*Патрандэля, пін.потрондэля ’балбатуха’ (Сл. Брэс.). Параўн. чэш.trandati ’разбалабоніць’, якое ўтворана пры дапамозе суфікса ‑nd‑ati ад *tratanti — яму адпавядае рус.тараторить < прасл.tor‑tor; параўн. літ.tarti ’прамаўляць’, ’гаварыць’, хецк.tar- ’гаварыць’ (Махэк₂, 649). Потрондэля — экспрасіўнае слова, як і драг.тарандоха ’балбатуха’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
monologować
незак.
1.прамаўляць маналогі;
2. разважаць (гаварыць) з самім сабою
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
speak
[spi:k]
v.i. spoke, spoken
1) гавары́ць
2) выступа́ць з прамо́вай, прамаўля́ць
Who is going to speak at the meeting? — Хто бу́дзе прамаўля́ць на схо́дзе?
3) гавары́ць, размаўля́ць
Do you speak French? — Ці ты гаво́рыш па-францу́ску?
•
- so to speak
- speak for
- speak of
- speak up
- speak out
- speak well for
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ambona
ambon|a
ж. амбон, амвон, казальніца;
głosić kazanie z ~y — прамаўляць казанне з амбона
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
discourse
1.[ˈdɪskɔrs]
n.
1) размо́ва f., дакла́д -у m.
2) разважа́ньне n.
3) Philos. дыску́рс -у m.
2.[dɪsˈkɔrs]
v.
1) прамаўля́ць, выклада́ць (ду́мкі)
2) размаўля́ць, гавары́ць, разважа́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
prawić
незак.жарт. казаць; прамаўляць;
prawić komplementy — казаць кампліменты;
prawić komu kazania (morały) — чытаць каму маралі
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Пустава́ць (пуставаць) ’быць пустым’: пуня пустуець (Нас., ТСБМ, Шат.), ’гультаяваць, рабіць бескарысную справу’ (Нас.), пустава́ць ’быць незанятым’ (Варл.), пустова́ць ’быць незасеяным (пра поле)’ (Выг.), ’быць пустым, нявыкарыстаным, бязлюдным’ (ТС), укр.пусто́вати ’паводзіць сябе несур’ёзна, гарэзнічаць’, рус.пустова́ть ’не працаваць; распуснічаць’, польск.pustować ’стаяць пустым; жыць легкадумна, распусна; сваволіць’. Да пусты́ ’незаняты; непатрэбны’, з якога выводзяцца ўсе астатнія значэнні; для польск.pustować ’жыць легкадумна, распусна; сваволіць’. Банькоўскі (2, 966) дапускае зыходную форму *pusto(to)wać (ад pustóta ’легкадумнасць, свавольнасць’, гл. пусто́та ’тс’). Пра старажытнасць значэння ’быць (стаць) незанятым, бязлюдным’ сведчыць балг.пусто́свам ’праклінаць, прамаўляць кляцьбу Да опустее! Пусто да стане! і пад.’ (параўн. Тодараў, Studia Etym. Brun., 1, 124).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
sermon
[ˈsɜ:rmən]
n.
1) ка́зань, про́паведзь, наву́ка f. (рэлігі́йная)
to preach a sermon — прамаўля́ць ка́зань
2) павуча́ньне, настаўле́ньне n.
After the guests left, the boy got a sermon on table manners — Калі го́сьці пайшлі́, хлапе́ц вы́слухаў павучэ́ньне, як трыма́цца за стало́м
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
toast, ~u
м. тост;
wznosić toast na cześć kogo — гаварыць (падымаць) тост у гонар каго;
wygłaszać ~y — гаварыць (прамаўляць) тосты;
toast za zdrowie gości — тост за здароўе гасцей
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
rédenvt, vi гавары́ць, гу́тарыць, размаўля́ць, прамаўля́ць;
wie ein Buch ~, wie gedrúckt ~ гавары́ць як па-пі́санаму;
er lässt mit sich ~ ён згаво́рлівы;
du hast gut ~! табе́ лёгка каза́ць!;
ins Gewíssen ~ крана́ць сумле́нне, саро́міць;
von sich ~ máchen звярта́ць на сябе́ ўвагу
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)