БА́ХМАН ((Bachmann) Інгеборг) (25.6.1926, г. Клагенфурт, Аўстрыя — 17.10.1973),
аўстрыйская пісьменніца. У 1945—50 вучылася ў Грацкім, Інсбрукскім, Венскім ун-тах. Д-р філасофіі (1950). Аўтар зб-каў вершаў «Адтэрмінаваны час» (1953), «Покліч Вялікай Мядзведзіцы» (1956), зб-каў апавяданняў «Трыццаты год» (1961), «Сінхронна» (1972), рамана «Маліна» (1971), эсэ, нарысаў. Пісала лібрэта для балетаў і опер Г.Генцэ, радыёп’есы: «Панскі двор» (1954), «Цыкады» (1955), «Добры бог з Манхатана» (1958). Яе лірыка сімвалічная, вытанчаная, са складанай метафарычнасцю, аднак стыль ясны, просты, строгі. Героі Бахман дзёрзкія, упартыя, поўныя пошукаў і супярэчнасцяў. Яны бунтуюць супраць багоў, лёсу, сац. умоў.
Тв.:
Рус. пер. — Три дороги к озеру: Повесть и рассказы. М., 1976;
Избранное. М., 1981.
У.Л.Сакалоўскі.
т. 2, с. 357
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МІР ДЖАЛА́Л (сапр. Пашаеў Мір Джалал Алі аглы; 26.4.1908, г. Ардэбіль, Іран — 28.9.1978),
азербайджанскі пісьменнік, літ.-знавец. Засл. дз. нав. Азербайджана (1947). Д-р філал. н. (1947). Скончыў пед. ін-т у Баку (1935). Друкаваўся з 1928. Аўтар гіст. і сац. раманаў пра падзеі грамадз., Вял. Айч. войнаў, пасляваен. адраджэнне азерб. вёскі: «Уваскрэслы чалавек» (1935), «Маніфест маладога чалавека» (1937—39); «Адкрытая кніга» (1944), «Новы горад» (1951) і інш. Майстар навелы (зб-кі «Рост», 1935; «Раны Радзімы», 1943; «Слова пра чалавечнасць», 1961, і інш.). Працы па гісторыі развіцця азерб. л-ры, майстэрства пісьменнікаў Фізулі, Мамедкулізадэ, С.Вургуна і інш. На бел. мову асобныя творы М.Дж. пераклаў В.Рабкоў.
Тв.:
Рус. пер.: — Куда ведут дороги. М., 1979.
т. 10, с. 461
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
зна́ны разг.
1. зна́тный, изве́стный;
2. изве́стный, по́знанный в про́шлом;
~ныя даро́гі — изве́стные доро́ги
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
крыжавы́
1. (пересекающийся) перекрёстный;
~вы́я даро́гі — перекрёстные доро́ги;
2. анат. крестцо́вый;
~ва́я косць — крестцо́вая кость
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
праблука́ць сов.
1. проброди́ть;
2. (в поисках дороги) проплута́ть, проблужда́ть, прокружи́ть;
3. (пространствовать) проблужда́ть; проскита́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упраўле́нне ср., в разн. знач. управле́ние;
у. чыгу́нкі — управле́ние желе́зной доро́ги;
аўтаматы́чнае ўпраўле́нне — автомати́ческое управле́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утомля́ться
1. утамля́цца, стамля́цца; змо́рвацца; (от дороги — ещё) здаро́жвацца;
2. страд. утамля́цца, стамля́цца, тамі́цца; змо́рвацца; см. утомля́ть.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паблука́ць сов.
1. (походить) поброди́ть;
2. (походить в поисках дороги) поблужда́ть, поплута́ть;
3. (постранствовать) поблужда́ть, поскита́ться; пошата́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паджа́цца сов., разг. (приблизиться при жатве до какого-л. места) дожа́ть;
п. да даро́гі — дожа́ть до доро́ги
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
усця́ж обл., предлог с род. вдоль, вдоль по (чему);
у. даро́гі раслі́ кве́ткі — вдоль доро́ги росли́ цветы́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)