гну́ цца , гну́ ся, гне́ шся, гне́ цца; гнёмся, гняце́ ся, гну́ цца; гніся; незак.
1. Прымаць дугападобную, выгнутую форму; схіляцца.
Дрэвы г. да зямлі.
Чалавек гнецца ад цяжкай ношы.
2. Рабіцца няроўным; згінацца.
Ліст жалеза добра гнецца.
3. перан. Траціць стойкасць, паддавацца чыйму-н. уздзеянню.
Г. перад панам.
|| зак. пагну́ цца , 1 і 2 ас. адз. звычайна не ўжыв. , -гне́ цца; -гнёмся, -гняце́ ся, -гну́ цца і сагну́ цца , -гну́ ся, -гне́ шся, -гне́ цца; -гнёмся, -гняце́ ся, -гну́ цца; -гніся.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
губля́ ць , -я́ ю, -я́ еш, -я́ е; незак. , каго-што.
1. Пазбаўляцца чаго-н. , пакідаючы невядома дзе па няўважлівасці.
Г. пальчаткі.
2. перан. Перастаць мець што-н. , валодаць чым-н.
Г. надзею.
Г. слых.
3. Марна траціць што-н.
Дарэмна г. час.
4. Збівацца з чаго-н. , не заўважаць чаго-н.
Г. сцежку.
|| зак. згубі́ ць , згублю́ , згу́ біш, згу́ біць; згу́ блены.
Лепей з разумным з., чым з дурным знайсці (прыказка).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чарсцве́ ць , -е́ ю, -е́ еш, -е́ е; незак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Станавіцца чэрствым (у 1 знач. ), чарсцвейшым.
Хлеб чарсцвее.
2. перан. Станавіцца бяздушным, траціць чуласць, спагадлівасць.
Людзі з цяжкім лёсам не чарсцвеюць душой.
|| зак. счарсцве́ ць , -е́ ю, -е́ еш, -е́ е, зачарсцве́ ць , -е́ е (да 1 знач. ), учарсцве́ ць , -ее (да 1 знач. ), ачарсцве́ ць , -е́ ю, -е́ еш, -е́ е (да 2 знач. ) і пачарсцве́ ць , -е́ ю, -е́ еш, -е́ е.
|| наз. чарсцве́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шчо́ дры , -ая, -ае.
1. Які шырока аказвае дапамогу, ахвотна траціць сродкі на іншых, не скупы.
Ш. чалавек.
2. перан. Які з ахвотай, многа хваліць.
Ш. на пахвалу.
3. Каштоўны, багаты.
Ш. падарунак.
Шчодра (прысл. ) надзяляць каго-н. чым-н.
4. перан. Моцны, інтэнсіўны ў сваім дзеянні, выяўленні.
Ш. бой.
Ш. дождж.
◊
Шчодрай рукой (надзяляць каго-н. ) — не шкадуючы.
|| наз. шчо́ драсць , -і, ж. (да 1 і 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Besí nnung f - свядо́ масць, па́ мяць, прыто́ мнасць;
die ~ verlí eren* 1) стра́ ціць прыто́ мнасць, знепрыто́ мнець; 2) тра́ ціць [губля́ ць] галаву́
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
да́ ўнасць ж.
1. Á lter n -s, -;
2. юрыд. Verjährung f -;
тэ́ рмін да́ ўнасці Verjährungsfrist f -, -en;
тра́ ціць сі́ лу праз да́ ўнасць verjäh ren vi (s )
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
прыто́ мнасць ж. Bewú sstsein n -s, Besí nnung f -;
у прыто́ мнасці bei vó llem Bewú sstsein;
тра́ ціць прыто́ мнасць bewú sstlos wé rden, das Bewú sstsein verlí eren* ;
без прыто́ мнасці bewú sstlos, ó hnmächtig
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
tracić
незак.
1. траціць ; губляць;
tracić przytomność — губляць прытомнасць;
tracić wzrok — траціць зрок;
tracić z oczu — а) губляць з вачэй;
выпускаць з-пад увагі;
tracić czas — марнаваць (траціць ) час;
tracić panowanie nad sobą — губляць самавалоданне;
tracić na znaczeniu — губляць (страчваць) значэнне;
tracić ważność — траціць прыгоднасць (прыдатнасць);
tracić głowę — губляць галаву;
tracić moc obowiązującą юр. траціць (губляць) сілу (пра закон і да т.п. );
2. губляць; прайграваць; несці страты;
tracić na wadze — губляць вагу;
tracić klientów — губляць кліентаў;
3. кніжн. пазбаўляць жыцця; забіваць (выконваючы прысуд );
tracić przestępcę — караць смерцю злачынцу
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
poised [pɔɪzd] adj.
1. ураўнава́ жаны (пра чалавека ); які́ паводзіць сябе́ з го́ днасцю; які́ не тра́ ціць самавало́ дання
2. які́ знаходзіцца ў раўнава́ зе
3. які́ калышацца; які́ гойдаецца, гайда́ ецца
4. віся́ чы, падве́ шаны
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
расхо́ даваць , ‑дую, ‑дуеш, ‑дуе; зак. і незак. , што .
1. Патраціць (траціць ) на што‑н. [Кубэ:] — Вы ведаеце інструкцыю: пры экзекуцыі расходаваць не больш як па патрону на чалавека. Лынькоў . Ашчадна, як дбайныя гаспадары, расходуюць гаручае вадзіцелі аўтабазы. «Звязда» .
2. Разм. Спажыць (спажываць). Асвятляльныя прыборы расходуюць мала электраэнергіі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)