ВАЛЬТЫЖЫРО́ЎКА (ад франц. voltiger пырхаць, лётаць),
1) від коннага спорту і коннага цырка. Складаецца з практыкаванняў на кані, які асядланы спец. вальтыжыровачным сядлом і бяжыць па крузе на кордзе (доўгай вяроўцы) рыссю ці галопам.
2) Від дынамічнай акрабатыкі (з перакідваннем партнёра) і гімнастыкі (пералёты з трапецыі на трапецыю). У цырку вальтыжыроўка на кані, акрабатычная і гімнастычная — самастойныя нумары.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
по́рскатьнесов., обл.
1.(от смеха) фы́ркаць, пы́рскаць;
2.(стремительно вспархивать)пы́рхаць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Пры́хаць (пры́хаты) ’фыркаць, чмыхаць’; ’чхаць, пырскаць’; ’выказваць незадаволенасць’ (Клім., ТС), пры́хнуць ’дзьмухнуць’ (ТС), драг.прэ́хатэ ’тс’ (Лучыц-Федарэц, вусн. паведамл.). Укр.при́хати, пи́рхати ’пырхаць; кашляць’. З пы́рхаць (гл.) у выніку метатэзы ы і р.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
snort[snɔ:t]v.
1. (at) фы́ркаць; пы́рхаць;
snort at smth. with disgust фы́ркаць на што-н. з агі́даю
2. ню́хаць нарко́тыкі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Пу́рхаць ’пырскаць вадой з рота’ (навагр., З нар. сл.), ’бурчаць, лаяцца’ (Юрч.), укр.пу́рхати ’пырхаць’, рус.пу́рхать ’тс’, пу́рхаться ’пялёскацца (у вадзе, снезе, пыле і пад.)’. Гукапераймальнага паходжання, параўн. рус.смал.пурх! ’пырх!’, укр.пурх! ’тс’, гл. пы́рхаць. Паводле Варбат (Балто-слав. этнояз. отнош., 7), рэфлекс -ur на месцы ‑ъr‑, параўн. рус.порха́ть ’пырхаць’, чэш.prchati ’пырскаць’ — фанетычная анамалія, узнікшая пад уплывам балтыйскіх моў, параўн. літ.pur̃kšti ’марасіць’, што, улічыўшы імітацыйны характар слова, неабавязкова.
пы́рхнуцьIIсов., однокр., прям., перен. фы́ркнуть; см.пы́рхаць II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Пта́шыць ’карпатліва збіраць, назапашваць’ (тураў., Выг.). Дэрыват ад птах (гл.). Параўн. рус.пташить, але з супрацьлеглым значэннем ’пырхаць; весці легкадумнае жыццё’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
фы́ркатьнесов.
1.(с шумом выпускать воздух из ноздрей)пы́рхаць, фы́ркаць; чмы́хаць;
2.(смеяться, усмехаться, производя звук носом, губами) разг. фы́ркаць, пы́рхаць;
3.(выпускать с шумом воздух, пар, газ) пы́хкаць, фы́ркаць;