Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
zoom2[zu:m]v.
1.гудзе́ць
2. рэ́зка падніма́цца, імклі́ва ўзлята́ць;
Prices zoomed up. Цэны павысіліся.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
гудзе́нне, ‑я, н.
Дзеяннепаводлезнач.дзеясл. гусці і гудзець, а таксама гукі гэтага дзеяння. Рыгор адхіліўся ад акна; разам з гэтым змоўкла гудзенне аэраплана.Гартны.Раптам да вёскі пачалі далятаць нейкія нячутныя дагэтуль гукі, — ні то гудзенне жука, ні то малатарні.Чарот.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Свіры́ць ‘ледзь-ледзь гарэць’ (Мат. Гом.), свірэ́ць ‘цьмяна гарэць’ (Сл. ПЗБ). Сюды ж свіру́шка ‘газоўка’ (чэрв., рагач., ЛА, 4). Параўн. рус.наўг.свири́ть ‘прасочвацца (пра ваду)’. Відаць, імітатыў на базе прасл.*svirati, *sviriti ‘свісцець, гудзець’, параўн. стараж.-рус.свирати, свирити ‘іграць на дудцы’, серб.-харв.сви́рати, сви́рити ‘гудзець, іграць на дудцы, скрыпцы’, славен.svírati ‘тс’, svíriti ‘гудзець, свісцець’, балг.сви́ря ‘іграць на музычным інструменце; гудзець, выдаваць гук; свісцець’, макед.свири ‘іграць (на музычным інструменце); гудзець, свісцець; стракатаць (пра цвыркуна)’, ст.-слав.свирати ‘іграць на дудцы’. Роднаснае ст.-ісл.svarra ‘бушаваць, свісцець’, ням.surren, schwirren ‘гудзець, свісцець’, ст.-інд.svárati ‘гучаць’, лац.susurrāre ‘шыпець, шаптаць; гудзець’ (Фасмер, 3, 579; Сной₂, 716). Зыходная семантыка захавалася ў свіро́ла ‘свістулька (самаробная)’ (Мат. Гом.), параўн. макед.дыял.свиро́л ‘жалейка, дудка’; сьвірэ́ц ‘музыка, што іграе на дзвюх дудках, звязаных разам’ (Ласт.), параўн. балг.свире́ц ‘музыкант на народных інструментах’, серб.сви́рац ‘музыка, што іграе на дудзе’ < прасл.*svirьcь (насуперак БЕР, 6, 554, не толькі паўднёваславянскі дыялектызм). Спецыфічная семантыка ‘цьмяна гарэць’ грунтуецца на гукавым суправаджэнні такога гарэння (шыпенні, гудзенні і пад.). Гл. таксама свірчэць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
НАРО́ДНАЯ ЭТЫМАЛО́ГІЯ,
пераасэнсаванне семантычна незразумелых слоў пры дапамозе іх збліжэння са знешне падобнымі, але інш. паходжання словамі роднай мовы. Напр., бел. дыялектнае «лавец» — ражончык, завостраны дубчык, на які чапляюць сала, калі смажаць яго на агні, — атаясамліваецца з «лавіць», хоць яно паходзіць з «ламец», «ламіна»; дзіцячае слова «гудзільнік» («будзільнік») — з «гудзець»; «мазелін» («вазелін») — з «мазаць». На Н.э. пабудаваны шматлікія легенды пра паходжанне бел. рэчак, азёр і населеных пунктаў. Напр., назва «Гомель» нібыта паходзіць ад слоў «го! мель!», якія крычаў чалавек на беразе р. Сож, папярэджваючы пра мель. Упершыню тэрмін «Н.э.» ўвёў Э.Фёрстэман (1852). Некаторыя мовазнаўцы ўжывалі інш. тэрміны: наіўная (несапраўдная) этымалогія, лексічная (лексічна-семантычная) асіміляцыя, паранімічная атракцыя, этымалагічная рэінтэрпрэтацыя.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
whirr
[hwɜ:r]1.
v.i.
гудзе́ць
2.
n.
гудзе́ньне n., гуд -у m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
húpenvi дава́ць гудо́к, гудзе́ць, сігна́ліць;
ein Áuto hupt аўтамашы́на сігна́ліць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
toot
[tu:t]1.
n.
сьвісто́к, гудо́к -ка́m.
2.
v.i.
гудзе́ць, трубі́ць; сьвіста́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
КАВАЛЕ́РАВА (Вера Ільінічна) (н. 13.7.1951, Мінск),
бел. актрыса. Засл. арт. Беларусі (1991). Займалася ў дзіцячай тэатр. студыі пры Рэсп. студыі тэлебачання (1959—69). З 1970 працуе ў Т-ры юнага гледача Беларусі (у 1978—84 у Львоўскім драм. т-ры). Актрыса на ролі травесці. Яе спецыфічная тэхніка выканання роляў казачных персанажаў выразна падкрэслівае іх характарнасць: Чыпаліна («Чыпаліна і яго сябры» паводле Дж.Радары), Ліс («Рыгорка — ясная зорка» А.Вярцінскага) і інш. Выканаўца, здольная і на глыбокае пранікненне ва ўнутр. свет вобразаў: Элен і Гітэль Моска («Стваральніца цуду» і «Двое на арэлях» У.Гіпсана). Лепшыя ролі вылучаюцца раскрыццём душэўнага стану персанажаў, тэмпераментнасцю, узрушанасцю пачуццяў: Міколка («Міколка-паравоз» паводле М.Лынькова), Кацярынка, Зоська («Чаму ж мне не пець, чаму ж не гудзець» паводле Я.Купалы і М.Чарота), Ларыса («Чатыры кроплі» В.Розава) і інш.