прахарчава́цца, ‑чу́юся, ‑чу́ешся, ‑чу́ецца; зак.

Пракарміцца. [Сяргей:] — Ты магла спакойна перачакаць бяду дзе-небудзь у вёсцы, у добрай цёткі. Памагала б ёй і як-ніяк прахарчавалася б. Няхай. [Андрэй:] — У нас і ў саміх мала сена, не ведаем, як зіму прахарчуемся... Чарот.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

спершапача́тку, прысл.

1. Тое, што і спачатку (у 1 знач.). Часам плакаў .. [бацька] спершапачатку, забіўшыся дзе-небудзь у цёмны куточак і ўспамінаючы маці. Гарэцкі.

2. З самага пачатку, калісьці даўно. Ніхто ў Верамейках не ведаў, якая сіла спершапачатку ўтварыла гэты роў. Чыгрынаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

сяду́ра, ‑ы, ДМ ‑у, Т ‑ам, м.; ДМ ‑ы, Т ‑ай (‑аю), ж.

Абл. Нерухавы, пасіўны чалавек; маруда. Гэтае мясцовае слова «сядура», распаўсюджанае сярод насельніцтва Калінаўшчыны, Злобіч нярэдка ўжываў, калі гаварыў пра якога-небудзь чалавека-маруду. М. Ткачоў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Прыспасо́біць ’працаю нарыхтоўваць запас’; перан. ’зрабіць каму-небудзь што-небудзь дрэннае’ (Нас.), ’набыць; прыдбаць, прыстарацца’ (Бяльк.). Параўн. укр. приспособи́тися ’зрабіцца дагодлівым’, рус. приспосо́бить ’прыстасаваць, зрабіць прыдатным для чаго-небудзь’, польск. przysposobić, чэш. přizpůsobiti, славац. prisposobiť ’прыстасаваць, зрабіць прыдатным да чаго-небудзь’. Гл. спасо́біць. Гл. таксама Яшкін, Бел.-пол. ізал., 156.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

any​2 [ˈeni] adj.

1. ко́жны, любы́;

Any student knows this. Кожны студэнт ведае гэта;

Come any time (you like). Прыходзь у любы час.

2. (у адм. ск.) нія́кі;

There wasn’t any hope. Не было ніякай надзеі;

There is hardly any doubt. Няма ніякага сумнення;

not in any circumstances ні пры які́х абста́вінах

3. (у пыт. ск.) які́; які́-не́будзь;

Is there any news? Ёсць якія-небудзь навіны?

4. : Have you any children? У вас ёсць дзеці?;

He hasn’t any sisters. У яго няма сясцёр;

We haven’t any milk. У нас няма малака.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

In camera caritatis

Пад купалам павагі (г. зн. адзін на адзін з кім-небудзь).

Под сводом уважения (т. е. наедине с кем-либо).

бел. Адзін на адзін. 3 вока на вока. Сам-насам.

рус. С глазу на глаз. Один на один.

фр. Entre quatre yeux (Среди четырёх глаз).

англ. Between you and me and the door-post (Между нами и дверным косяком).

нем. Unter vier Augen (Под четырьмя глазами).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

абартава́ць

‘правесці (праводзіць) аборт (абартаваць каго-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. абарту́ю абарту́ем
2-я ас. абарту́еш абарту́еце
3-я ас. абарту́е абарту́юць
Прошлы час
м. абартава́ў абартава́лі
ж. абартава́ла
н. абартава́ла
Загадны лад
2-я ас. абарту́й абарту́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час абарту́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абартава́ць

‘правесці (праводзіць) аборт (абартаваць каго-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. абарту́ю абарту́ем
2-я ас. абарту́еш абарту́еце
3-я ас. абарту́е абарту́юць
Прошлы час
м. абартава́ў абартава́лі
ж. абартава́ла
н. абартава́ла
Загадны лад
2-я ас. абарту́й абарту́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час абартава́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абвалы́ндаць

‘прабадзяцца па ўсіх месцах (абвалындаць што-небудзь)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. абвалы́ндаю абвалы́ндаем
2-я ас. абвалы́ндаеш абвалы́ндаеце
3-я ас. абвалы́ндае абвалы́ндаюць
Прошлы час
м. абвалы́ндаў абвалы́ндалі
ж. абвалы́ндала
н. абвалы́ндала
Загадны лад
2-я ас. абвалы́ндай абвалы́ндайце
Дзеепрыслоўе
прош. час абвалы́ндаўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

абварга́ніць

‘зрабіць, прыгатаваць што-небудзь (звычайна спехам)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. абварга́ню абварга́нім
2-я ас. абварга́ніш абварга́ніце
3-я ас. абварга́ніць абварга́няць
Прошлы час
м. абварга́ніў абварга́нілі
ж. абварга́ніла
н. абварга́ніла
Загадны лад
2-я ас. абварга́нь абварга́ньце
Дзеепрыслоўе
прош. час абварга́ніўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)