адысці́, адыду, адыдзеш, адыдзе;
1. Пакінуць ранейшае месца; ідучы, аддаліцца ад каго‑, чаго‑н.
2.
3. Адстаць, аддзяліцца, перастаць шчыльна прылягаць да чаго‑н.
4. Дайсці да звычайнага, нармальнага стану; перастаць хварэць, адчуваць недамаганне.
5. Перайсці ва ўласнасць каго‑н. другога.
6. Закончыцца, мінуць.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пе́ршы, ‑ая, ‑ае.
1.
2.
3. Які з’явіўся крыніцай або аб’ектам дзеяння раней за іншых.
4. Які з’яўляецца, здараецца, адбываецца ў самым пачатку чаго‑н.; першапачатковы.
5. Які раней не існаваў, не ўзнікаў.
6. Які пераўзыходзіць у якіх‑н. адносінах усіх іншых.
7. Перадавы, вядучы.
8. Які выконвае асноўную партыю ў аркестры, хоры і пад.
9.
10. У граматыцы — які ўказвае, што суб’ектам дзеяння з’яўляецца сам гаворачы.
11.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хлеб, ‑а,
1.
2. Зерне, якое мелецца на муку для выпякання хлеба.
3. Зерневыя
4.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ГВАТЭМА́ЛА (Guatemala),
Дзяржаўны лад. Гватэмала — рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя 1985 (набыла сілу ў 1986). Кіраўнік дзяржавы і ўрада — прэзідэнт, якога выбірае насельніцтва на 5 гадоў. Вышэйшы
Прырода. ⅔ плошчы Гватэмалы займае нагор’е
Насельніцтва. Карэннае насельніцтва — індзейцы моўнай групы майя складаюць 44%, падзяляюцца на 22 народы і плямёны.
Гісторыя. Гватэмала — радзіма
Гаспадарка. Гватэмала — адсталая
Н.А.Сцепанюга (прырода, гаспадарка), В.У.Адзярыха (гісторыя).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ДЭКАРАТЫ́ЎНА-ПРЫКЛАДНО́Е МАСТА́ЦТВА,
творчасць па стварэнні
Д.-п.м. ўзнікла на ранняй стадыі развіцця грамадства і на працягу стагоддзяў было адной з важных галін
На
Літ.:
Чекалов А.К. Основы понимания декоративно-прикладного искусства.
Моран А. История декоративно-прикладного искусства от древнейших времен до наших дней:
Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва Беларусі XII—XVIII стст.: [Альбом].
Сахута Е.М., Говор В.А. Художественные ремесла и промыслы Белоруссии.
Я.М.Сахута.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пасадзі́ць, ‑саджу, ‑садзіш, ‑садзіць;
1. Памагчы каму‑н. сесці.
2. Усадзіць у зямлю, засыпаць зямлёй насенне, карэнне
3. Паставіць у гарачую печ пячыся.
4. Скіраваўшы да зямлі, прымусіць сесці, прызямліць (пра самалёт і пад.).
5.
6. Прымусіць чым‑н. займацца, што‑н. рабіць (звычайна седзячы).
7.
8.
9. Памясціць дзе‑н., у сярэдзіну чаго‑н.; размясціць (жывёл, пчол, рыб і пад.) у спецыяльным памяшканні.
10.
11. Затупіць; прывесці ў нягоднасць, сапсаваць.
12.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скі́нуць, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Кінуць уніз адкуль‑н., з чаго‑н.; вымусіць упасці з чаго‑н.
2. З боем адцясніць, выбіць з занятай пазіцыі.
3. Звергнуць, пазбавіць улады; вызваліцца ад чыйго‑н. панавання.
4. Зняць з сябе (вопратку, абутак і пад.).
5.
6.
7.
8.
9.
10. У гідратэхніцы — адвесці ваду з якога‑н. вадаёма.
11. Зрабіць скідку (у 4 знач.).
12. Сабраць грошы на якую‑н. агульную справу; скласціся.
13. У картачнай гульні — пакласці меншую карту ў адказ на карту партнёра.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЗЯМЛЯ́ (ад агульнаслав. зем — падлога, ніз),
трэцяя ад Сонца планета Сонечнай сістэмы. Астранамічны знак ♁ або 
. Абарачаецца вакол Сонца па эліптычнай арбіце, блізкай да кругавой (з эксцэнтрысітэтам 0,017) з сярэдняй скорасцю каля 30
Над акіянамі ўзвышаюцца асобныя масівы сушы, якія ўздымаюцца ў сярэднім на
Вобласць актыўнага жыцця ўтварае асобную абалонку З. — біясферу, склад, будова і
Літ.:
Мильков Ф.Н. Общее землеведение.
В.П.Якушка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
come
1. прыхо́дзіць, прыязджа́ць
2. ісці́, е́хаць;
come! пайшлі́!;
3. набліжа́цца, падыхо́дзіць;
come nearer! падыдзі́ бліжэ́й!
4. дахо́дзіць, дасяга́ць;
come of age дасягну́ць ста́лага ўзро́сту;
come to power прыйсці́ да ўла́ды
5. надыхо́дзіць, настава́ць, набліжа́цца;
come to an end ско́нчыцца;
come to know спазна́ць;
come to nothing зве́сціся на нішто́;
things to come бу́дучае, бу́дучыня;
in years to come у бу́дучым;
6. станаві́цца;
come undone расшпі́львацца, развя́звацца
7. здара́цца, адбыва́цца;
come true збыва́цца, спра́ўджвацца;
come what may а ўжо́ ж што бу́дзе; няха́й бу́дзе, што бу́дзе; што бу́дзе, то́е бу́дзе;
no harm will come to you нічо́га дрэ́ннага з табо́ю не зда́рыцца; табе́ нічо́га не пагража́е
8. з’яўля́цца, узніка́ць;
9. пахо́дзіць, браць пача́так;
♦
come and go прыхо́дзіць і адыхо́дзіць, хадзі́ць сюды́ і туды́
come about
come across
1. стаць зразуме́лым, прані́кнуць у свядо́масць
2. напатка́ць, натра́піць
come along
1. з’яўля́цца
2. ісці́ ра́зам з кім
3. паляпша́цца
come apart
come аround
come back
1. успаміна́цца
2. вярта́цца
♦
come back as wise as one went пайсці́ ні з чым
come by
1. атрыма́ць, набы́ць, нажы́ць што
2. захо́дзіць куды́
come down
1. па́даць, валі́цца; спада́ць
2. разбура́цца
3. змянша́цца, зніжа́цца
4. перахо́дзіць па трады́цыі
come forward
1. вы́йсці ўпе́рад
2. прапанава́ць свае́ паслу́гі, адгукну́цца
3. паступа́ць у про́даж
come in
1. прыхо́дзіць, прыбыва́ць
2. увахо́дзіць
come off
1. адшпі́львацца; зніма́цца, здыма́цца
2. адрыва́цца (пра гузік, дзвярную ручку
3. сыхо́дзіць, схо́дзіць, зніка́ць (пра пляму); выпада́ць (пра валасы, зубы)
come on
come out
1. з’яўля́цца, паяўля́цца; прыхо́дзіць
2. выхо́дзіць (з друку)
3. выяўля́цца, станаві́цца вядо́мым (пра навіны, праўду
4. страйкава́ць, бастава́ць
come over
1. (to) прые́хаць здалёк; зайсці́ ненадо́ўга
2. авало́дваць, ахо́пліваць; уздзе́йнічаць, уплыва́ць, рабі́ць уплы́ў;
come round
1. захо́дзіць
2. апрыто́мнець, ачуня́ць
come through
1. праніка́ць, прахо́дзіць наскро́зь, прасо́чвацца
2. паспяхо́ва спраўля́цца
come to
come together
come up
1. узыхо́дзіць, прараста́ць (пра
2. устава́ць, узыхо́дзіць (пра сонца)
3. здара́цца; з’яўля́цца, паяўля́цца
4. узніка́ць
5. (with) наганя́ць, зраўно́ўвацца
6. (to) падыхо́дзіць; дахо́дзіць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
вы́йсці, выйду, выйдзеш, выйдзе;
1. Пайсці адкуль‑н., пакінуць межы чаго‑н.
2.
3. Прыйсці куды‑н., з’явіцца, апынуцца дзе‑н.; паказацца.
4.
5.
6. Зрасходавацца, кончыцца.
7.
8. Атрымацца, удацца.
9. Пра паходжанне каго‑н.
10. Здарыцца, нечакана адбыцца ў выніку чаго‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)