сэ́рца 1, ‑а,
1. Цэнтральны орган кровазвароту, які мае выгляд мускульнага мяшка (у чалавека — у левым баку грудной поласці).
2.
3.
4.
5.
6. Унутраная, цэнтральная частка сцябла (ствала) расліны; асяродак.
•••
сэ́рца 2, ‑а,
Засаўка ў замку, якая высоўваецца пры павароце ключа.
сэ́рца 3, ‑а,
У зване — падвешаны ўсярэдзіне для ўдараў металічны стрыжань; біла, язык.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
МАЗЫ́Р,
горад
Мяркуецца, што
Цэнтр
У
Літ.:
Никитин А.С., Залвцман Е.Е. Мозырь: Ист.-экон. очерк.
Бобр А.Г. Мой Мозырь: Ист. очерк. Ч. 1.
Памяць:
В.Л.Насевіч, В.С.Пазднякоў (гісторыя), Л.С.Патапаў, Ю.А.Якімовіч (архітэктура).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НЯСВІ́ЖСКІ ПАЛА́ЦАВА-ПА́РКАВЫ КО́МПЛЕКС,
помнік архітэктуры 16—18
Пры перабудове
В.Р.Анціпаў, М.А.Ткачоў, Ю.А.Якімовіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
па¹,
I. з
1. Указвае на прадмет, паверхню або межы, дзе што
2. Абазначае кола дзейнасці або сферу распаўсюджвання дзейнасці.
3. Указвае прамежак часу, перыяд, на працягу якога што
4. Паказвае дзеянне, што выклікае які
5. 3 дапамогай чаго
6. У адпаведнасці, згодна з чым
7. Указвае на прадмет ці асобу, а таксама на якасць, уласцівасць каго-, чаго
8.
9. Указвае на прычыну дзеяння.
10. 3 мэтай, для чаго
11.
12. Указвае на колькасць пры размеркаванні, абазначэнні цаны, паслядоўнасці, на велічыню, памер.
13. У спалучэнні з
а)
б)
в) асабліва спалучаюцца: па паўтара, па паўтары.
II. з
1. таксама з
2.
3. Указвае на прадмет як мэту руху ці перамяшчэння.
III. з
1. Указвае на паверхню ці мяжу, дзе што
2. Указвае на
3. Указвае на тое, на што накіравана якое
4. Пасля чаго
5. Указвае на меру часу ці на тэрмін.
6. Указвае на падставу, аснову якога
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
працава́ць, ‑цую, ‑цуеш, ‑цуе;
1. Займацца якой‑н. працай.
2.
3.
4.
5. Знаходзіцца ў дзеянні, дзейнічаць (пра механізмы, агрэгаты і пад.).
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
стаць, стану, станеш, стане;
1. Ступіўшы на якое‑н. месца або куды‑н., спыніцца; размясціцца ў вертыкальным становішчы.
2. Падняцца на ногі, устаць.
3. Узяцца за якую‑н. работу, распачаць якую‑н. дзейнасць, звязаную са знаходжаннем на нагах.
4. Запыніцца, спыніць рух (пра чалавека, жывёлу, калёсы і пад.).
5. Перастаць працаваць, дзейнічаць (пра механізмы, заводы, фабрыкі і пад.).
6. Замерзнуць (пра раку).
7. З’явіцца, падняцца над зямлёй, гарызонтам.
8. Часова размясціцца дзе‑н. (на адпачынак, пастой, стаянку).
9.
10.
11. Памясціцца, размясціцца на якім‑н.
12. Узнікнуць, з’явіцца.
13. Адбыцца, здарыцца, зрабіцца.
14. Заступіцца за каго‑н.
15. Замяніць каго‑н. у чым‑н.
16.
17.
18. Ужываецца ў саставе выказніка ў значэнне зрабіцца кім‑, чым‑н.
19. Выкарыстоўваецца ў саставе дзеяслоўнага выказніка ў значэнні дзеяслова «пачаць».
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адзі́н, аднаго́,
1. Лік.
2. Колькасць, якая абазначаецца лічбай
1.
3. у
4. у
5. Пусты, пакінуты, адзінокі.
6. Тое, што ёсць, без наяўнасці чаго
7. у
8. у
9. у
10. у
11. у
12. у
13. у
14. у
Адзін другога варты (
Адзін за адным; адзін за другім — услед, паслядоўна, па чарзе.
Адзін канец (
Адзін на адзін — без сведак.
Адзін пад адзін (адна пад адну, адно пад адно) (
Адзін перад адным (адна перад адной, адно перад адным) — не адстаючы, спаборнічаючы.
Адзін у адзін (адна ў адну, адно ў адно) (
Адна нага тут, другая там (
Ні адзін — ніхто з усіх.
Усе да аднаго (
Усе як адзін (
||
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
head
1) галава́, гало́ўка
2) ве́рхняя ча́стка, верх -у
3) пе́рад -у
4) галава́
5) чалаве́к -а
6) кача́н -а́
7) узгало́ўе
8) галава́
9) мыс -а
10) heads,
1)
быць напе́радзе, на чале́ (пара́ду)
2) накіро́ўваць
3) кірава́ць, узнача́льваць, стая́ць на чале́
4) адраза́ць галаву́
1) ісьці́, кірава́цца
2) (for) набліжа́цца (да катастро́фы)
4.1) пярэ́дні
2) сустрэ́чны (ве́цер, аго́нь)
3) гало́ўны, кіру́ючы
4) галаўны́, на галаву́
•
- at the head
- head over heels
- keep one’s head above water
- lay heads together
- put heads together
- lose one’s head
- make head
- make head of
- make tail of
- out of one’s head
- off one’s head
- over head and ears
- talk one’s head off
- turn one’s head
- head and shoulders
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
бе́гчы, бягу, бяжыш, бяжыць; бяжым, бежыце, бягуць;
1. Хутка рухацца, перамяшчацца, моцна адштурхоўваючыся ад зямлі нагамі.
2. Далёка без канца цягнуцца (пра дарогу, сцежку і пад.).
3. Ліцца, цячы бесперастанным патокам.
4. Праходзіць, працякаць (пра жыццё, час).
5. Адступаць пад націскалі якой‑н. сілы (пра разбітую армію, войска і пад.).
6. Рухацца, перамяшчацца (пра машыны, паязды і пад.).
7. Мільгаць (пра ўяўны рух прадметаў, каля якіх чалавек вельмі хутка рухаецца).
8. Пашырацца, даносіцца, далятаць (пра гукі).
9.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нагна́ць, ‑ганю, ‑гоніш, ‑гоніць;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)