Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
verschénkenIvt (раз)дары́ць, падары́ць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Вінадар (паэт.) ’той, хто дорыць віно’ (КТС, Р. Барадулін). Новаўтворанае складанае слова. Да віно і дарыць (гл.). Параўн. ст.-рус.винодати ’дарэнне віна’ (XII ст.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
прэзе́нт
(фр. présent, ад лац. praesentare = дарыць)
падарунак, гасцінец.
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
gift
[gɪft]1.
n.
1) падару́нак -ка m., дар -у m.
2) здо́льнасьць f., та́лент -у m., дар -у m.
a gift of painting — здо́льнасьць малява́ць
2.
v.t.
1) дары́ць; дарава́ць
2) дары́ць, абдо́рваць (напр. малады́х)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
О́ТЧЫЧЫ,
1) катэгорыя сялян у ВКЛ у 15—18 ст.; адна з асноўных паводле характару асабістай залежнасці ад феадалаў. 0. не мелі права пераходу ад аднаго феадала да другога і таму называліся яшчэ людзі «непахожыя» або «отчизные» людзі, г. зн. атрыманыя феадаламі ў спадчыну. У О. ператвараліся таксама людзі «пахожыя» і іх нашчадкі, якія пратэрмінавалі («заседали») 10-гадовы тэрмін даўнасці і не маглі заплаціць за выхад. Прыгоннае права феадалаў на О. заканадаўча аформлена прывілеем 1447, Статутамі ВКЛ 1529, 1566, 1588. Феадалы маглі О. перадаваць у спадчыну, дарыць, закладваць і прадаваць з зямлёю і без зямлі.
2) Назва ў 15—16 ст. сялян і феадалаў ВКЛ, якія атрымлівалі ў спадчыну зямлю або маёнтак бацькі («отчину»).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Перапіва́ць (пырыпыва́ты, пырыпыва́тэ) ’дарыць маладым (на вяселлі)’ (кам., драг., ЖНС), сюды ж мазыр.перапойнік ’той, хто ўручае маладым падарунак’ (Шн. 3). Укр.перепива́ти ’на вяселлі: выпіваючы келішак (гарэлкі), дарыць што-небудзь маладым’, ’выпіваць, жадаючы шчасця’. З польск.przepić ’тс’. Як і серб.-харв.прѐпити ’абпаіць’, ’перапіць (гарэлкі), выпіць яе вельмі многа’, макед.препие, балг.препия ’тс’, славен.prepiti ’прамарнатравіць, прапіваючы’, бел.перапі́ць ’справіць заручыны’ (Нар. Гом.), рус.перепива́ть — вясельны абрад: ’перапіваць ялаўку’ маюць іншую семантыку (гл. СРНГ, 26, 186). Да пера- і піць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Да́рма́ ’дарма’ (БРС, Шат.). Рус.дармо́, дарма́, дармя́, укр.да́рма́, да́рмо, польск.darmo, чэш.darmo, славен.dármo ’тс’ і г. д. Прасл.*darьmo (утварэнне ад *dariti ’дарыць’). Гл. Трубачоў, Эт. сл., 4, 192–193.