не́ба, -а, мн. нябёсы, нябёс і нябёсаў, н.
Уся бачная над Зямлёй прастора ў форме купала.
На небе.
◊
Быць на сёмым небе — перажываць, адчуваць вялікую радасць.
Пад адкрытым небам — не ў памяшканні.
Трапіць пальцам у неба (разм., жарт.) — сказаць што-н. неўпапад, недарэчы.
Узнесці да неба — непамерна расхваліць каго-, што-н.
Як гром з яснага неба — раптоўна, зусім нечакана.
Як з неба зваліўся (разм.) —
1) нечакана з’явіўся; раптоўна здарыўся;
2) не разумее таго, што адбываецца навокал.
Як неба і зямля — нічога падобнага, поўная процілегласць.
|| прым. нябе́сны, -ая, -ае.
Н. купал.
Нябесная вышыня.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыйсці́ся, прыйду́ся, пры́йдзешся, пры́йдзецца; прыйшо́ўся, -шла́ся, -ло́ся; прыйдзі́ся; зак.
1. Аказацца адпаведным, падыходзячым.
Туфлі прыйшліся па густу.
Зрабіць што-н. як прыйдзецца (сяк-так; разм.). Есці што прыйдзецца (што трапіцца, што знойдзецца; разм.).
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Супасці з чым-н.; трапіць куды-н., у што-н.
Свята прыйшлося на нядзелю.
3. безас. Выпасці на долю.
Мне не прыйшлося многа вучыцца.
На кожнага прыйшлося па дваццаць рублёў.
4. безас., з інф. Аказацца вымушаным (што-н. рабіць).
Мне прыйдзецца тэрмінова паехаць.
|| незак. прыхо́дзіцца, -джуся, -дзішся, -дзіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
успе́ть сов.
1. (уложиться во времени) паспе́ць; (к сроку, ко времени — ещё) тра́піць у час;
2. уст. (достигнуть успеха) дасягну́ць по́спеху; (сделать успехи) зрабі́ць по́спех; (иметь успех) мець по́спех.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сустрэцца, стрэцца, спаткацца, напаткацца, убачыцца, пабачыцца, угледзецца, трапіцца; сутыкнуцца, наткнуцца (перан.) □ трапіць на вочы
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
mischief [ˈmɪstʃɪf] n.
1. сваво́льства; дураслі́васць, гарэ́злівасць;
Her eyes were full of mischief. Яе вочы былі поўныя гарэзлівасці.
2. fml шко́да; бяда́
♦
get into mischief тра́піць у не́рат;
do smb. a mischief наўмы́сна шко́дзіць каму́-н.;
make mischief пасвары́ць (каго-н. з кім-н.)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
абцугі́, -го́ў ед. нет кле́щи; щипцы́;
◊ ~га́мі не вы́цягнуць — клеща́ми не вы́тащить;
тра́піць у а. — попа́сть в кле́щи;
узя́ць у а. — взять в кле́щи;
трыма́ць у ~га́х — держа́ть в тиска́х; держа́ть в ежо́вых рукави́цах
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
подверну́ться
1. падкруці́цца;
2. падгарну́цца; падкаса́цца; закаса́цца;
3. падвярну́цца, вы́круціцца, вы́віхнуцца, спрыві́ліцца;
4. (оказаться) тра́піцца, нагадзі́цца; (попасть) тра́піць;
он, кста́ти, подверну́лся мне ён, дарэ́чы, тра́піўся мне; см. подвёртываться 1—4.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
sedno
н. сутнасць;
sedno sprawy — сутнасць справы;
trafić w (samo) sedno — трапіць у (самую) сутнасць, закрануць самае істотнае
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
narazić się
зак.
1. падвергнуцца;
narazić się na niebezpieczeństwo — трапіць у небяспеку;
2. komu настроіць каго супраць сябе
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
krępujący
krępując|y
няёмкі, нязручны;
znaleźć się w ~ej sytuacji — трапіць у няёмкае становішча;
~e warunki — нявыгадныя ўмовы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)