, зацвярджа́ць (напр. закон)
2.~, sich (von D) разві́твацца (з кім-н.)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
распі́скаж. Quíttung f -, -en; Beschéinigung f -, -en; Bestätigung f -, -en, Belég m -(e)s, -e;
камерц.пазыко́вая распі́ска Schúldschein m, Schúldverschreibung f;
распі́ска ў атрыма́нні Empfángsbestätigung f -, -en, Empfángsbescheinigung f;
узя́ць распі́ску sich (D) éine Quíttung gében lássen*;
даць распі́ску Quíttung áusstellen; quittíeren vt, beschéinigen vt, schríftlich bestätigen;
прыма́ць тава́р пад распі́скуéine Wáre gégen Quíttung ábnehmen* [ánnehmen*]
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Empfángm -(e)s, -fänge
1) прыём, прыня́цце, атрыма́нне
2) прыём, сустрэ́ча (гасцей)
3) прыём (радыёперадачы);
etw. in ~ néhmen* атры́мліваць, прыма́цьшто-н.;
j-n in ~ néhmen* сустрэ́ць, прыня́ць каго́-н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
кармі́цца, кармлюся, кормішся, корміцца; незак.
1.Прымаць ежу, корм; насычацца. [Вепр] ішоў павольна і пачынаў ужо корміцца.Самуйлёнак.Лось карміўся каля стога, Піў ваду, лядок пратоўк.Лужанін.[Дзіцятка] ляжала на руках маці і кармілася, прыпаўшы да адкрытых белых грудзей.Пестрак.
2.чым і без дап. Мець за сродак для існавання, пражыцця; харчавацца. Чапля корміцца рыбай. □ Стрыжы адлятаюць першымі таму, што кормяцца толькі тымі насякомымі, якіх яны могуць схапіць сваім шырокім ротам у паветры, у час палёту.В. Вольскі.
3.чым, зчаго, нашто. Здабываць сродкі для існавання, пражыцця. Выпраўляў кульгавы Цыпрук хлопчыкаў да купца ў лес на заработкі. Гэтым кармілася сям’я.Бядуля.— [Марыля] хоча рабіць нешта, каб .. корміцца.Чыгрынаў.
4.Зал.да карміць.
•••
Карміцца акрыдамі — бедна харчавацца, галадаць (з евангельскага апавядання пра Іаана Хрысціцеля, які ў пустыні еў акрыды і дзікі мёд).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спавяда́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., каго і без дап.
1.Прымаць споведзь у каго‑н., слухаць пакаянне ў грахах на споведзі. Спавядаць грэшніка. Спавядаць хворага. □ У царкве правілі аж тры папы: спавядалі, хрысцілі, свянцілі ваду, з пратэсамі хадзілі вакол крыніцы.Грахоўскі.
2.перан. Настойліва распытваць каго‑н.; лаяць і ўшчуваць за што‑н. Васіль Бераг, ведаеце, угледзеўшы, што Стэпа нясе бярэмейка г[о]ллейка, спыніў яе ля студні .. і давай спавядаць, лаяць ды, нават, штурхаць. «Гэта, — кажа, — няйначай, ты пакрала маё галлё...»Гартны.[Ніна:] — Ат, глупства. «Маленькі дыванок», і растлумачыла: — Так мы называем выклік да начальства. Стаіш на дыване, а яно цябе спавядае.Шыцік.
3.Кніжн. Прытрымлівацца якога‑н. вучэння, пераканання і пад. Цікавасць Багдановіча да народнага эпасу і яго форм была творча зразумета Купалам, які напісаў сваю «Бандароўну», якраз кіруючыся прынцыпамі, якія спавядаў Багдановіч.М. Стральцоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)