◎ Пасвяцо́нка ’ежа, пасвячаная на пасху’ (Касп.). У выніку намінацыі з польск.poświęcony ’пасвячаны’. Аналагічна лоеў.пасвянцоніца ’белая вярба, Salix alba L.’ (Мат. Гом.) — гэтую вярбу свяцілі ў Вербную нядзелю.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
jedzenie
jedzeni|e
н.
1. (дзейнасць) яда;
2.ежа; корм;
~e i picie — ежа і пітво;
coś do ~a — што-небудзь паесці;
nadający się do ~a — прыдатны для ежы; ядомы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
пи́щаж.
1.е́жа, -жы ж.; (съестные припасы) харч, род. ха́рчу м.; (корм) корм, род. ко́рму м.; (кушанье) стра́ва, -вы ж.; яда́, род. яды́ж.; (питание) харчава́нне, -ння ср.;
здоро́вая пи́ща здаро́вая е́жа;
лёгкая пи́ща лёгкая е́жа;
мясна́я пи́ща мясна́я е́жа, мясны́ харч;
пи́ща живо́тных корм жывёл;
горя́чая пи́ща гара́чая стра́ва;
пи́ща и питьё яда́ і піццё;
приго́дный для пи́щи прыго́дны для яды́;
употребля́ть в пи́щуе́сці, ужыва́ць як е́жу (для яды́);
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
food[fu:d]n.е́жа, яда́, харч;
food and drink яда́ і піццё;
frozen foods замаро́жаныя праду́кты;
the food industry харчо́вая прамысло́васць
♦
food for thought пажы́ва для ро́здуму
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Bíssenm -s, -
1) кава́лак;
ein léckerer ~ сма́чны кава́лак
2) перан. вялі́кая ўда́ча
3) е́жа, заку́ска
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
стра́важ.кул. Náhrung f -, -en (тс.перан.); Kost f -, -en; Spéise f -, -n (ежа);
гара́чая стра́ва wárme Kost, Wármverpflegung f -;
гру́бая стра́ва hándfestes Éssen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Вы́вальґіс ’гультай, абібок’ (Цых.). Фанетыка (ґ узрыўное) паказвае на запазычанне і канец слова нагадвае літ.val̃gis ’ежа’. Магчыма, частковая калька з невядомага літоўскага экспрэсіўнага назоўніка тыпу пражора; параўн. išválgyti ’з’есці, выесці’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сарапо́ня ’вадкае незакіслае малако’ (полац., Нар. сл.), ’сыракваша’ (паст., в.-дзв., Сл. ПЗБ), сарапе́ня ’сыракваша’, ’ежа з круп і вады’ (Касп.), ’сыракваша’ (горац., Нар. словатв.), сарапу́та ’тс’ (Мат. Гом.). Гл. сырапеня.
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Пражані́на ’ежа, прыгатаваная з тушанага мяса і сала, падкалочаная мукой, або без мукі’ (ТСБМ, Касп., Мік., Шн. 3), ’што-небудзь смажанае ў густым соусе’ (Мядзв.), пражо́нка, пряжо́нка ’смажанае сала’ (Мат. Маг.), ’каласы, смажаныя на агні’ (Мат. Гом.) ’мачанка’ (Шатал.), пражэ́ня ’просты сялянскі соус’ (Нас.). Рус.пря́женик ’выраб з цеста, смажаны ў масле’, пря́женица ’яечня на патэльні або ў латку’, укр.пря́жанка ’адтопленае малако’, пряже́ня ’яечня з малаком’, польск.prażucha ’ежа з запаранай грачанай або жытняй мукі з салам’, чэш.praženka ’запраўлены суп’. Да пра́жыць (гл.).