1. Кустовая вечназялёная расліна сямейства міртавых.
2. Плод гэтай расліны з моцным пахам, які напамінае пах суніц, ананаса.
[Ісп. Feijoa.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хло́рны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да хлору. Хлорны пах.// Які мае ў сабе хлор. Хлорная кіслага. Хлорная вапна.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
часно́чны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да часнаку, уласцівы яму. Часночны пах. Часночная галоўка.// Прыгатаваны з часнаку. Часночная прыправа.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ване́ць ’смярдзець’ (Бяльк.). Да вонь < прасл.*oni̯a; гук в у пачатку слова пад уплывам веяць (Мейе, JF, 5, 333) або прасл.*vǫx‑ (БЕР, 1, 176). Рус.вонь ’смурод’, ст.-рус.воня ’пах, водар’, укр.вонь, польск.woń, в.-луж.wóń, wónje, н.-луж.woń, чэш.vůně, славац.vôňa ’тс’, балг.воня́ ’смурод’, серб.-харв.вȍњ, во̀ња ’пах’, славен.vónja ’тс’, ц.-слав.вонꙗ ’водар, пах’. І.‑е. паралелі: лац.animus ’дух’, ст.-інд.anaḥ ’подых’, грэч.άνεμος ’вецер’, гоц.us‑anan ’выдыхаць’ (Праабражэнскі, 1, 95–96; Фасмер, 1, 349; Шанскі, 1, В, 158–159; БЕР, 1, 176; Брукнер, 630; Махэк₂, 704).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
расцячы́ся, 1 і 2 ас. не ўжыв., -чэ́цца; расцёкся, -цякла́ся, -ло́ся;
1. Пацячы ў розных кірунках па якой-н. паверхні.
Вада расцяклася па падлозе.
2.перан. Распаўсюдзіцца дзе-н., па чым-н.
Па целе расцяклася цеплыня.
Расцёкся пах свежага хлеба.
|| незак.расцяка́цца, -а́ецца.
|| наз.расцяка́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
На́псінь ’дрэва, пасінеўшае ці пачарнеўшае ад вільгаці’ (Нас.), напеніць ’пасінець ад вільгаці, макраты’ (Нас.). Гл. псініць ’намакаць да гніення, прымаць сіні колер (пра дрэва)’, паводле Насовіча (Нас., 316), да пасінець; хутчэй да псінь ’непрыемны пах; гніль’: Гето дерево псинь (Нас.), параўн. псіна ’сабачае мяса; дрэнны пах’; параўн. сапсёлы ’састарэлы, слабы’, усё да пёс1 магчыма народнаэтымалагічнае збліжэнне з сіні, сінець.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АКТА́Н,
насычаны вуглевадарод нармальнай будовы, CH3(-CH2)6-CH3. Бясколерная вадкасць, мае спецыфічны пах, tкіп 125,6 °C, шчыльн. 0,702∙103кг/м³, не раствараецца ў вадзе, раствараецца ў спіртах, ацэтоне, эфіры. Актанавы лік 17—19. У пэўных умовах ператвараецца ў араматычныя вуглевадароды (о-ксілол, этылбензол і інш.), што выкарыстоўваюцца ў працэсах каталітычнага рыформінгу.
Атрымліваюць рэктыфікацыяй бензінавых фракцый нафты і сінт. бензінаў. Мае 17 ізамераў, 2 з іх (трыметылпентан і тэтраметылбутан) з высокім актанавым лікам (97—105) — кампаненты маторнага паліва.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАХУЧАКАЛАСНІ́К (Anthoxanthum),
род кветкавых раслін сям, метлюжковых. Каля 20 відаў. Пашыраны ў Еўразіі і Афрыцы (як заноснае — на ўсіх кантынентах). На Беларусі 1 від — П. духмяны, або пахучы каласок (Aodoratum). Трапляецца ў лясах, хмызняках, на лугах.
П. духмяны — шматгадовая травяністая расліна. выш. да 50 см. Утварае дзярнінкі. Сцёблы голыя, гладкія. Лісце лінейнае, голае або апушанае. Суквецце — зеленавата-бурая коласападобная мяцёлка. Плод — зярняўка. Расліна мае кумарыны, якія надаюць сену прыемны пах. Выкарыстоўваецца ў медыцыне, харч. і парфумернай прам-сці.
