чыта́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. і
2. Ведаць, разумець, разбірацца ў якіх‑н. абазначэннях, знаках.
3.
4. Пераказваць які‑н. тэкст напамяць, дэкламаваць.
5. Паведамляць у вуснай форме змест чаго‑н., якія‑н. звесткі.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шуме́ць 1, ‑млю, ‑міш, ‑міць;
1. Утвараць, рабіць шум 1 (у 1 знач.).
2.
3. Лаяцца, сварыцца, крычаць; гучна, адкрыта выражаць сваю незадаволенасць.
4.
шуме́ць 2, ‑міць;
Узнімацца пенай; пеніцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
wóllen II
1) хаце́ць, жада́ць, збіра́цца;
er will ён хо́ча, ён збіра́ецца;
ich hábe es tun ~ я хаце́ў гэ́та зрабі́ць;
ob man will óder nicht во́ляй-няво́ляй;
hier ist nichts zu ~ тут нічо́га не даб’е́шся;
er wólle sofórt zu mir kómmen! няха́й ён за́раз жа пры́йдзе да мяне́!
2):
es will régnen збіра́ецца (на) дождж;
méine Béine ~ nicht mehr мае́ но́гі адка́зваюцца служы́ць;
das will überlégt sein аб гэ́тым
es will mir nicht éinleuchten я не магу́ зразуме́ць;
dem sei, wie ihm wólle няха́й бу́дзе, як бу́дзе
3) (
wir ~ séhen паглядзі́м
4) (выражае запрашэнне, мяккі загад);
~ wir géhen! дава́й(це) по́йдзем!, хадзе́м!;
~ Sie mir bítte hélfen
5) (выражае катэгарычны загад);
willst du ántworten! за́раз жа адка́звай!
6) (выражае катэгарычнае сцвярджэнне);
er will es nicht getán háben ён ка́жа [сцвярджа́е], што ён гэ́тага не рабі́ў
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
до́бры, ‑ая, ‑ае; дабёр, дабра.
1. Чулы да людзей; спагадлівы, сардэчны.
2. Заснаваны на жаданні дабра, прыхільнасці да людзей.
3. Які прадказвае ўдачу, прыносіць радасць; шчаслівы, прыемны.
4. Такі, якім павінен быць; з дадатнымі якасцямі або ўласцівасцямі;
5. Умелы, старанны ў рабоце; здольны, дбайны.
6.
7. Звязаны ўзаемнай сімпатыяй з кім‑н., блізкі.
8. Чысты, слаўны, не зганьбаваны.
9.
10.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пасадзі́ць, ‑саджу, ‑садзіш, ‑садзіць;
1. Памагчы каму‑н. сесці.
2. Усадзіць у зямлю, засыпаць зямлёй насенне, карэнне расліны, саджанца для далейшага росту.
3. Паставіць у гарачую печ пячыся.
4. Скіраваўшы да зямлі, прымусіць сесці, прызямліць (пра самалёт і пад.).
5.
6. Прымусіць чым‑н. займацца, што‑н. рабіць (звычайна седзячы).
7.
8.
9. Памясціць дзе‑н., у сярэдзіну чаго‑н.; размясціць (жывёл, пчол, рыб і пад.) у спецыяльным памяшканні.
10.
11. Затупіць; прывесці ў нягоднасць, сапсаваць.
12.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
галава́, ‑ы́;
1. Верхняя частка цела чалавека, верхняя або пярэдняя частка цела жывёліны, якая заключае ў сабе мозг.
2.
3.
4.
5.
6. Харчовы прадукт у выглядзе шара або конуса.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адкры́цца, ‑крыюся, ‑крыешся, ‑крыецца;
1. Аказацца адкрытым, адчыніцца.
2. Паказацца, паўстаць перад вачамі.
3.
4. Расказаць пра сябе адкрыта, шчыра; прызнацца ў чым‑н.
5. Пачаць сваё існаванне, дзейнасць (пра ўстанову, прадпрыемства і пад.).
6. Перастаць зажываць, гаіцца; прарваць (пра рану).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ляце́ць, лячу, ляціш, ляціць; ляцім, леціце;
1. Перамяшчацца, рухацца ў паветры пры дапамозе крылаў.
2.
3.
4.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мой, майго́,
1. Які мае адносіны да мяне, належыць мне.
2. Які належыць мне па сваяцкіх, сяброўскіх і пад. адносінах.
3. Уласцівы мне; такі, як у мяне.
4. Той, пра каго ідзе размова (з пункту погляду аўтара).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́даць, ‑дам, ‑дасі, ‑дасць; ‑дадзім, ‑дасце, ‑дадуць;
1. Даць што‑н. з запасаў, адпусціць са сховішча для пастаяннага ці часовага карыстання.
2. Здабыць, зрабіць, вырабіць.
3.
4. Выпусціць з друку, надрукаваць.
5. Прыняць, абвясціць.
6. Раскрыць, зрабіць вядомым што‑н. сакрэтнае, тайнае; удаць.
7. Назваць каго‑, што‑н. не тым, кім, чым яны з’яўляюцца.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)