ВЫШЧАЛО́ЧВАННЕ,

здабыча некаторых (асобных) кампанентаў цвёрдага рэчыва з дапамогай растваральніку. Заснавана на здольнасці гэтага кампанента растварацца ў вадкасці (напр., вадзе, водных растворах кіслот, шчолачах) лепш за інш. кампаненты матэрыялу. Выкарыстоўваецца ў гідраметалургіі, горнай і хім. прам-сці, вытв-сці цукру, дубільных рэчываў.

т. 4, с. 330

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

дысацыява́ць

‘растварыць (раствараць), распусціць (распускаць) што-небудзь; растварыцца (растварацца), распусціцца (распускацца)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. дысацыю́ю дысацыю́ем
2-я ас. дысацыю́еш дысацыю́еце
3-я ас. дысацыю́е дысацыю́юць
Прошлы час
м. дысацыява́ў дысацыява́лі
ж. дысацыява́ла
н. дысацыява́ла
Загадны лад
2-я ас. дысацыю́й дысацыю́йце
Дзеепрыслоўе
цяп. час дысацыю́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

дысацыява́ць

‘растварыць (раствараць), распусціць (распускаць) што-небудзь; растварыцца (растварацца), распусціцца (распускацца)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. дысацыю́ю дысацыю́ем
2-я ас. дысацыю́еш дысацыю́еце
3-я ас. дысацыю́е дысацыю́юць
Прошлы час
м. дысацыява́ў дысацыява́лі
ж. дысацыява́ла
н. дысацыява́ла
Загадны лад
2-я ас. дысацыю́й дысацыю́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час дысацыява́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

растворя́ться​II несов.

1. (распускаться) растава́ць, распуска́цца;

са́хар растворя́ется в воде́ цу́кар растае́ ў вадзе́;

2. (разбавляться) раствара́цца;

3. перен. растава́ць, станаві́цца непрыме́тным;

4. страд. раствара́цца; рашчыня́цца; см. растворя́ть​II 2, 3.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

растава́ць, раста́йваць разм.

1. метэар. táuen vi (h, s); schmélzen* vi (s);

2. (растварацца) zergéhen* vi (s)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

zergéhen* vi раствара́цца, растава́ць, распуска́цца;

Bútter ~ lássen* растапі́ць ма́сла;

zergángener Schnee мо́кры снег

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

dissolve [dɪˈzɒlv] v.

1. распуска́ць, раствара́ць; раствара́цца (пра соль, цукар і да т.п.)

2. распуска́ць (арганізацыю, парламент);

dis solve in(to) smth. даць во́лю (пачуццям);

She dissolved into tears. Яна залілася слязьмі.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

разво́дзіцца

1. юрыд. (пра скасаванне шлюбу) sich schéiden lássern;

2. (размнажацца) sich verméhren;

3. (растварацца) sich (áuf)lösen; zergéhen* vi (s)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

áuflösen

1. vt

1) развя́зваць, распуска́ць, расплята́ць (валасы)

2) раша́ць (ураўненне), выраша́ць (пытанне і г.д.);

die Klámmern ~ раскрыва́ць ду́жкі

3) хім. раствара́ць

4) касава́ць (дагавор)

5) распуска́ць (арганізацыю і г.д.); расфармірава́ць (вайсковую часць і да т.п.)

2. ~, sich

1) раствара́цца;

sich in Tränen ~ залі́цца сляза́мі

2) вы́рашыцца;

die Sáche löste sich von selbst auf спра́ва вы́рашылася сама́ па сабе́

3) (сама)распуска́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)