магчы́, магу́, мо́жаш, мо́жа; мог, магла́, -ло́; незак., з інф.
1. Быць у стане, мець магчымасць (рабіць што-н.).
М. працаваць.
2. Мець права, абавязак.
Не можам атэставаць.
3. Абазначае верагоднасць, магчымасць якога-н. дзеяння.
Можа паказацца.
◊
Не магчы (не ўмець) звязаць двух слоў (разм., неадабр.) — пра няўменне прыгожа, звязна гаварыць, выказваць свае думкі.
Не можа быць! — вокліч, які выказвае недавер, сумненне, здзіўленне і пад.
Не можа быць (і) гаворкі — нельга нават і гаварыць аб выкананні, здзяйсненні чаго-н.
|| зак. змагчы́, змагу́, змо́жаш, змо́жа; змог, змагла́, -ло́; змажы́.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кульга́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак.
1. Хадзіць чыкільгаючы, нясмела ступаючы на карацейшую ці балючую нагу.
2. Быць кульгавым, мець карацейшую ці балючую нагу.
3. перан. Мець недахопы, быць у нездавальняючым стане (разм.).
У яго арфаграфія кульгае.
◊
Кульгаць на абедзве нагі (разм., неадабр.) — мець многа прабелаў (пра чые-н. веды, пра якую-н. справу, работу).
|| наз. кульга́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раздаро́жжа, -а, н.
Месца, дзе сходзяцца і разыходзяцца дарогі, ростань.
◊
На раздарожжы — у стане сумнення, роздуму, хістання, у нерашучасці (быць, стаяць, знаходзіцца і пад.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пасме́шышча, -а, н.
1. Той, з каго (або тое, з чаго) смяюцца, кпяць.
Быць усеагульным пасмешышчам.
2. Здзек, асмяянне.
Выставіць каго-н. на п.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
саўдзе́льнічаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
Сумесна ўдзельнічаць з кім-н. у чым-н., быць саўдзельнікам чаго-н. (часцей пра нядобрую справу, нешта несамавітае, непрыстойнае).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
склада́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак.
1. гл. скласці.
2. Быць састаўной часткай чаго-н.; утвараць сабой што-н.
Большую частку праграмы складалі народныя песні.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ная́ўнасць, -і, ж.
1. Прысутнасць, існаванне.
Быць у наяўнасці.
2. Фактычная колькасць чаго-н. у дадзены момант (пра грошы, тавары і пад.).
Касавая н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́глянцавацца, ‑цуецца; зак.
Стаць, быць выглянцаваным.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дамінава́ць, даміні́раваць
(лац. dominari)
1) пераважаць, панаваць, быць асноўным;
2) узвышацца над навакольнай мясцовасцю.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
караву́л
(цюрк. karaul)
1) узброеная варта (паставіць к.);
2) нясенне варты (быць у каравуле).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)