Кульду́к ’абцас’ (Мат. Маг.). Запазычанне з літ.kuldiikas ’драўляны абутак’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
касячо́к1, ‑чка, м.
Памянш.-ласк.да касяк 1. // Невялікая металічная набойка на абцас. Падбіваць касячкі.
касячо́к2, ‑чка, м.
Памянш.-ласк.да касяк 2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Камлу́к1 ’дужка ў плеценым посудзе (кашалі), у баране’ (Сцяш.; зэльв., Сцяц.; навагр., свісл., Шатал.), свісл.камлучок ’тс’ (Сл. паўн.-зах.) — у выніку распадабнення б да каблук (гл.).
Камлу́к2 ’абцас’ (паст.). З рус.каблук ’абцас’ (Сл. паўн.-зах., 2. 390),
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
«ГАЛУБЕ́Ц»,
«Голуб», бел. народны танец. Блізкі да рус. і ўкр. узораў з такой самай назвай. Муз. памер . Тэмп жвавы. Выконваецца парамі, з характэрным рухам «галубец» (удар абцаса аб абцас з падскокам). У старадаўнім варыянце танца хлопец і дзяўчына імправізавалі ўзаемаадносіны галубоў: партнёрка плыла павай, партнёр увіваўся каля яе.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Schúhabsatzm -(e)s, -sätze каблу́к, абца́с
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
скрыві́ць
1. krümmen vt, bíegen*vt;
2. (абцас) ábtreten*vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ша́ркаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1.чым і без дап. Утвараць шорах, шум трэннем, закранаць што-н. з шумам.
Ш. мянташкай па касе.
Шабля шаркала аб падлогу.
2. са словам «нагой» або без яго. Прыстаўляць адну нагу да другой, стукаючы абцасам аб абцас (пры паклоне, вітанні і пад.).
|| аднакр.ша́ркнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| наз.ша́рканне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
obcas
м.абцас;
na wysokim ~ie — на высокіх абцасах
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
набо́йка, ‑і, ДМ ‑бойцы; Рмн. ‑боек; ж.
1. Ніжні слой абцаса. Рызінавыя набойкі.
2. Металічная пласцінка, якая набіваецца на абцас і насок абутку. Выйшла [жанчына] у пярэдні пакой, прынесла чаравікі. Нямецкія, салдацкія. З жалезнымі набойкамі на насках і абцасах.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
«О́ЙРА»,
«Войра», «Какетка», гарадскі бытавы (бальны) танец. Муз. памер 2/4. Тэмп умерана хуткі. На Беларусі вядомы з канца 19 ст. напачатку ў гарадах, потым і ў вёсках, дзе зазнаў прыкметны ўплыў нар. харэаграфіі. Выконваецца па крузе любой колькасцю пар. Складаецца з блока рухаў, які паўтараецца некалькі разоў: простыя і пераменныя крокі з прытупам, сінхроннае выцягванне нагі на «насок-абцас», плясканне ў далоні, заглядванне ў твар партнёру і інш. Часта выканаўцы падахвочваюць сябе воклічамі «Ой-ра!» (адсюль назва). Суправаджаецца прыпеўкамі тыпу: «Што за танец ойра, ойра! // Да чаго ж ты стройна, стройна...». Існуюць парныя і сольныя варыянты танца.
Падобны танец вядомы ў цэнтр. Расіі і Сібіры, у Башкортастане.