Ста́віць ‘размяшчаць, умацоўваць вертыкальна’, ‘расстаўляць’, ‘будаваць’ (ТСБМ, Бяльк., Стан., Сл. ПЗБ, ЛА, 4), ст.-бел.ставити ‘тс’ (Альтбаўэр). Параўн. укр.ста́вити, рус.ста́вить, ст.-рус.ставити, польск.stawić, в.-луж.stawić, н.-луж.stawiś, чэш.staviti, славац.staviť, славен.stáviti, серб.-харв.ста̏вити, балг.ста́ви, макед.стави, ст.-слав.ставити. Прасл.*staviti ‘рабіць так, каб нешта стаяла’ — каузатыў ад прасл.*stojati (гл. стаяць), мае адпаведнікі ў літ.stovė́ti ‘стаяць’, лат.stãvêt ‘тс’, гоц.stōjan ‘накіроўваць’ і інш. Гл. Фасмер, 3, 742 з літ-рай; Борысь, 576; Глухак, 582; Бязлай, 3, 313–314; Махэк₂, 575–576; Скок, 3, 330–333; Траўтман, 283–284; ЕСУМ, 5, 389 390. Непакупны (Связи, 68–69) звяртае ўвагу таксама на семантычны паўночнаславянскі (і славенскі) пераход ‘ставіць, паднімаць’ → ‘будаваць’, які мае працяг у балцкіх (літ.statýti ‘ставіць’ і ‘будаваць’) і германскіх (ням.aufstellen) мовах, аднак не характэрны для рускай мовы, што недакладна.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
столбв разн. знач. слуп, род. слу́па м.;
позвоно́чный столбанат. пазвано́чнік;
◊
поста́вить к позо́рному столбу́ паста́віць да гане́бнага слупа́;
геркуле́совы столбы́ геркуле́савы слупы́;
стоя́ть столбо́мстая́ць як слуп.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ва́хтаж.
1. (дзяжурства, варта) Wáche f -, -n;
стая́ць на ва́хцевайск. Wáche stehen* [gehen*], Wáche háben;
2.перан. Schicht f -, -en; Áufgebot n -(e)s, -e;
працо́ўная ва́хта Produktiónsaufgebot n
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
пеньм.
1. Báumstumpf m -(e)s, -stümpfe, Klotz m -(e)s, Klötze;
2.груб. Klotz m;
◊
стая́ць як пень wie ein Klotz dástehen*;
це́раз пень кало́ду mehr schlecht als recht
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
я́карм.у розн. знач.Ánker m -s, -;
стаць на я́кар vor Ánker géhen*;
кі́нуць я́кар den Ánker áuswerfen*;
стая́ць на я́кары vor Ánker liegen*;
здыма́цца з я́кара den Ánker líchten
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Навокал, таксама навакол, навокала, навакола (ТСБМ), нао́коло ’навокал, кругом’ (ТС), укр.ноколо, польск.naokoło, серб.-харв.нао̏коло, балг.нао́коло, мак.наоколу — з *naokolo, што ў сваю чаргу з прыназоўнікавага спалучэння з він. скл. o‑kolo, гл. вакол, параўн. наўкру́г ’тс’. Няправільна сцвярджаецца, што бел.наво́кала выконвае толькі прыслоўную функцыю (ESSJ SG, 2, 91), параўн. Навокала агню стаяць і сядзяць людзі… (Колас). Гл. таксама Шуба, Прыслоўе, 160.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сухаве́йка ’цмін пясчаны, Helichrysum arenarium (L.) D. С.’ (Кіс., Сл. ПЗБ), сухаве́я ’тс’ (Сл. ПЗБ), ’старасцень вясенні, Senecio vernalis W. et K.’ (Кіс.), сухаве́йко ’бяссмертнік, лекавая травяністая расліна’ (Цых.), сухаве́йка ’тс’ (Сцяшк. Сл.), сухаве́йкі ’тс’: усю зіму стаяць (гродз., ашм., іўеў., ЛА, 1). Несумненна, у народных уяўленнях звязваецца з суха, сухі. Параўн. іншую назву: пасушыла сухоткаў (Сцяшк. Сл.), з-за лекавых уласцівасцей назва падлягае табуізацыі, гл. сухавей.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пасто́й
1. Абгароджанае месца для жывёлы ў полі або ў лесе (Мядз., Слаўг.). Тое ж пастоішча (Слаўг.).
2. Месца, дзе збіраюцца і падоўгу стаяць людзі; рынак (Слаўг.). Тое ж пастоішча, пастая́нне (Слаўг.).
Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)
áufstehen*vi
1) (s) устава́ць, падыма́цца
2) (s) паўстава́ць, выступа́ць
3) (h)стая́ць [быць] адчы́неным;
die Tür steht auf дзве́ры адчы́нены
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
і́далм.
1. (статуя) Idól n -s, -e; Götze m -n, -n, Götzenbild n -es, -er;
2.перан. (кумір) Ábgott m -(e)s, -götter
◊
стая́ць [сядзе́ць] як і́дал wie ein Ö́lgötze dástehen* [dásitzen*]
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)