ІВАНО́Ў (Леанід Аляксандравіч) (24.2.1871, Масква — 11.4.1962),
рускі батанік. Чл.-кар. Расійскай АН (1922). Скончыў Маскоўскі ун-т (1895). Вучань І.М.Гаражанкіна і К.А.Ціміразева. З 1904 праф. Ленінградскай лесатэхн. акадэміі, з 1939 у Ін-це фізіялогіі раслін АНСССР, з 1944 у Ін-це лесуАНСССР. Навук. працы ў галіне фізіялогіі раслін (дыханне, браджэнне, фосфарны і бялковы абмен, светлавы і водны рэжым, фотасінтэз). Адкрыў фасфарыляванне цукроў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛЕСАРАЗВЯДЗЕ́ННЕ,
штучнае вырошчванне лесу. Робяць на забалочаных, малаўрадлівых глебах, пустках, непрыдатных с.-г. угоддзях, пры рэкультывацыі глеб. Садзейнічае павышэнню лясістасці, стварэнню водаахоўных лясоў, зялёных зон, лясных палос. Пасадка сеянцаў адбываецца з падрыхтоўкай (суцэльнае ворыва, частковая апрацоўка) і без падрыхтоўкі глебы. На вярховых і пераходных балотах глебу апрацоўваюць палосамі, якія чаргуюцца з дрэніруючымі барознамі; на нізінных балотах глебу апрацоўваюць канавакапальнікамі з адводам вады ў асушальныя каналы.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
де́ревов разн. знач. дрэ́ва, -ва ср.;
◊
за дере́вьями не ви́деть ле́сапогов. за дрэ́вамі не ба́чыць ле́су;
родосло́вное де́рево радасло́ўнае дрэ́ва.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
забра́тьсясов., в разн. знач. забра́цца;
забра́ться на верху́шку де́рева забра́цца на верхаві́ну дрэ́ва;
забра́ться в гу́щу ле́са забра́цца ў гушча́р ле́су.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Вы́ступ (БРС), ’участак лесу, поля, лугу, які ўразаецца ў іншы масіў’ (Яшк.). Рус.вы́ступ, укр.ви́ступ ’выступленне’, польск.występ, в.-луж.wustup, чэш.výstup ’тс’. Аддзеяслоўнае ўтварэнне ад выступіць (гл. ступіць).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
рыма́рня, ‑і, ж.
Рымарская майстэрня. Па разліках і планах новага брыгадзіра выйшла, што на рымарню не хопіць лесу.Грамовіч.У рымарні рамантаваў хамуты Масей Вухаед.Гаўрылкін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасячы́сяіпрасе́кчыся, ‑сячэцца; ‑сякуцца; пр. прасекся, ‑секлася; заг. прасячыся; зак.
Пракласці сабе дарогу, секучы што‑н. ці секучыся з кім‑н. Прасячыся праз гушчар лесу.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
узле́ссе, ‑я, н.
Край лесу. На Саўкавай гары.., на самым узлессі пушчы, была закончана пабудова лагера.Брыль.Выйшаў [я] на ўзлессе, прымасціўся на шырокім бярозавым пні.Ляўданскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Крыве́ч ’назва невялікага лесу’ (Сцяшк.). Да крывы (гл.). Невялікія дрэвы называюць крывымі. Словаўтваральна да *крывеча. Мадэль на ‑єна з агульным значэннем сукупнасці. Параўн. пусты — пустэча ’стары лес’ (Сцяцко, Афікс. наз., 102–103).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
лясны́
1. (якіўласцівылесу) Wald-, Forst-;
лясны́я бага́цці Wáldreichtum m -s, -tümer;
лясны́ піто́мнік Schónung f -en;
лясна́я спра́ва Fórstwesen n -s, Fórstfach n -(e)s;